Wilhelm von Kügelgen - Polski Serwis Naukowy

Wilhelm von Kügelgen (ur. 20 listopada 1802 r. w Sankt Petersburgu; zm. 25 maja 1867 r. w Ballenstedt) – niemiecki malarz i pisarz, podkomorzy na książęcym dworze Anhalt-Bernburg. Jest autorem wydanych pośmiertnie wspomnień: Jugenderinnerungen eines alten Mannes, które są obrazem życia duchowego i mieszczańskiego okresu wczesnego romantyzmu.

Adrian Ludwig Richter (ur. 28 września 1803, zm. 19 czerwca 1884) - niemiecki malarz, filozof i estetyk, jeden z najważniejszych twórców romantycznej filozofii niemieckiej.

Caspar David Friedrich (ur. 5 września 1774 r. w Greifswaldzie, zm. 7 maja 1840 r. w Dreźnie) – niemiecki malarz, uznawany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli malarstwa romantycznego.

Wilhelm von Kügelgen był synem malarza Gerharda von Kügelgena. Uczył się w gimnazjum w Bernburg (Saale), a po jego ukończeniu studiował na Akademii Sztuk w Dreźnie. Po tragicznej śmierci ojca w 1820 r. przeżył poważny kryzys życiowy. Cierpiał także na postępujący daltonizm. W latach 1825-1826 mieszkał w Rzymie, gdzie zaprzyjaźnił się z Ludwigiem Richterem (1803-1884). Ponadto do grona jego przyjaciół należeli: Caspar David Friedrich, Johan Christian Clausen Dahl, malarz norweski i Carl Gottlieb Peschel ze szkoły nazareńczyków.

Nazareńczycy (niem. Nazarener) – stowarzyszenie malarzy, głównie niemieckich i austriackich, działających w Rzymie, a następnie w innych częściach Europy, od roku 1818 do lat 40. XIX wieku.

Paul von Hindenburg – właśc. Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg (ur. 2 października 1847 w Poznaniu, zm. 2 sierpnia 1934 w Neudeck, obecnie Ogrodzieniec gm. Kisielice, woj. warmińsko-mazurskie) – niemiecki wojskowy – feldmarszałek (Generalfeldmarschall) i polityk – w latach 1925-1934 prezydent Niemiec (Republiki Weimarskiej). Syn oficera pruskiego, obrał również karierę wojskową.

Po powrocie do ojczyzny w 1827 r. ożenił się z Julie Krummacher (ur. 25 października 1804 r. w Duisburg, zm. 22 maja 1909 r. w Dessau), córką krajowego superintendenta księstwa Anhalt-Bernburg Friedricha Adolfa Krummachera. Z tego małżeństwa pochodziło sześcioro dzieci: Bertha (ur. 14 kwietnia 1828 r.), Anna (ur. 7 lutego 1831 r.), Gerhard (ur. 27 maja 1833 r.), Adolph (ur. 9 maja 1835 r.), Benno (ur. 18 kwietnia 1837 r.) i Elisabeth (ur. 22 września 1839 r.). Jego wnuk (syn Bennona) podpułkownik Wilhelm von Kügelgen był w latach 1919-1925 osobistym sekretarzem i adiutantem Paula von Hindenburga.

Johann Wolfgang von Goethe [ˈjo:han ˈvɔlfɡaŋ fɔn ˈɡø:tə] (ur. 28 sierpnia 1749 we Frankfurcie nad Menem, zm. 22 marca 1832 w Weimarze) – najwybitniejszy niemiecki poeta okresu romantyzmu i jeden z najbardziej znaczących w skali światowej, dramaturg, prozaik, uczony, polityk, wolnomularz.

Franz Gerhard von Kügelgen (ur. 6 lutego 1772 w Bacharach nad Renem, zm. 27 marca 1820 w Dreźnie) – niemiecki malarz. Malował portrety i obrazy historyczne. Profesor Akademii Sztuk w Dreźnie i członek Pruskiej oraz Rosyjskiej Akademii Sztuki. Brat bliźniak Karla von Kügelgena, także malarza. Mistrz Caspara Davida Friedricha.

Ludwig Richter, portret pędzla Wilhelma von Kügelgena

W 1833 r. Wilhelm von Kügelgen został malarzem nadwornym w letniej rezydencji książąt Anhalt-Bernburg w Ballenstedt. W 1853 r. został opiekunem chorego umysłowo Aleksandra Karola von Anhalt-Bernburga, ostatniego księcia Anhalt-Bernburga. Wydane pośmiertnie w 1870 r. wspomnienia Jugenderinnerungen eines alten Mannes stały się ulubioną lekturą niemieckiego mieszczaństwa i do 1922 r. miały 230 wydań.

Dom malarza w Ballenstedt, przy Kügelgenstraße 35a, istnieje do dziś.

Od 1993 r. "Kunstkreis Sachsen-Anhalt" przyznaje artystom stypendium im. Wilhelma von Kügelgena.

Nazwiskiem malarza została nazwana planetoida 11313 Kügelgen.

Obrazy

Obraz ołtarzowy dla kościoła św. Olafa w Tallinnie

Dzieje Królestwa Bożego w obrazach

Liczne portrety (m.in. Johanna Wolfganga von Goethego i Christopha Martina Wielanda) oraz obrazy historyczne

Proza

Drei Vorlesungen über Kunst. Georg Heyse, Bremen 1842

Jugenderinnerungen eines alten Mannes, hrsg. von Philipp von Nathusius. W. Hertz, Berlin 1870

Lebenserinnerungen eines alten Mannes, aus Briefen und Tagebuchaufzeichnungen zusammengestellt von Johannes Werner. 1923

Zwischen Jugend und Reife, aus Briefen und Tagebuchaufzeichnungen zusammengestellt von Johannes Werner. 1925

Bürgerleben. Die Briefe an den Bruder Gerhard 1840-1867, hrsg. und mit einer Einleitung versehen von Walther Killy. München 1990

Źródła

G. Reich: Wilhelm von Kügelgen als religiöse Persönlichkeit und theologischer Denker, in: Zeitschrift für Religions- und Geistesgeschichte, 4 (1952)

Hans Schöner: Wilhelm von Kügelgen. Sein Leben und seine Bilder. Selbstverlag, Mönkeberg 1992