Wiktor Kemula - Polski Serwis Naukowy

Wiktor Kemula (ur. 6 listopada 1902 w Izmaił, zm. 17 października 1985 w Warszawie) – polski chemik, uważany za twórcę polskiej szkoły polarografii.

Życiorys

Urodził się w polskiej rodzinie zamieszkałej w mieście Ismaił, leżącym w delcie Dunaju w pobliżu Morza Czarnego. Wcześnie stracił oboje rodziców. Mimo to ukończył szkołę średnią z wyróżnieniem i jako stypendysta rozpoczął 1921 studia na na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Na trzecim roku studiów został zastępcą asystenta przy katedrze profesora Stanisława Tołłoczki (1868-1935). W wieku 25 lat uzyskał doktorat chemii.

Polarografia - część woltamperometrii, elektrochemiczna metoda analityczna polegająca na przyłożeniu liniowo wzrastającego potencjału elektrycznego do kroplowej elektrody rtęciowej będacej elektrodą pracującą z cyklicznie zmieniającą się w trakcie pomiaru powierzchnią i rejestracji natężenia prądu płynącego przez nią. Wartość natężenia prądu jest proporcjonalna do stężenia obecnej w roztworze substancji ulegającej utlenieniu lub redukcji. Krzywa zależności natężenia prądu od liniowo rosnącego potencjału, rejestrowana za pomocą aparatu zwanego polarografem, w postaci tzw. krzywej polarograficznej pozwala zidentyfikować substancję badaną i określić jej stężenie.

Uniwersytet Karola w Pradze, czes. Univerzita Karlova v Praze – uniwersytet w Pradze, założony w 1348 przez króla Czech Karola IV Luksemburskiego, najstarszy uniwersytet w Europie Środkowej.

W latach 1929-1930 odbywał staż naukowy u profesora Jaroslava Heyrovskiego na Uniwersytecie Karola w Pradze, a w latach 1930-1931 w Lipsku u profesorów Petera Debye’a i Fritza Weigerta (1876-1947). W latach 1936-1941 był profesorem chemii fizycznej na Uniwersytecie we Lwowie. 1936 został wybrany na członka Towarzystwa Naukowego we Lwowie. W okresie sowieckiej okupacji Lwowa nadal prowadził działalność naukową. W okresie okupacji niemieckiej pracował w fabryce przemysłu spożywczego.

Towarzystwo Naukowe Warszawskie (TNW), polskie towarzystwo naukowe z siedzibą w Warszawie, o strukturze akademickiej z dwustopniowym członkostwem na podstawie wyboru.

Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona w 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według ogólnoświatowego rankingu Academic Ranking of World Universities. Uczelnia wielokrotnie była zwycięzcą corocznych rankingów uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".

1 lipca 1945 roku został profesorem na Uniwersytecie Warszawskim. Był kierownikiem Zespołu Katedr Chemicznych. 1955 został wybrany na prezesa Polskiego Towarzystwa Chemicznego.

W roku 1968 przeszedł na emeryturę. Od 1952 roku był członkiem Polskiej Akademii Nauk. Był promotorem ponad 50 doktorantów.

Profesor Kemula jest wynalazcą elektrody o wiszącej kropli rtęci (hanging mercury drop electrode - HMDE). Przyczynił się do rozwoju chemii elektroanalitycznej, szczególnie polarografii.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.

W latach 1981-1985 był prezesem reaktywowanego Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. 1 grudnia 1982 Uniwersytet Warszawski przyznał mu tytuł doktora honoris causa.

Był miłośnikiem muzyki klasycznej, uprawiał czynnie muzykę kameralną. Zmarł podczas koncertu w warszawskim kościele św. Krzyża.

Przypisy

"Nie tolerował na swoich wykładach „getta ławkowego", przyjmował Żydów na asystenturę. Nadało mu to opinię lewicowca. Gdy Lwów znalazł się pod okupacją sowiecką (1939-1941) - kontynuował zajęcia i badania na szybko ukrainizowanym Uniwersytecie." [w: Kwartalnik historii nauki i techniki: PAN, Tom 50,Wydania 1-2, 2005]
Doktoraty HC. uw.edu.pl. [dostęp 21 lutego 2011].

Bibliografia

Stanisław Tołłoczko, Wiktor Kemula: Chemia nieorganiczna z zasadami chemii ogólnej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1954, 1964, 1966, 1970

Źródła

Biografia prof. Wiktora Kemuli (*.pdf)