Wielkie Równiny - Polski Serwis Naukowy

Obszary kulturowe Ameryki Północnej

Wielkie Równiny – rozległa kraina geograficzna, a zarazem krąg kulturowy na obszarze Kanady i USA, u podnóża Kordylierów. Obszar ten, zbudowany z mezozoicznych i trzeciorzędowych wapieni i piaskowców, charakteryzuje się płaskim ukształtowaniem terenu i niemal wyłącznie trawiastą roślinnością (poza lasami łęgowymi w dolinach rzecznych), tzw. prerią. Obszar ten leży w kilku strefach klimatycznych. Silny wpływ na jego klimat ma bliskość Kordylierów.

Kordyliery – rozległy obszar o charakterze wyżynno-górskim w zachodniej części Ameryki Północnej. Rozciągłość południkowa łańcucha to około 8 000 km, od Cieśniny Beringa na północy po Kanał Panamski na południu. Szerokość dochodzi do 1 700 km. Najwyższym szczytem jest McKinley (6194 m n.p.m.). Te góry fałdowe mają duży wpływ na klimat, florę i faunę, gospodarkę i rozmieszczenie ludności w Ameryce Północnej, ponieważ hamują masy wilgotnego powietrza napływające z zachodu, co prowadzi do obniżenia rocznej sumy opadów w centralnej części Ameryki. Powstały w orogenezie alpejskiej.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Wielkie Równiny Obejmują pas o szerokości ok. 300 do 600 km i długości ok. 3500 km ciągnącą się na wschód od Gór Skalistych przez Kanadę po południową część Stanów Zjednoczonych. W kierunku wschodnim stopniowo opadają na wysokość 500 m n.p.m. Po tej lekko nachylonej powierzchni spływają niewielkie i duże rzeki (Missouri i Missisipi). Na Wielkich Równinach występują znaczne różnice klimatyczne. W części północnej średnia miesięczna temperatura powietrza waha się od -18 stopni C w styczniu, do 13 stopni C w lipcu. W południowej części może wynosić od 11 stopni C do 29 stopni C. Niewielka jest ilość opadów, bo od 250 – 400 rocznie na północy do 300 – 600 mm rocznie na południu. Typowa formacja roślinna dla takich warunków klimatycznych tzn. suchego lata i chłodnej lub mroźnej zimy, są stepy noszące w Ameryce Północnej nazwę prerii (sucholubne trawy, byliny). Na prerii najważniejsze miejsce wśród roślinożerców zajmują duże zwierzęta kopytne oraz gryzonie (widłoróg, jelenie, piesek preriowy, cietrzew preriowy). Występujące tu drapieżniki to jaguary, oceloty, pumy, wilki, kojoty, borsuki, tchórze preriowe, szopy, skunksy, oposy, sępy.

Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.

Kraina geograficzna jest to obszar odróżniający się od obszarów sąsiednich swoistymi cechami środowiska przyrodniczego i odznaczający się ponadto określonym typem działalności człowieka. Podstawowymi kryteriami, na podstawie których wyodrębnia się krainy geograficzne, są wyróżniające się cechy środowiska, np. rzeźba terenu, klimat, roślinność itp. Granice krain rzadko mają charakter linii oddzielającej dwa obszary, tak jak to jest w przypadku granic politycznych. Najczęściej granica ma postać strefy przejściowej, w której stopniowo znikają cechy jednej krainy, a narastają cechy krainy sąsiedniej. Niektóre duże krainy geograficzne wykraczają znacznie poza obszar kraju.