|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Wynalazcy nowych leków przeciw malarii i białaczce, pionier w badaniach nad technologią słoneczną oraz twórca serii pomysłowych adaptacji wymienników ciepła zostali uhonorowani 28 kwietnia w czasie rozdania nagród w konkursie Europejski Wynalazca Roku 2009 w P... W dniach 29 lipca - 7 sierpnia w Obserwatorium Astronomicznym w Ostrowiku odbędzie się XXIII Obóz Astronomiczny PKiM, który w tym roku zostanie połączony z Wakacyjnymi Warsztatami Astronomicznymi 2011 "Drobna Materia w Układzie Słonecznym" - poinformowała Praco... Maksymilian Sokołowski z I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Krośnie został zwycięzcą 54. Olimpiady Astronomicznej, rozstrzygniętej w niedzielę w Chorzowie.Jej laureaci będą m.in. reprezentować Polskę na międzynarodowej olimpiadzie, która latem po ... Noce na początku sierpnia to bardzo dobry czas do obserwacji Perseidów. Już teraz rój potrafi dawać ponad 10 meteorów na godzinę, a jego aktywność sukcesywnie rośnie - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w W... 20 wykładów oraz prawie tyle samo warsztatów poświęconych zastosowaniom technologii komputerowych w nauczaniu matematyki wypełni rozpoczynająca się 16 sierpnia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu doroczna konferencja MathPa...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Wilhelm z RožemberkuTo hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3] Czy wiesz że...? Zborowscy herbu Jastrzębiec polska rodzina szlachecka, znana od czasów Marcina Zborowskiego, podczaszego królewskiego (ur. 1492, zm. 1565). Marcin był ojcem ośmiu synów, w tym: Marcina (1492-1565), Piotra, Jana, Andrzeja, Krzysztofa i Samuela. Główna gałąź rodu wymarła na Aleksandrze, synu Samuela w 1621. Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (niem. Habichtsburg znaczy Jastrzębi Gród, Zamek Jastrzębia) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską. 
 
Wilhelm z Rožemberku (cz. Vilém z Rožmberka, niem. Wilhelm von Rosenberg) (ur. 10 marca 1535 w Schützendorf, zm. 31 sierpnia 1592 w Pradze) – burgrabia praski i wielki szambelan Królestwa Czech. ŻyciorysMłodośćBył Czechem, poddanym dynastii Habsburgów. Pochodził z magnackiej rodziny Rožemberków, która posiadała rozległe dobra ziemskie w Królestwie Czech. Filip II (ur. 21 maja 1527 w Valladolid, zm. 13 września 1598 w Eskurialu) – król Neapolu i Sycylii w latach 1554-1598, władca Niderlandów w latach 1555-1598, król Hiszpanii w latach 1556-1598 i Portugalii w latach 1580-1598 (jako Filip I) z dynastii Habsburgów.
Rzeczpospolita Obojga Narodów (, właściwie Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie, od XVII wieku częściej znane jako Rzeczpospolita Polska) – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569-1795 na mocy unii lubelskiej. Rozciągało się na większości terytorium dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, a częściowo także Łotwy, Estonii, Rosji, Mołdawii i Słowacji. W 1618 osiągnęło maksymalny zasięg terytorialny wynoszący ok. 990 tys. km². Liczba ludności wynosiła od 6,5 mln w 1569 do 14 mln w 1772. Panującym ustrojem była demokracja szlachecka, a głową państwa król elekcyjny. Wcześnie osierocony przez ojca, w wieku kilku lat znalazł się pod opieką stryja, Piotra V z Rožemberku. Kształcił się w prywatnym gimnazjum protestanckim w Mladá Boleslav oraz w katolickim kolegium w Pasawie. W 1551 roku został uznany za pełnoletniego przez króla czeskiego Ferdynanda I i stał się właścicielem dominium Rožemberków. W tym samym czasie rozpoczął karierę na dworze Habsburgów. Święta Liga – związek państw katolickich organizowany przez papieży w Europie w okresie od końca XV do początku XVIII wieku przeciw niektórym państwom katolickim (np. Francji), islamskiej Turcji lub krajom protestanckim.
