Wielcy Inkwizytorzy Hiszpanii - Polski Serwis Naukowy

Wielki Inkwizytor Hiszpanii albo Generalny Inkwizytor Hiszpanii — tytuł używany przez zwierzchników Hiszpańskiej Inkwizycji. Urząd ten istniał od roku 1483 aż do skasowania tej instytucji w 1820 roku. Najczęściej sprawował go biskup lub arcybiskup którejś z hiszpańskich diecezji. Kilku spośród nich było kardynałami, a jeden został nawet wybrany na papieża (Adrian van Utrecht jako Hadrian VI w 1522).

Juan de Camargo Angulo (ur. 30 czerwca 1663 - zm. 24 maja 1733) - hiszpański duchowny katolicki. Biskup Pampeluny od 1716 roku do 1725, kiedy zrezygnował. 18 lipca 1720 został mianowany Wielkim Inkwizytorem Hiszpanii i sprawował ten urząd aż do śmierci. W czasie kierowania przez niego Hiszpańską Inkwizycją doszło do ostatniej w jej dziejach fali krwawych prześladowań żydowskich konwertytów – w 66 autos da fe jakie odbyły się w latach 1721-1725 dziewięćdziesiąt trzy osoby zostały stracone, a setki innych skazano na inne kary.

Luis de Aliaga (ur. 1565, zm. grudzień 1626) – hiszpański dominikanin, pierwszy przeor klasztoru św. Ildefonsa w Saragossie (Convento de San Ildefonso de Zaragoza), od 20 stycznia 1607 honorowy prowincjał Ziemi Świętej i wizytator prowincji Portugalii. Mianowany 6 grudnia 1608 spowiednikiem króla Hiszpanii Filipa III.

Lista Wielkich Inkwizytorów Hiszpanii 1483–1820

Chronologiczna lista Wielkich Inkwizytorów Hiszpanii od 1483 do 1820. W roku 1491 oraz w latach 1494–1504 urząd ten był sprawowany przez kilku inkwizytorów jednocześnie. W latach 1507–1517 wyznaczano oddzielnie Inkwizytorów Generalnych dla Kastylii i Aragonii.

Felipe Beltrán Serrano (ur. 20 października 1704 – zm. 30 listopada 1783) — hiszpański duchowny katolicki. Biskup Salamanki od 1763. Generalny Inkwizytor Hiszpanii od 1775 roku; w okresie jego urzędowania doszło do wykonania ostatniego wyroku śmierci wydanego przez Hiszpańską Inkwizycję (w 1781 roku w Sewilli).

Diego de Deza (ur. 1444, zm. 9 czerwca 1523) – hiszpański duchowny katolicki, dominikanin. Pochodził z rodziny o żydowskich korzeniach. Wstąpił do zakonu dominikańskiego w 1470 roku i został przeorem Santo Domingo. Był także wychowawcą księcia Jana z Asturii (1478-1497), jedynego syna królów hiszpańskich Izabeli I Kastylijskiej i Ferdynanda II Aragońskiego, który przeżył dzieciństwo. Stopniowo piął się do góry na szczeblach kariery kościelnej, zostając kolejno biskupem Zamora (1487-1494), Salamanki (1494-1497), Jaén (1497-1500), Palencia (1500-1504) i na końcu wreszcie arcybiskupem Sewilli (od 30 października 1504 aż do śmierci). Był jednym z głównych protektorów Krzysztofa Kolumba w okresie jego oczekiwań na zgodę na sfinansowanie przez hiszpańską parę królewską jego wyprawy przez Atlantyk.

