Wilhelm Röntgen - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy niemieckiego fizyka. Zapoznaj się również z: inne znaczenia słowa rentgen.

Wilhelm Röntgen na znaczku

Wilhelm Conrad Röntgen (ur. 27 marca 1845 w Lennep (obecnie część Remscheid), zm. 10 lutego 1923 w Monachium) – fizyk niemiecki, laureat Nagrody Nobla.

Promieniowanie rentgenowskie (w wielu krajach nazywane promieniowaniem X lub promieniami X) – rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, którego długość fali mieści się w zakresie od 10 pm do 10 nm. Zakres promieniowania rentgenowskiego znajduje się pomiędzy ultrafioletem i promieniowaniem gamma. Znanym skrótem nazwy jest promieniowanie rtg.

Krystalografia (od greckich słów κρύσταλλος krystallos – „lód”, które później zaczęło oznaczać także kryształ górski i inne kryształy, oraz γράφω grapho – „piszę”) – dział nauki zajmujący się opisem, klasyfikacją i badaniem kryształów, krystalitów oraz substancji o strukturze częściowo uporządkowanej. Jej zakres pokrywa się częściowo z mineralogią, fizyką ciała stałego, chemią i materiałoznawstwem.

Studiował inżynierię w Holandii, w roku 1888 został profesorem w Instytucie Fizyki w Würzburgu w Bawarii (obecnie Niemcy). 8 listopada 1895 odkrył nowy typ promieniowania, które sam nazwał promieniowaniem X (ponieważ "X" oznacza niewiadomą). Za to odkrycie w roku 1901 został uhonorowany pierwszą Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki. Innymi tematami jego prac były krystalografia i fizyka płynów.

Promieniowanie jonizujące - wszystkie rodzaje promieniowania, które wywołują jonizację ośrodka materialnego, tj. oderwanie przynajmniej jednego elektronu od atomu lub cząsteczki albo wybicie go ze struktury krystalicznej. Za promieniowanie elektromagnetyczne jonizujące uznaje się promieniowanie, którego fotony mają energię większą od energii fotonów światła widzialnego.

Rentgen (symbol R) to jednostka dawki ekspozycyjnej promieniowania jonizującego X lub gamma. Dawka ekspozycyjna 1 R wywołuje za pośrednictwem emisji cząstek wtórnych w 1 cm3 suchego powietrza w warunkach normalnych (w powietrzu o masie 1,293 mg) powstanie tylu par jonów każdego znaku, że ich ładunek jest równy 1 esu.

Nazwa promieniowanie X lub promienie X jest używana w większości krajów (w tym anglosaskich – X-rays), jednak m.in. w Polsce i Niemczech nazywane są promieniowaniem rentgenowskim (promieniowaniem Röntgena lub Roentgena).

Na jego cześć jednostkę dawki promieniowania jonizującego nazwano rentgenem. Również przyrządy do prześwietleń wykorzystujące promieniowanie rentgenowskie nazywa się po prostu rentgen.

Od 1 listopada 2004 r. jego nazwisko znalazło się również w nazwie pierwiastka chemicznego roentgen (l.a. 111), znanego dotychczas jako unununium.

Roentgen (Rg, łac. roentgenium), pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Do 1 listopada 2004 roku znany pod nazwą unununium (Uuu), kiedy to IUPAC oficjalnie zatwierdził nową nazwę, wywodzącą się od nazwiska fizyka niemieckiego, Wilhelma Conrada Röntgena. Nazwa polska nie jest oficjalnie przyjęta, spotyka się ją także w formie rentgen. Był też przez pewien czas nieoficjalnie nazywany eka-złotem.

Remscheid – miasto na prawach powiatu położone w zachodnich Niemczech, w Nadrenii Północnej – Westfalii, w rejencji Düsseldorf. Jest trzecim, po Wuppertalu i Solingen, największym miastem w regionie Bergisches Land. Liczy około 117, 7 tys. mieszkańców.

Źródła

Beata Tarnowska (red.), Nagrody Nobla. Leksykon PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13393-7.

Linki zewnętrzne

Wilhelm Conrad Röntgen – Biografia (ang.)

Wilhelm i Promienie X