Domena (łac. dominium, posiadłość, prawo własności) – w systemie feudalnym były to posiadłości ziemskie należące w całości do pana feudalnego (np. rycerza, możnowładcy, monarchy). Polityk i dyplomataDoświadczenie zdobywał towarzysząc dworowi cesarskiemu w podróży do Włoch. W latach 1552–1566 uczestniczył w życiu politycznym Czech, stając się jedną z najważniejszych osób państwie. W 1566 roku został mianowany dowódcą armii czeskiej w wojnie przeciwko Imperium Ottomańskiemu. W 1570 roku otrzymał najwyższe urzędy w Królestwie Czech i stał się jedną z głównych osobistości dworu cesarskiego. Uczestniczył w życiu dyplomatycznym Europy. Kilkakrotnie przebywał z misją w Niemczech. W imieniu Habsburgów brał udział w organizowaniu Świętej Ligi. Katedra św. Wita, Wacława i Wojciecha – siedziba arcybiskupów praskich. Mieści się na wzgórzu zamkowym Hradczany w Pradze. Jeden z cenniejszych przykładów architektury dojrzałego gotyku w Europie środkowej. Zawiera cenne dzieła sztuki rzeźby i malarstwa od XIV-XX w. Jest historycznym panteonem narodowym narodu czeskiego, tu spoczywają władcy Czech, przechowywane są tutaj insygnia koronacyjne królów czeskich w tym Korona Świętego Wacława.
Jan Sariusz Zamoyski (Jan Zamojski) herbu Jelita, (ur. 1542, zm. 1605) – polski szlachcic, magnat, sekretarz królewski od 1565, podkanclerzy koronny od 1576, kanclerz wielki koronny od 1578 i hetman wielki koronny Rzeczypospolitej Obojga Narodów od roku 1581. Generalny starosta krakowski w latach 1580-1585, starosta bełski, międzyrzecki, krzeszowski, knyszyński, tykociński i dorpacki. Doradca króla Zygmunta II Augusta i Stefana Batorego. Główny przeciwnik sukcesora po Batorym, Zygmunta III Wazy. Od 1572 roku wielokrotnie odwiedzał Rzeczpospolitą po śmierci Zygmunta II Augusta. Jako poseł cesarski prowadził misję dyplomatyczną, mającą na celu zjednać polską i litewską szlachtę dla kandydata Habsburgów. Misja w RzeczypospolitejW czasie pobytu w Polsce stał się bardzo popularny i zyskał duży szacunek wśród szlachty jako doskonały mówca. Pomimo że przemawiał po czesku, uważany był przez nią za współziomka ze względu na koligacje rodzinne z Jagiellonami. W 1573 roku, ku zaskoczeniu dynastii Habsburgów, został wysunięty przez część szlachty i magnaterii jako kandydat do korony polskiej. Sprzyjali mu między innymi królewna polska, Anna Jagiellonka i wojewoda poznański, Stanisław Górka. Wilhelm z Rožemberku nie odważył się jednak zdradzić swoich mocodawców i nie podjął żadnych samodzielnych działań wbrew wytycznym dworu wiedeńskiego. Podczas elekcji promował kandydaturę arcyksięcia Ernesta Habsburga. Ferdynand I Habsburg (ur. 10 marca 1503 w Alcalá de Henares, zm. 25 lipca 1564 w Wiedniu) – arcyksiążę Austrii oraz książę Styrii, Krainy i Karyntii od 1521, hrabia Tyrolu w latach od 1522, król Czech i Węgier od 1526, król rzymski (niemiecki) od 1531, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego od 1556 z dynastii Habsburgów.
Złoty Stok (niem. Reichenstein, czes. Rychleby) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Złoty Stok. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wałbrzyskiego. Podczas elekcji w 1575 roku Wilhelm z Rožemberku ponownie posłował do Rzeczypospolitej. Był odpowiedzialny za zjednywanie szlachty dla kandydatury cesarza Maksymiliana II Habsburga. Również wtedy stał się popularny i ponownie znalazł się wśród kandydatów do polskiego tronu. Popierali go Stanisław Szafraniec i Andrzej Firlej. Jego osobę na elekcji wysunął wojewoda krakowski, Piotr Zborowski. Podjęte zostały nawet rokowania między Habsburgami i Zborowskimi w kwestii ustąpienia cesarza na rzecz czeskiego szlachcica. Ostatecznie plan ten upadł z powodu podwójnej elekcji cesarza Maksymiliana II i księcia Stefana Batorego. Szlachta (z niem. Geschlecht - ród) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.
