Wielka Pieczęć Stanów Zjednoczonych

Wielka Pieczęć Stanów Zjednoczonych jest używana do potwierdzania autentyczności dokumentów wydawanych przez władze Stanów Zjednoczonych. Nazwę tę stosuje się zarówno do określenia pieczęci (znajdującej się w posiadaniu sekretarza stanu USA) oraz, bardziej ogólnie, do znajdującego się na niej wizerunku. Po raz pierwszy pieczęć została użyta 16 września 1782 roku. Prace nad stworzeniem Wielkiej Pieczęci nadzorował Charles Thomson.

Oko Opatrzności lub wszystkowidzące oko – symbol oka otoczonego przez promienie światła lub glorii, zwykle zamknięte w trójkącie. Jest czasem interpretowane jako symbol oka Boga pilnującego ludzi (zobacz Opatrzność).

Bielik amerykański (Haliaeetus leucocephalus) – gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), występujący w Ameryce Północnej; jest blisko spokrewniony z bielikiem. Jako symbol narodowy Stanów Zjednoczonych jest najbardziej rozpoznawalnym północnoamerykańskim ptakiem. Zasięg występowania obejmuje Kanadę i Alaskę, 48 „kontynentalnych” stanów USA oraz Meksyk. Jest spotykany nad otwartą wodą w pobliżu dużych zbiorników wodnych (np. jezior) lub nad oceanem. Gniazda zakłada na starych drzewach. Wyróżnia się dwa podgatunki.

Ponieważ Stany Zjednoczone nie posiadają tradycyjnego herbu, wizerunek znajdujący się na awersie wielkiej pieczęci jest często używany nieoficjalnie właśnie w tej roli (np. na paszportach). Poniższy opis odnosi się do kolorowej wersji pieczęci, która jest najbardziej znana.

Awers

Awers

Na awersie znajduje się bielik amerykański z rozpostartymi skrzydłami, każde ze skrzydeł zdobi 13 piór. Lewym (heraldycznie) szponem trzyma 13 (jak Trzynaście Kolonii) strzał, prawym zaś gałązkę oliwną o 13 liściach, co symbolizować ma zdolność Stanów Zjednoczonych do prowadzenia wojen oraz do utrzymania pokoju i bezpieczeństwa. Głowa orła zwrócona jest w kierunku gałązki, co ma symbolizować nadrzędność pokoju. Dziobem chwyta motto "E Pluribus Unum" ("Jedno uczynione z wielu") złożoną z 13 liter; nad głową znajduje się nimb z 13 gwiazdami umieszczonymi na niebieskim tle.

Trzynaście kolonii – kolonie brytyjskie w Ameryce Północnej, które w roku 1775 zbuntowały się przeciwko królowi Jerzemu III. Wówczas podzielone na cztery podstawowe regiony:

Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold - oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. heraldry, franc. heraldique , niem. Heraldik) lub słowami pochodzącymi od nazwy herb (niem. Wappenkunde).

Tarcza, którą orzeł trzyma na piersi odróżnia się od flagi amerykańskiej tym, że nie ma gwiazd na niebieskim polu, zaś pasy zewnętrzne są koloru białego, nie czerwonego.

Rewers

Rewers

Na rewersie pieczęci widnieje niedokończona piramida z 13 warstw kamieni, u podstawy której widnieje wypisany rok 1776 (zapisany cyframi rzymskimi). W miejscu, gdzie powinien znajdować się szczyt piramidy widnieje tzw. Oko Opatrzności. Dodatkowo na rewersie znajdują się dwie łacińskie sentencje złożone z 13 liter: "Annuit Coeptis" ("Bóg spojrzał życzliwie na nasze przedsięwzięcie"; z Eneidy Wergiliusza) oraz "Novus Ordo Seclorum" ("Nowy Porządek Wieków" - początkowo motto wolnomularstwa, zaczerpnięte z czwartej eklogi Wergiliusza). Rewers wielkiej pieczęci znajduje się np. na odwrocie banknotu jednodolarowego .

Eneida (łac. Aeneis) – rzymski poemat epiczny, napisany heksametrem przez Publiusza Vergiliusza Maro, czyli Wergiliusza, opiewający w 12 księgach o łącznym rozmiarze 9892 wierszy dzieje trojańczyka Eneasza, legendarnego protoplasty Rzymian.

Haym Solomon (1740–1785) był polskim Żydem, który wyemigrował do Nowego Jorku w okresie amerykańskiej rewolucji. W pożniejszym okresie został głównym finansistą po amerykańskiej stronie podczas wojny o niepodłegłość.

Znaczenie

Od 1935 obie strony wielkiej pieczęci znajdują się na odwrocie banknotu jednodolarowego. Znaczenie awersu jest oczywiste: tarcza ma przywodzić na myśl flagę państwową, zaś orzeł jest powszechnie znanym symbolem narodowym.

Według niektórych heraldyków i weksylologów projekt flagi Stanów Zjednoczonych, i projekt tarczy na piersi orła mógł być zainspirowany rodowym herbem Jerzego Waszyngtona.

Znaczenie rewersu jest bardziej tajemnicze. W wizerunku oka na szczycie piramidy wielu dopatruje się odwołań do ikonografii masońskiej, choć nie jest ono ani symbolem masońskim, ani nie zostało zaprojektowane przez masona.

Termin rewolucja amerykańska odnosi się do wydarzeń oraz idei, których rezultatem było oddzielenie się trzynastu kolonii północnoamerykańskich od Wielkiej Brytanii oraz ich przekształcenie w Stany Zjednoczone Ameryki.

Sielanka (bukolika, idylla, ekloga, skotopaska, pasterka) – gatunek literacki. Utwór poetycki, przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego. Wysnuta z piosnek pasterskich stała się świadomie kreowanym obrazem utęsknionej, szczęśliwej natury – zdaniem badaczy gatunek jest specyficznym wytworem kultury miasta i ujawnia znużenie światem cywilizacji. Idylla odsłania beztroskie, spokojne i pogodne życie, spełnione przez miłość. Sielanka ma najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem bądź dialogiem. Gatunek często ukazuje świat mitologiczny. Nierzadko też ujawnia się w utworach sielankowych temat śmierci, zwłaszcza w formie słynnego toposu "Et in Arcadia ego". ("I ja w Arkadii" to napis na grobowcu.)

Wszystkowidzące oko jest znanym symbolem renesansu. Wpisanie go w trójkąt zaproponował Pierre Eugene DuSimitiere.

Kontrowersje wzbudza też nimb z trzynastoma gwiazdami na awersie. Niektórzy historycy twierdzą, że Haym Solomon, geniusz finansowy i bankier podczas amerykańskiej rewolucji miał swój udział w projektowaniu pieczęci. Był Żydem, a gwiazdy w nimbie układają się na kształt gwiazdy Dawida.

Renesans lub odrodzenie – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).

Fraza Novus Ordo Seclorum (z łaciny: Nowy Porządek Wieków) – widnieje na odwrocie Wielkiej Pieczęci Stanów Zjednoczonych, zaprojektowanej po raz pierwszy w 1782, oraz od 1935 roku na odwrocie amerykańskiego banknotu jednodolarowego. Fraza widnieje również na herbie Yale School of Management, szkoły biznesowej Uniwersytetu Yale. Często błędnie tłumaczona na "Nowy Porządek Świata" ale wtedy łacińska wersja brzmiała by Novus Ordo Mundi.