Wilhelm IV (ur. 21 sierpnia 1765 w Londynie, zm. 20 czerwca 1837 w Windsorze, Berkshire) – król Wielkiej Brytanii i król Hanoweru od 26 czerwca 1830, nazywany królem żeglarzy. Młodszy syn Jerzego III i Charlotty Mecklenburg-Strelitz. Wilhelm kładł jeszcze większy nacisk niż jego poprzednicy na realizację woli parlamentu. Uczestniczył w przygotowaniu reformy systemu wyborczego w roku 1832. Po jego śmierci na skutek różnych zasad dziedziczenia tronu rozpadła się brytyjsko-hanowerska unia personalna (tronu Hanoweru nie mogła odziedziczyć kobieta, a następczynią Wilhelma IV na tronie Wielkiej Brytanii została jego bratanica Wiktoria).

Wczesne lata życia

Urodził się jako William Henry w Buckingham House i miał troje starszego rodzeństwa (braci Jerzego i Fryderyka Augusta oraz siostrę Charlottę). Jego chrzest odbył się 18 września 1765 r. w Komnacie Wielkiej Rady w St. James's Palace. Jego rodzicami chrzestnymi byli Wilhelm Henryk Hanowerski, książę Gloucester i Edynburga, książę Henryk Fryderyk i Augusta Charlotta Hanowerska. W 1770 r. został kawalerem Orderu Ostu, a w 1782 r. Orderu Podwiązki.

W wieku 13 lat rozpoczął służbę w Royal Navy. Uczestniczył w bitwie w zatoce św. Wawrzyńca 16 stycznia 1780 r. W czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych przebywał w Nowym Jorku. Wiedział o tym dowódca wojsk amerykańskich, George Washington, który podjął próbę porwania księcia. Brytyjczycy dowiedzieli się jednak o planowanym porwaniu (oprócz Wilhelma miał zostać porwany także admirał Digby) i podwoili straże księcia.

W 1785 r. Wilhelm otrzymał rangę porucznika, a rok później został kapitanem. W tym samym roku rozpoczął służbę w Indiach Zachodnich. Admirał Horatio Nelson napisał o Wilhelmie: Jestem pewien powodzenia jego kariery. Pomogą mu w tym z pewnością dokładne wykonywanie rozkazów i szacunek wobec starszych stopniem. Nie wiem za wiele o jego pozamarynarskich zdolnościach.

Wilhelm miał wzorem swoich starszych braci otrzymać tytuł książęcy i pensję od Parlamentu. Ojciec jednak z tym zwlekał. Aby wywrzeć nacisk na ojca Wilhelm zagroził, że wystartuje w wyborach do Izby Gmin w okręgu Totnes. Postawiony przez taką groźbą Jerzy III ugiął się i 16 maja 1789 r. mianował syna księciem Clarence i St Andrews oraz hrabią Munsteru. Przy tej okazji król miał powiedzieć: Zdaję sobie doskonale sprawę, że to kolejny głos dany opozycji.

Nowokreowany książę zrezygnował z aktywnej służby w Royal Navy. Przy odejściu z czynnej służby otrzymał rangę kontradmirała. Kiedy w 1793 r. Wielka Brytania wypowiedziała wojnę rewolucyjnej Francji, książę Clarence wrócił do czynnej służby, ale nie otrzymał dowodzenia nad żadnym okrętem. Czas spędzał głównie w Izbie Lordów, gdzie bronił swojego starszego brata, księcia Walii, przed oskarżeniami o rozrzutność, kiedy ten zaapelował do Parlamentu o pokrycie jego długów. Przemawiał również za zniesieniem niewolnictwa (które nie istniało w Wielkiej Brytanii, ale trzymało się w brytyjskich koloniach). Na poparcie swojego stanowiska często przywoływał doświadczenia wyniesione ze służby w Indiach Zachodnich.

Małżeństwo

Po opuszczeniu Royal Navy, książę Clarence wdał się w wieloletni romans z irlandzką aktorką Dorothy Bland, znaną jako Mrs. Jordan. Od 1791 r. urodziła ona księciu 10 nieślubnych dzieci. Związek obojga zakończył się w 1811 r. W tym samym roku książę otrzymał stopień admirała Floty. W 1817 r. zmarła jedyna córka księcia-regenta Jerzego, Charlotta Augusta. Król Jerzy III miał 12 dzieci, ale żadnego wnuka czy wnuczki. Małżeństwo księcia-regenta, najstarszego syna Jerzego III, z Karoliną Brunszwicką faktycznie nie istniało (małżonka księcia była z nim w faktycznej separacja i od wielu lat nie mieszkała w Wielkiej Brytanii). "Obowiązek" przedłużenia dynastii spadł na pozostałych książąt krwi królewskiej.

Wilhelm miał przewagę nad dwoma starszymi braćmi, gdyż nie mieli oni dzieci, a z żonami żyli w faktycznej separacji. Istniała szansa, że Wilhelm, który jako marynarz miał lepsze zdrowie od starszych braci, przeżyje ich i zostanie królem. Najpierw jednak książę musiał znaleźć sobie żonę. Jego młodszy brat, książę Cambridge, został wysłany do Niemiec, aby znalazł Wilhelmowi odpowiednią kandydatkę na małżonkę. Cambridge przywiózł bratu żonę spokojną, domatorkę i uwielbiającą dzieci (co było istotne, gdyż 10 dzieci Wilhelma nie osiągnęło w większość lat sprawnych). Była to księżniczka Adelajda, córka księcia Jerzego I Sachsen-Meiningen, młodsza od Wilhelma o prawie 30 lat. Ślub odbył się 13 lipca 1818 r. Mimo posiadania już gromadki nieślubnych dzieci, Wilhelm miał z żoną tylko dwie krótko żyjące córki. Dwie inne ciąże żony zakończyły się poronieniami.

W małżeństwie Wilhelm spędził ostatnie 20 lat swojego życia. Wydaje się, że było to małżeństwo szczęśliwe. Księżna przejęła pieczę nad wydatkami męża. Nic nie słychać o tym, aby Wilhelm miał w tym czasie jakieś kochanki. Po ślubie małżonkowie zamieszkali w Hanowerze, tam przyszła na świat ich pierwsza córka, która zmarła jeszcze tego samego dnia. Adelajda rychło zaszła ponownie w ciążę, co skłoniło Wilhelma do powrotu do Anglii. Księżna poroniła jednak podczas postoju w Calais. Para miała jeszcze jedną córkę i dwóch bliźniaków, które księżna poroniła. Małżonkowie nie mieli już więcej dzieci, ale kiedy Wilhelm był już królem pojawiały się plotki o ciąży królowej, dementowane przez króla jako "brednie".