Wilda - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy części miasta Poznania i osiedla. Zapoznaj się również z: Wilda – dzielnica Poznania w latach 1954-1990.

Na mapach: 52°23′35″N 16°55′13″E / 52.39306, 16.92028

Rynek Wildecki - serce Wildy widziane z wieży Rektoratu Politechniki

Wilda – część miasta Poznania i osiedle administracyjne w centralnej części miasta.

Od północy graniczy z osiedlem Stare Miasto, od zachodu z osiedlem Świętego Łazarza i Górczynem, od południa z Zielonym Dębcem, od wschodu z osiedlem Rataje i Starołęka-Minikowo-Marlewo.

Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) - do 31 grudnia 2010 roku Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ) - z siedzibą w Warszawie przy ul. Szwoleżerów 9 na terenie Łazienek Królewskich – instytucja kultury utworzona w 2002 poprzez połączenie Ośrodka Dokumentacji Zabytków i Ośrodka Ochrony Zabytkowego Krajobrazu. NID podlega Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego i posiada Oddziały Terenowe w miastach wojewódzkich (oprócz Bydgoszczy i Gorzowa Wielkopolskiego) oraz Pracownie Terenowe w Trzebinach, Zamościu oraz Park Mużakowski w Łęknicy.
Zakon Rycerzy i Szpitalników świętego Łazarza z Jerozolimy (łac. Ordo Militaris et Hospitalis Sancti Lazari Hierosolymitani), potoczne nazwy: lazaryci, lazaryści, łazarzyści, lazarianie.

Architektura

Centralnym punktem Wildy jest Rynek Wildecki.

Na Wildzie przeważa zabudowa przemysłowa. Zlokalizowane są tu Zakłady im. Hipolita Cegielskiego i Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego, które zajmują zachodnią część dzielnicy. Zespół urbanistyczno-architektoniczny Wildy od 6 października 1982 roku figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A-239.

Według architekta Stanisława Sipińskiego Wilda, w historii polskiej urbanistyki, jest jedną z pereł w koronie - dzielnicą zabudowaną niezwykle przemyślanie i na wysokim poziomie architektonicznym. Znajduje się tutaj wiele interesujących przykładów budownictwa różnych epok.

Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Najczęściej tworzone są: sołectwa, dzielnice i osiedla. Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań.
Górczyn – część miasta Poznania i osiedle administracyjne, w jego zachodniej części. Częściami Górczyna są także Górczynek i Osiedle ks. Ignacego Skorupki.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Plac M. Skłodowskiej-Curie (daw. plac Bergera) – jeden z poznańskich placów, leżący wzdłuż ulicy Przemysłowej, w sercu osiedla administracyjnego Wilda. Plac rozpoczyna się na wysokości wildeckiego targowiska (od strony południowej) i ciągnie się do ulicy Mariana Chwiałkowskiego na północy. Mniej więcej pośrodku przecięty jest ulicą Gotthilfa Bergera – uprzedniego patrona placu.

Wiktor Marian Dega (ur. 7 grudnia 1896 w Poznaniu, zm. 16 lutego 1995 tamże) – lekarz, profesor Uniwersytetu Poznańskiego, a później AM w Poznaniu, naukowiec. Pierwszy Kawaler Orderu Uśmiechu, który odebrał 6 lutego 1969 w Poznaniu, następnie członek Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu.

Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny nr 4 w Poznaniu (dawniej Zakład Sacré-Coeur) - zespół szpitalny zlokalizowany na Wildzie w Poznaniu, przy ul. 28 Czerwca 1956 nr 135/147.

H. Cegielski - Poznań S.A. (HCP, gwarowo Ceglorz) – firma założona przez Hipolita Cegielskiego w 1846 w Poznaniu. Początkowo był to warsztat znajdujący się przy sklepie z artykułami metalowymi w poznańskim Bazarze. W 1849 lub 1855 przy dzisiejszej ul. Woźnej powstał zakład naprawczy narzędzi rolniczych. W 1855 rozrastająca się fabryczka przeniosła się na ul. Kozią. Zakłady specjalizowały się wówczas w produkcji i naprawie maszyn rolniczych, a w 1859 stale rozrastający się zakład przeniósł się na ul. Strzelecką. W 1860 rozpoczęto produkcję lokomobili. Umierając w 1868 Hipolit Cegielski pozostawił spadkobiercom dynamicznie rozwijający się zakład zatrudniający w 1869 już 300 pracowników.

Gotthilf Berger (ur. 21 maja 1794 w Poznaniu, zm. 9 lutego 1874 tamże) – kupiec, polityk, działacz oświatowy i społeczny, poznański radny. Jest patronem niewielkiej ulicy na Wildzie; w przeszłości zaś jego imieniem nazwany był dzisiejszy plac M. Skłodowskiej-Curie.

Ulica 28 Czerwca 1956 r. – ulica Poznania biegnąca od centrum miasta w kierunku południowym. Do 1919 nosiła nazwę Kronprinzenstrasse, od 1919–1939: Górna Wilda oraz Dębiecka, 1939–1945: Schwabenstrasse, a w latach 1945–1990 - Feliksa Dzierżyńskiego. Ulicą kursują tramwaje nr 2, 9, 10.

Ulica Graniczna, to ulica w poznańskiej dzielnicy Łazarz, biegnąca od ul. Kolejowej na południowy zachód ku ul. Łukaszewicza i Małeckiego, gdzie utworzony został niewielki kwadratowy placyk. Jedyna przecznica, to - po stronie północnej - ul. Strusia (planowano jej przedłużenie po drugiej stronie, jednak nie zostało to zrealizowane). Do 1918 r. nazwa de Grenzstrasse (pl: ul. Graniczna), początkowo obejmowała również obecną ul. Łukaszewicza. W XIX w., aż do 1900 r. wyznaczała granicę pomiędzy gminami Wilda i Łazarz, potem cofniętą ku wschodowi, na linię torów kolejowych.