Wiktor Szyryński - Polski Serwis Naukowy

Wiktor Szyryński

Wiktor Szyryński (Victor Szyrynski) (ur. 10 października 1913 w Sankt Petersburgu, zm. 21 września 2007 w Ottawie) – kanadyjski psychiatra i psycholog polskiego pochodzenia, lekarz medycyny, oficer armii polskiej i kanadyjskiej, harcmistrz i działacz polonijny w Kanadzie.

Butyrki ros. Бутырская тюрьма – więzienie przejściowe i śledcze w Moskwie, służące także do przetrzymywania więźniów politycznych. Drugie obok Łubianki, znane moskiewskie miejsce kaźni w okresie stalinowskim.

Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona w 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według ogólnoświatowego rankingu Academic Ranking of World Universities. Uczelnia wielokrotnie była zwycięzcą corocznych rankingów uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".

Biografia

Wczesne dzieciństwo spędził w Finlandii, skąd z rodzicami wrócił do Polski. W 1938 ukończył Uniwersytet Warszawski z dyplomem lekarza psychiatry. Starszy asystent na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie i aktywny harcerz Okręgu Wileńskiego, po wybuchu II wojny światowej osadzony przez Sowietów w moskiewskich więzieniach Łubianka i Butyrki, a także w Mińsku i Gorkim. W 1941 roku wstąpił do Armii Andersa w ZSRR. Oficer Wojska Polskiego, w II wojnie światowej pełnił funkcję specjalisty-neuropsychologa w 6 Batalionie Sanitarnym 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty. W 1946 r. był wykładowcą Studiów Polonistycznych przy Instytucie Polskim w Bejrucie. Później emigrował do Kanady, gdzie był podpułkownikiem rezerwy Kanadyjskich Sił Zbrojnych i kontynuował karierę naukową.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Kanadyjskie Siły Zbrojne (ang. Canadian Forces, franc. Forces canadiennes) są formacją wojskową stojącą na straży suwerenności Kanady. Obecna struktura powstała w 1968 r., kiedy Armię Kanadyjską, Kanadyjską Królewską Marynarkę Wojenną (RCN) i Kanadyjskie Królewskie Siły Powietrzne (RCAF) zebrano w jedną całość, składającą się z:

Autor 65 prac naukowych z zakresu psychiatrii, neurologii, psychologii i higieny psychicznej, związany zawodowo z licznymi ośrodkami naukowymi i akademickimi, przede wszystkim w Ottawie: Uniwersytet Ottawski (profesor zwyczajny psychiatrii na Wydziale Medycznym i na Wydziale Psychologii), Uniwersytet Carleton (profesor), Uniwersytet Saint Paul (profesor i dyrektor Centrum Psychiatrii Pastoralnej). Ponadto w USA pełnił funkcje w Akademii Medycyny Psychosomatycznej (prezes) oraz na Uniwersytecie Północnej Dakoty w Grand Forks (profesor i dyrektor Wydziału Psychiatrii).

Krzyż Armii Krajowej był pierwotnie odznaką pamiątkową wprowadzoną 1 sierpnia 1966 przez generała Tadeusza Bora-Komorowskiego dla upamiętnienia wysiłków żołnierzy Polski Podziemnej 1939 - 45. Nadawany był żołnierzom Armii Krajowej oraz organizacji ją poprzedzających (Służba Zwycięstwu Polski, Związek Walki Zbrojnej).

Polskie Siły Zbrojne w ZSRR – potoczna nazwa: Armia Andersa (utworzona od nazwiska dowódcy – generała Władysława Andersa) – oddziały Wojska Polskiego podporządkowane legalnemu rządowi RP na emigracji, utworzone po wybuchu wojny III Rzeszy z ZSRR, zawarciu układu Sikorski-Majski i tzw. amnestii dla obywateli polskich z Rzeczypospolitej: zesłanych, uwięzionych w więzieniach śledczych NKWD i deportowanych do obozów koncentracyjnych GUŁAGU.

Członek-założyciel Kanadyjskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Członek rzeczywisty (Fellow) Królewskiego Kolegium Lekarskiego w Kanadzie, Królewskiego Kolegium Psychiatrycznego w Wielkiej Brytanii, Brytyjskiego Towarzystwa Psychologicznego, Amerykańskiego Kolegium Lekarskiego, Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, Amerykańskiej Akademii Neurologicznej, Akademii Medycyny Psychosomatycznej. Członek zwyczajny Towarzystwa Badań Naukowych Sigma Xi oraz wielu innych stowarzyszeń naukowych. Konsultant psychiatrii i neurologii szpitali klinicznych w Ottawie.

Uniwersytet Wileński (lit. Vilniaus universitetas) – państwowy uniwersytet w Wilnie, założony w 1579 przez Stefana Batorego jako Akademia i Uniwersytet Wileński, w latach 1919–1939 Uniwersytet Stefana Batorego; trzeci najstarszy uniwersytet na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie Wschodniej, współcześnie największy uniwersytet litewski.

Uniwersytet Carleton (ang. Carleton University) to uniwersytet działający w Ottawie, w prowincji Ontario. Ma 2 tys. wykładowców i około 23,5 tys. studentów. Założony w 1942 jako Carleton College. Nazwa pochodzi od historycznego hrabstwa Carleton (dziś część Ottawy), które z kolei zostało nazwane imieniem Guy Carletona, jednego z pierwszych gubernatorów generalnych Kanady.

Aktywny działacz licznych organizacji polonijnych, m.in. przewodniczący Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce (1957-59), członek Kanadyjskiego-Polskiego Instytutu Badawczego w Toronto, członek Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kanadzie. Jako delegat Naczelnictwa ZHP na Kanadę (1948-58) reanimował polską działalność harcerską w Kanadzie po zakończeniu wojny.

Łubianka (ros. Лубянка) – potoczna nazwa siedziby FSB (dawniej KGB i NKWD), a niekiedy samej FSB odnosząca się również do więzienia śledczego znajdującego się kiedyś w podziemiach tego samego budynku w Moskwie. W czasie terroru stalinowskiego na Łubiance zamordowano wielu więźniów politycznych, w tym licznych Polaków. Do dziś w budynku znajdować ma się niewielki areszt śledczy.

Odznaczenia

Krzyż Oficerski i Komandorski Orderu Polonia Restituta, Krzyż Zasługi z Mieczami, Krzyż Armii Krajowej oraz wszystkie odznaczenia Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kanadzie. Kawaler Orderu Św. Grzegorza (Order of St. Gregory the Great) i Orderu Grobu Bożego w Jerozolimie (Knight of the Holy Sepulchre).

Przypisy

Bibliografia

Kto jest kim w Polonii Kanadyjskiej 1993, wydanie II, KTO Publishing, Toronto, 1993, ISBN 0-9697068-0-4

Biuletyn Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kanadzie, Koło Nr 8 w Ottawie [1]