Wielka Wojna Ojczyźniana - Polski Serwis Naukowy

Kompozycja upamiętniająca Wielką Wojnę Ojczyźnianą, Kreml moskiewski, 2005

Wielka Wojna Ojczyźniana, Wielka Wojna Narodowa (ros. Великая Отечественная война – ВОВ) – w radzieckiej i rosyjskiej literaturze i historiografii propagandowy termin określający część II wojny światowej, w której po stronie koalicji antyhitlerowskiej przeciwko III Rzeszy i jej sojusznikom brał udział Związek Radziecki. Obejmuje okres od ataku Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 (operacja "Barbarossa") do 9 maja 1945 roku (przyjmowana w ZSRR data kapitulacji Niemiec i zakończenia II wojny światowej w Europie).

Kreml moskiewski (ros. Московский Кремль) − gród warowny na wzgórzu, na lewym brzegu rzeki Moskwy. Jego ogólna powierzchnia wynosi 28 hektarów. Jest to warownia z zabudowaniami książęcymi, cerkwiami i budynkami administracyjnymi.

Operacja kwantuńska – rozpoczęta z chwilą wypowiedzenia wojny Japonii przez ZSRR (8 sierpnia 1945) operacja militarna zaplanowana przez Aleksandra Wasilewskiego, której celem było wyzwolenie spod okupacji japońskiej Mandżurii i Korei do 38 równoleżnika (24 sierpnia 1945), oraz zajęcie Sachalinu i Kuryli. Miała także charakter psychologiczny. Operacja ta miała pomścić klęskę Rosjan, poniesioną w wojnie z Japończykami 40 lat wcześniej.

Nazwa Wielka Wojna Ojczyźniana została użyta po raz pierwszy w przemówieniu radiowym Stalina z 3 lipca 1941, w którym odwołał się on do patriotyzmu narodów tworzących ZSRR w obliczu ataku państw faszystowskich. Termin ten odnosi się jedynie do walk ZSRR z Niemcami hitlerowskimi i ich sojusznikami – Włochami, Węgrami, Rumunią, Finlandią, Słowacją i Chorwacją. Nomenklatury tej użyto z dwóch powodów – jako oznaczenia nowej fazy konfliktu zbrojnego (Związek Radziecki ówcześnie oficjalnie nie przyznawał się do uczestnictwa w II wojnie światowej) oraz w celach propagandowych – ciąg słów wyrażał nie tylko walkę Sowietów, ale i jej narodowy, powszechny, uniwersalny charakter, co miało mobilizować ludność do aktywnego partycypowania w działalności armijnej. Nie obejmuje on natomiast wojny z Japonią, do której ZSRR przystąpił 8 sierpnia 1945. Nazwa nawiązywała do wojny 1812 (ros. Отечественная война 1812 года).

Front wschodni – całokształt działań bojowych w czasie II wojny światowej pomiędzy III Rzeszą i jej sojusznikami a ZSRR w Europie Wschodniej i Środkowej. Walki na froncie wschodnim trwały od 22 czerwca 1941 do 8 maja 1945. Swym zasięgiem obejmowały znaczny obszar europejskiej części Rosji, całą Polskę, Ukrainę, Białoruś, Litwę, Łotwę, Estonię, Finlandię, Rumunię, Węgry, Słowację, Jugosławię aż do wschodniej części Niemiec i Austrii. Był to najkrwawszy i największy z frontów wojennych w historii.

Medal "Za dzielną pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945" (ros. Медаль «За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.») – radzieckie odznaczenie państwowe.