Personifikacja wiedzy (gr. Επιςτημη) w Bibliotece Celsusa w Efezie

Wiedza – termin używany powszechnie, istnieje wiele definicji tego pojęcia.

Klasyczną definicję wiedzy podał Platon w dialogu Teajtet, gdzie Sokrates w rozmowie z Teajtetem dochodzi do wniosku, że wiedza to prawdziwe, uzasadnione przekonanie. Wyróżnia się więc w wiedzy następujące trzy elementy wiedzy:

Nowa Encyklopedia Powszechna definiuje wiedzę jako „ogół wiarygodnych informacji o rzeczywistości wraz z umiejętnością ich wykorzystywania”.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o wiedzy

Mówi się o wiedzy praktycznej i teoretycznej (to rozróżnienie ma swoje źródło u Arystotelesa). Jeśli przeczytaliśmy w książce, że najszybszym stylem pływackim jest kraul i zgadzamy się z przytoczoną argumentacją, to jest to przykład potocznie rozumianej nabytej wiedzy teoretycznej (lub zaakceptowanej informacji). Z posiadania tej wiedzy/informacji nie wynika jednak, że potrafimy sami pływać tym stylem. Aby się tego nauczyć, czyli posiąść praktyczną wiedzę polegającą na umiejętności pływania kraulem musimy się najpierw dowiedzieć, jakie należy wykonywać ruchy w trakcie pływania, a następnie przejść dość żmudną, praktyczną lekcję wykonywania tych ruchów w wodzie własnymi kończynami. Rozwój wiedzy należy do podstawowych celów cywilizacji. Osiąga się go poprzez badania naukowe (empiryzm) i gromadzenie już zdobytej wiedzy (książki, płyty CD, internet itd.). Obecnie uważa się, że największy rozwój wiedzy można uzyskać w dwóch kierunkach: badaniach budowy najmniejszych części materii, a także w badaniach kosmosu (czemu mają służyć chociażby takie projekty jak Large Binocular Telescope czy misja Cassini-Huygens). Duża część badań, zdaniem specjalistów, powinna być także skierowana na budowę tzw. ekologicznych silników, inżynierię genetyczną (np. tworzenie coraz bardziej mięsnych ras bydła) oraz medycynę (szczególnie onkologię).

Podział wiedzy

Kryterium doświadczenia empirycznego:

Kryterium charakteru wiedzy:

Pojęcie wiedzy w filozofii

 Osobny artykuł: epistemologia.

W filozofii zagadnienie wiedzy rozważa epistemologia. Dwa główne problemy filozoficznej teorii wiedzy to sformułowanie definicji i kryterium wiedzy. Podstawową intuicją dotyczącą pojęcia wiedzy jest, że wiedza powinna być weryfikowalna (szuka się więc kryterium weryfikacji przekonań) i komunikowalna (dowodzi się więc możliwości komunikacji między osobami i szuka się kryteriów komunikowalności). Filozofowie nie są jednak jednomyślni co do tego, jak poprawnie weryfikować zgodność zawartości umysłu (spostrzeżenia, teorie, przekonania, sądy) z zewnętrzną rzeczywistością. Niektórzy podważają nawet taką możliwość. Za wzór wiedzy wielu filozofów uznaje dedukcję i aksjomatyczne systemy matematyki. indukcja, podstawa rozumowania nauk przyrodniczych, jest już trochę bardziej podejrzana (por. krytyka Hume'a, Popper). Tzw. tradycyjną definicję wiedzy (której sformułowanie przypisuje się Platonowi), zgodnie z którą jest ona prawdziwym i uzasadnionym mniemaniem, podważył E. Gettier. Przykłady podważające adekwatność definicji określane są mianem paradoksu Gettiera.