Flaga Wietkongu

Partyzant Wietkongu w bunkrze z karabinem SKS (1968)

Wietkong, Vietcong (wiet. Việt Cộng) – nazwa używana przez żołnierzy amerykańskich, a potem przez światowe media, na określenie partyzantów należących do Narodowego Frontu Wyzwolenia Wietnamu w czasie wojny wietnamskiej.

Nazwa Vietcong (w języku polskim zapisywana jako Wietkong) jest skrótem frazy z języka wietnamskiego Việt Nam Cộng Sản, czyli "Wietnamski Komunista". Pierwotnie terminem tym określano armię partyzancką o nazwie Ludowe Zbrojne Siły Wyzwoleńcze, zbrojne ramię Narodowego Frontu Wyzwolenia Wietnamu Południowego (wiet. Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam Việt Nam) lub Narodowego Frontu Wyzwolenia. Na obszarach pod jego kontrolą NFW obejmował także kadry cywilne, m.in. przywódców wiosek, urzędników i nauczycieli. Termin Vietcong uważano niekiedy za uwłaczający, aczkolwiek od czasu wojny wietnamskiej jest on znacznie lepiej znany niż Narodowy Front Wyzwolenia. Sam NFW nigdy nie określał się mianem Vietcongu, utrzymując, wbrew twierdzeniom rządu południowowietnamskiego, że nie jest ruchem komunistycznym, lecz frontem narodowym, skupiającym wszystkie siły przeciwne oficjalnej władzy, zarówno komunistycznej proweniencji, jak i niezwiązane z komunistami. Południowowietnamski rząd prezydenta Ngô Đình Diệma uważał za komunistów wszystkich swoich politycznych oponentów.

W terminologii amerykańskiej Vietcong był sukcesorem nazwy Việt Minh, określającej siły kierowane przez Hồ Chí Minha w walce o wyzwolenie Wietnamu spod dominacji kolonialnej Francji, w I wojnie indochińskiej, od 1945 do 1954 roku. Jednak w odróżnieniu od Việt Minh, który obejmował wszystkie siły walczące przeciwko Francji, Vietcong odnosił się jedynie do sił partyzanckich w Wietnamie Południowym. Regularna armia Wietnamu Północnego nosiła nazwę Ludowej Armii Wietnamu. Wietkong aktywnie walczył z siłami USA i ARVN, korzystając ze wsparcia Wietnamu Północnego, Związku Radzieckiego i Chińskiej Republiki Ludowej. Ważnym momentem była Ofensywa Tết w 1968 roku, kiedy to komunistyczni partyzanci zaatakowali m.in. Sajgon i – pomimo militarnej klęski – wygrali propagandowo i politycznie. Jednakże w czasie tej ofensywy zakończonej całkowitą klęską militarną komunistów, Wietkong poniósł tak ogromne straty, że stracił na znaczeniu, a jego działania przejęła w większości Wietnamska Armia Ludowa.

W 1969 roku Front Narodowy utworzył tymczasową Republikę Wietnamu Południowego, która stała się rzeczywistością dopiero po upadku Sajgonu w 1975 roku, przed skomunizowaniem kraju w 1976 roku – pod przywództwem Komunistycznej Partii Wietnamu – któremu nadano nazwę Socjalistyczna Republika Wietnamu.

Partyzanci z Wietkongu (podobnie jak armia DRW) ponoszą bezpośrednią odpowiedzialność za wiele zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości jakich dopuścili się w czasie wojny wietnamskiej. Jedne z bardziej znanych zbrodni to: zamordowanie 252 wietnamskich cywilów w wiosce Đắk Sơn w prowincji Phước Long (5 października 1967), masakra w Huế: w ciągu 24 dni komunistycznej okupacji (luty – marzec 1968), specjalne grupy Wietkongu na podstawie wcześniej sporządzonych list, aresztowały i zamordowały kilka tysięcy osób, głównie południowowietnamską inteligencję, policjantów, urzędników państwowych, duchownych i kilku obywateli RFN, Francji i Stanów Zjednocznych. Łącznie partyzanci wymordowali 3000 – 4500 ludzi (za zaginionych uznaje się nadal 5000 osób). Zamordowanie 100 cywilów w wiosce Phú Tân, niedaleko Đà Nẵng (1970). Zamordowanie w wiosce Dục Đức 100 cywilów oraz 20 członków cywilnej samoobrony. Wielu pozostałych mieszkańców wioski zostało zranionych (1971). W latach 1957–1973 Wietkong zamordował 36 725 Wietnamczyków, a 58 499 uprowadził. Według innych danych do 1969 roku partyzanci i armia DRW zamordowali 33 000 wietnamskich cywilów, a 58 000 porwali. W tamtym czasie dochodziło do 250 porwań cywilów tygodniowo. W 1970 roku komuniści zamordowali ok. 25 000 cywilów. Inne zbrodnie Wietkongu to torturowanie i mordowanie jeńców wojennych oraz cywilów, grabienie chłopów z żywności i dobytku, masowe gwałcenie Wietnamek i robienie z cywilów "żywych tarcz" podczas walk z Amerykanami.

Wojskowi amerykańscy twierdzili niejednokrotnie, że Wietkong ukrywa się wśród ludności cywilnej, wskutek czego wojska amerykańskie nie mogły odróżnić partyzantów od cywilów (podobna sytuacja miała miejsce np. w czasie wojny afgańskiej, w latach 2001–2006). Oficjalną, choć nie zawsze stosowaną, polityką Stanów Zjednoczonych w czasie wojny wietnamskiej było traktowanie wszystkich złapanych partyzantów Wietkongu i żołnierzy północnowietnamskich zgodnie z Konwencją Genewską z 1949 roku.

Przypisy

Zobacz też

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Wietkong