Tomás de Torquemada (1483 – 1498)

Miguel de Morillo (1491)

Martin Ponce de Leon, abp Messyny (1494–1500)

Iñigo Manrique, bp Kordoby (1494–1496)

Francisco Sánchez de la Fuente, bp Avila (1494–1498)

Alonso Suárez de Fuentelsaz, bp Jaén (1494–1504)

Diego de Deza, bp Jaén, bp Palencia i abp Sewilli (1498–1499 tylko dla Kastylii; 1499–1507 dla całej Hiszpanii)

Rozdzielenie Inkwizycji Kastylijskiej i Aragońskiej 1507–1517

Francesco del Giudice (ur. 7 grudnia 1647 - zm. 10 października 1725) - włoski kardynał, pochodzący z Neapolu z rodu książąt Cellamare i Giovenazzo. W młodości był wicelegatem w Bolonii, gubernatorem Fano i Rzymu oraz wicekamerlingiem Św. Kościoła Rzymskiego.

Ponowne zjednoczenie 1518

Adrian van Utrecht, kard. i bp Tortosy (1518 – 1522, wybrany na papieża w 1522)

Alonso Manrique, kard. abp Sewillii (1523 – 1538)

Juan Pardo de Tavera, kard. i abp Toledo (1539 – 1545)

Francisco García de Loaysa, abp Sewilli (1546)

Fernando de Valdés, abp Sewilli (1547 – 1566)

Diego de Espinosa, kard. i bp Sigüenza (1566 – 1572)

Pedro Ponce de León, bp Plasencia (1572 – 1573)

Gaspar de Quiroga, abp Toledo (1573 – 1594)

Jerónimo Manrique de Lara, bp Ávila (1595)

Pedro de Portocarrero, bp Cuenca (1596 – 1599)

Hernando Niño de Guevara, kard. i abp Sewilli (1599 – 1602)

Juan de Zúñiga Flores, bp Cartageny (1602)

Juan Bautista de Acevedo, patriarcha Indii Zachodnich (1603 – 1608)

Bernardo de Sandoval y Rojas, kard. i abp Toledo (1608 – 1618)

Luis de Aliaga Martínez (1619 – 1621)

Andrés Pacheco, bp Cuenca (1622 – 1626)

Antonio de Zapata Cisneros, kard. i abp Burgos (1627 – 1632)

Antonio de Sotomayor, abp Damaszku (1632 – 1643)

Diego de Arce y Reinoso, bp Plasencia (1643 – 1665)

Pascual de Aragón y Fernández de Córdoba, abp Toledo (1665)

Johann Eberhard Nidhard (1666 – 1669)

Diego Sarmiento de Valladares, bp Plasencia (1669 – 1695)

Juan Tomás de Rocaberti, abp Walencji (1695 – 1699)

Alonso Fernández de Córdoba y Aguilar, kardynał (1699)

Baltasar de Mendoza y Sandoval, bp Segowii (1699 – 1705)

Vidal Martín, bp Ceuty (1705 – 1709)

Antonio Ibáñez de Riva Herrera, abp Saragossy (1709 – 1710)

Francesco del Giudice, kard. i abp Monreale (1711 – 1716)

Diego de Astorga y Céspedes, bp Barcelony (1720)

Juan de Camargo, bp Pampeluny (1720 – 1733)

Andrés de Orbe y Larreategui, abp Walencji (1733 – 1740)

Manuel Isidro Manrique de Lara, abp Santiago (1742 – 1746)

Francisco Pérez de Prado y Cuesta, bp Teruel (1746 – 1755)

Manuel Quintano Bonifaz, abp Farsalos (1755 – 1774)

Felipe Beltrán, bp Salamanki (1775 – 1783)

Agustín Rubin de Ceballos, bp Jaén (1784 – 1793)

Manuel Abad y Lasierra, abp Selimbrii (1793 – 1794)

Francisco Antonio Lorenzana, abp Toledo (1794 – 1797)

Ramón Josef de Arce y Reynoso, abp Saragossy (1798 – 1808)

Xavier Mier y Campillo, bp Almería (1814 – 1818)

Jerónimo Castillón y Salas, bp Tarazona (1818 – 1820)

Źródło

H.Ch.Lea: List of Inquisitors-General