Wiesław Witkowski - Polski Serwis Naukowy

Wiesław Witkowski (ur. 7 stycznia 1927 w Warszawie) – polski filolog, językoznawca, rusycysta i ukrainista. Emerytowany profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Życiorys

Urodził się w rodzinie kresowej; pochodząca z Wołynia matka, Barbara z d. Barcikowska, była nauczycielką, ojciec, Czesław, rodem z Podola – inżynierem. Uczył się w Łodzi, Skierniewicach, a podczas okupacji na tajnych kompletach (mała matura) i w szkole handlowej; dużą maturę uzyskał w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Prusa w Skierniewicach. W latach 1946–1952 studiował polonistykę ze specjalizacją slawistyczną na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jego nauczycielami byli m.in. Tadeusz Grabowski, Zenon Klemensiewicz, Tadeusz Lehr-Spławiński, Kazimierz Nitsch, Jan Safarewicz, Kazimierz Wyka, a przede wszystkim Jan Janów – kierownik Zakładu Języków Ruskich Studium Słowiańskiego. Obecnie mieszka w Krakowie.

Języki wschodniosłowiańskie – jedna z trzech grup języków słowiańskich (obok zachodnio- i południowosłowiańskich). Posługuje się nimi ok. 202 mln ludzi w Europie Wschodniej i Azji Północnej i Środkowej.
Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

Kariera akademicka Wiesława Witkowskiego rozwijała się od posady asystenta-wolontariusza (1948) na III roku studiów, przez stanowiska: młodszego asystenta (1950), starszego asystenta (1954), adiunkta (1963), docenta (1969), profesora nadzwyczajnego (1978), aż do profesora zwyczajnego (1992). W 1963 roku obronił doktorat poświęcony językowi Leksykonu Pamby (Pamwy) Beryndy, habilitację otrzymał na podstawie rozprawy o języku Joannicjusza Galatowskiego. W latach 1984–1993 był dyrektorem Instytutu Filologii Rosyjskiej (od 1989 – Wschodniosłowiańskiej) UJ. W macierzystej jednostce kierował Zakładem Języka Rosyjskiego (1973–1993) i Katedrą Ukrainistyki (1994–1998); w latach 1981–1983 kierował Studium Doktoranckim Filologii Rosyjskiej i Słowiańskiej UJ.

Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy - obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.
Wolontariat (łac. volontarius - dobrowolny) dobrowolna, bezpłatna, świadoma praca na rzecz innych lub całego społeczeństwa, wykraczająca poza związki rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie.

Zajmuje się językoznawstwem diachronicznym, głównie ukrainistycznym oraz rusycystycznym. Obiektem jego badań były m.in.: ukraiński język literacki XVII–XVIII w., język starobiałoruski, leksyka i dialektologia języka białoruskiego, rozmaite zagadnienia gramatyki historycznej języka rosyjskiego, zapożyczenia polskie w językach wschodniosłowiańskich, szczególnie w ruszczyźnie, onomastyka wschodniosłowiańska, drukarstwo cyrylickie w Rzeczypospolitej, język Baczwańców.

Habilitacja (z łac. habilitas – "zdatność, zręczność") – postępowanie, którego celem jest uzyskanie przez uprawnioną osobę stopnia naukowego doktora habilitowanego. Praca habilitacyjna i przewód habilitacyjny stanowią etap na drodze do uzyskania stanowiska profesora na uczelni a następnie profesora tytularnego.
Profesor zwyczajny (skrót: Prof. zw. / z łac. professor ordinarius, z niem. ordentlicher Professor, skrót: o. Prof.) - stanowisko na uczelni przewidziane dla pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, który posiada tytuł naukowy profesora (art. 114, ust. 1 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Stanowisko profesora zwyczajnego jest ukoronowaniem kariery naukowej pracowników uczelni. Wiąże się bowiem z największym prestiżem - jest przyznawane szczególnie zasłużonym dla uczelni i wybijającym się naukowo tzw. tytularnym profesorom. Profesor zwyczajny jest wyższą rangą niż profesor nadzwyczajny.

Był promotorem ok. 200. prac magisterskich oraz kilkunastu rozpraw doktorskich.

Jest lub był członkiem takich gremiów naukowych, jak: Komisje Słowianoznawstwa oraz Językoznawstwa Oddziału PAN w Krakowie (członek honorowy), Komisja Wschodnioeuropejska na Wydziale II Historyczno-Filozoficznym PAU, Komitet Słowianoznawstwa PAN, Międzynarodowa Asocjacja Ukrainistów, Międzynarodowa Asocjacja Białorutenistów, Polskie Towarzystwo Rusycystyczne, Polskie Towarzystwo Językoznawcze.

Cyrylica – pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do apostoła Słowian – św. Cyryla, który wspólnie ze św. Metodym, prowadząc misję wielkomorawską wśród Słowian zapisał i wprowadził do liturgii język słowiański. Do zapisu tego języka zostały stworzone dwa alfabety – głagolica i później cyrylica (pismo uproszczone na bazie dużego alfabetu greckiego – majuskuły oraz głagolicy, z której zostały przeniesione niektóre litery).
Docent (niem. Dozent, łac. doceo – uczę) – stanowisko w szkołach wyższych i instytutach naukowych dla pracowników dydaktycznych. Od 1 października 2005 roku uregulowane ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r. Ustawa ta w art. 110, ust. 4 dopuszcza (w drodze odpowiedniego zapisu w statutach poszczególnych uczelni) wprowadzenia fakultatywnego stanowiska docenta w grupie pracowników dydaktycznych danej uczelni. Osoba taka powinna posiadać stopień doktora, a jej prawa i obowiązki są podobne jak na stanowisku starszego wykładowcy. W uczelniach morskich na stanowisku docenta może być zatrudniona osoba posiadająca tylko stopień naukowy doktora oraz najwyższy stopień morski (art. 114, ust. 4).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)