Wiktor Emanuel I - Polski Serwis Naukowy

Wiktor Emanuel I (ur. 24 lipca 1759, zm. 10 stycznia 1824) – książę Sabaudii, Piemontu i Aosty. Król Sardynii w latach 1802–1821.

Był drugim synem króla Wiktora Amadeusza III i jego żony Marii Antonietty Burbon (córka Filipa V, króla Hiszpanii i Elżbiety Farnese). Od urodzenia nosił tytuł księcia Aosty. Jako król został następcą swojego starszego brata – Karola Emanuela IV, który w 1802 abdykował na jego korzyść.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Filip V (ur. 19 grudnia 1683 w Wersalu, zm. 9 lipca 1746 w Madrycie) – król Hiszpanii z dynastii Burbonów panujący w latach 1700-1724 i 1724-1746 (w 1724 abdykował na rzecz swojego syna Ludwika I, po jego śmierci wrócił na tron).

Małżeństwo i potomstwo

21 kwietnia 1789 poślubił Marię Teresę Habsburg-Este (1773–1832), córkę Ferdynanda, księcia Modeny. Maria Teresa była zarazem wnuczką Franciszka I Lotaryńskiego, cesarza niemieckiego i Ercole III d'Este, księcia Modeny. Para miała 7 dzieci:

Marię Beatrice Wiktorię (1792–1840), żonę Franciszka IV – arcyksięcia Austrii i księcia Modeny,

Marię Adelajdę (1794–1802),

Karola Emanuela (1796–1799), zmarłego na ospę,

nienazwaną córkę (1800–1801),

Marię Annę Karolinę Pię (1803–1884), żonę Ferdynanda I – cesarza niemieckiego,

Marię Teresę (1803–1879), żonę Karola II – księcia Parmy,

Marię Krystynę (1812–1836), żonę Ferdynanda II Burbona – króla Obojga Sycylii.

Król Sardynii

W 1793 wziął udział w walkach zwolenników ancien regime ze zwolennikami rewolucji francuskiej. Został pokonany i w 1799 schronił się na Sardynii, która stanowiła jedyną część Królestwa Sardynii i Piemontu nie podbitą przez Francuzów. Podczas tego wygnania w Cagliari ustanowił tzw. Karabinierów (Carabinieri), którzy do dziś stanowią elitarny oddział armii włoskiej.

Cagliari [czyt. kaljari] (sard. Casteddu - zamek) – miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia i prowincji Cagliari. Miasto Cagliari znajduje się na południowym wybrzeżu Sardynii, nad zatoką o tej samej nazwie i na równinie Campidiano. Według danych na rok 2008 gminę zamieszkuje 157 780 osób, 1846 os./km².

Franciszek I Stefan Lotaryński niem. Franz Stephan von Lothringen (ur. 8 grudnia 1708 w Nancy - zm. 18 sierpnia 1765 w Innsbrucku) – książę Lotaryngii, książę Cieszyna, wielki książę Toskanii, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego.

W 1814 Wiktor Emanuel powrócił do Turynu. Oficjalnie na tron przywrócił go kongres wiedeński, który również oddał Królestwu Sardynii byłą Republikę Genui. Wiktor Emanuel zniósł wszystkie wolności zagwarantowane obywatelom przez Napoleona Bonaparte i przywrócił stare przepisy.

Ospa prawdziwa, inaczej czarna ospa (łac. Variola vera) – wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu wywoływana przez jedną z dwóch odmian wirusa ospy prawdziwej (variola minor lub variola maior). Okres inkubacji: 7–17 dni, średnio 12–14 dni. Chorobę cechuje bardzo duża śmiertelność: u osób szczepionych – 7-10%, a u nieszczepionych średnio 30% (istnieją postaci choroby o śmiertelności do 98%).

Maria Anna Karolina Pia Sabaudzka (ur. 19 września 1803 w Rzymie; zm. 4 maja 1884 w Pradze), księżniczka Sardynii z dynastii sabaudzkiej, potem cesarzowa Austrii, królowa Węgier, królowa Czech.

Spadkobierca Stuartów

Po śmierci swojego starszego brata w 1819 został również jakobickim pretendentem do tronu Anglii i Szkocji jako Wiktor I. Podobnie jak jego brat, on sam nie wysunął żadnych roszczeń do korony.

Po wybuchu liberalnej rewolucji na terenie królestwa, w 1821, abdykował na korzyść swojego młodszego brata – Karola Feliksa. Wiktor Emanuel zmarł na zamku Moncalieri i został pochowany w bazylice Superga, obok swojego starszego brata.

Karabinierzy – we Francji w XVII w. wyborowi żołnierze lekkiej jazdy uzbrojeni w broń palną; później karabinierami zaczęto nazywać niektóre pułki jazdy we Francji, Austrii, Prusach, Rosji.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).