Czesi (czes. Češi) – naród słowiański zamieszkujący głównie obszar Republiki Czeskiej i będący je głównym składnikiem ludnościowym; mniejsze zbiorowości występują także w USA, Kanadzie, Niemczech, Słowacji, Argentynie, Australii, Austrii, Szwajcarii i in. Przynależność do narodu czeskiego deklaruje ok. 12 mln osób. Za zasługi dla dynastii Habsburgów król Filip II nadał mu Order Złotego Runa. Został nim udekorowany 3 lipca 1585 roku w katedrze św. Wita w Pradze. Wilhelm z Rožemberku był czwartą osobą z Królestwa Czeskiego wyróżnioną tym odznaczeniem. W 1586 roku Wilhelm z Rožemberku ponownie znalazł się w Rzeczypospolitej prowadząc agitację na rzecz kandydatury arcyksięcia Maksymiliana III Habsburga. Po podwójnej elekcji w 1587 roku uczestniczył czynnie w zabiegach dyplomacji habsburskiej w celu osadzenia Maksymiliana III na tronie polskim. Po bitwie pod Byczyną, z ramienia cesarza Rudolfa II Habsburga, negocjował z Janem Zamoyskim warunki pokoju w Będzinie. Był sygnatariuszem traktatu bytomsko-będzińskiego, na mocy którego arcyksiążę Maksymilian III Habsburg miał zrzec się tytułu króla polskiego. Będzin – miasto powiatowe położone w południowej Polsce w Zagłębiu Dąbrowskim, nad rzeką Czarną Przemszą, na Wyżynie Śląskiej, we wschodniej części województwa śląskiego, na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) i konurbacji katowickiej.
Uniwersytet Karola w Pradze, czes. Univerzita Karlova v Praze – uniwersytet w Pradze, założony w 1348 przez króla Czech Karola IV Luksemburskiego, najstarszy uniwersytet w Europie Środkowej. Zmarł 31 sierpnia 1592 roku w Pradze. Pochowany został w mauzoleum w kościele św. Wita w Czeskim Krumlowie. Jego ogromny majątek odziedziczył młodszy brat, Piotr Wok z Rožemberku, który był ostatnim męskim przedstawicielem rodu.
Czy wiesz że...? beta Jagiellonowie lit. Jogailaičiai – gałąź dynastii Giedyminowiczów, wywodząca się od Władysława II Jagiełły, wielkiego księcia litewskiego i króla Polski. Jej przedstawiciele panowali w Polsce w latach 1386-1572 [1], na Litwie w latach 1377-1401 i 1440-1572, w Czechach w latach 1471-1526 oraz na Węgrzech w latach 1440-1444 i 1490-1526.
Rudolf II Habsburg (ur. 18 lipca 1552 w Wiedniu, zm. 20 stycznia 1612 w Pradze) — cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego i król Czech w latach 1576-1611, król Węgier i arcyksiążę Austrii (jako Rudolf V) w latach 1576-1608 z dynastii Habsburgów.
Przywilej, łac. privilegium – prawo (dokument) nadane przez monarchę określonej grupie społecznej (stanowi) obowiązujące na danej ziemi lub w całym kraju (przywilej generalny). Przywileje najczęściej miały formę zrzeczenia się przez monarchę pewnych swoich kompetencji na rzecz wymienionych adresatów przywileju.
Magnat (łac. magnus - wielki) – możnowładca, arystokrata. W klasycznym znaczeniu członek jednego z rodów magnackich (magnaterii, a także w późniejszym okresie posiadaczy tytułów: książąt, hrabiów, baronów, margrabiów czyli markizów), dziedzic tytułów i majątku. Nieliczni szlachcice, zwani magnatami, posiadali olbrzymie majątki, liczące wiele folwarków i tysiące poddanych. Posiadali własne miasta, kilkadziesiąt wsi oraz własne wojsko, ale mieli takie same prawa polityczne jak pozostała część szlachty. Ponadto w okresie I Rzeczypospolitej jedyny stosowany tytuł to tytuł księcia noszony tradycyjnie przez potomków rodów kniaziów litewskich. Posiadanie tego tytułu nie wiązało się jednak ze specjalnymi prawami, ani nawet nie oznaczało uznania za magnata, jeśli dana osoba nie posiadała odpowiednich dóbr — przykład to historia rodu Czartoryskich, który wcześnie podupadł i pomimo dziedzicznego tytułu książęcego nie był uznawany za magnacki aż do czasu, kiedy August II Mocny nadał tej rodzinie wielkie dobra, tak że stała się ona bogata i potężna. Niektórzy magnaci otrzymywali od cudzoziemskich władców tamtejsze tytuły, ale w Polsce ich nie używali. Dopiero po rozbiorach wśród polskich rodów magnackich upowszechniło się używanie tytułów nadawanych przez władców państw zaborczych.
Mennica to zakład zajmujący się produkcją (biciem) monet, medali oraz stempli. Pojęcie mennicy jest z reguły utożsamiane z pojęciem mennicy państwowej mającej monopol na bicie monet obiegowych i medali oraz odznaczeń państwowych.
Moneta – przeważnie metalowy znak pieniężny, o określonej formie, opatrzony znakiem emitenta. Emitent gwarantował umowną wartość monety. Pierwotnie wartość ta zbliżona była do rynkowej wartości kruszców zawartych w monecie.
Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
