Willa Heinricha Dietza w Bydgoszczy - Polski Serwis Naukowy

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Ulica Gdańska w Bydgoszczy

Willa Heinricha Dietza w Bydgoszczy – zabytkowa willa w Bydgoszczy.

Położenie

Budynek stoi we wschodniej pierzei ul. Gdańskiej, między a ul. Śniadeckich, a ul. Słowackiego.

Historia

Willę wzniesiono w latach 1897-1898 prawdopodobnie według projektu berlińskiego architekta Heinricha Seelinga. Właściciel willi był członkiem rady miejskiej i posłem do sejmu pruskiego. Budynek do 1937 r. pozostawał w rękach jego spadkobierców. W czasie okupacji hitlerowskiej w latach 1940-1945 był siedzibą miejskiego dowództwa SS. Po 1945 r. przekazano go Rozgłośni Polskiego Radia Pomorza i Kujaw.

Obelisk (łac. obeliscus, gr. obeliskos - rożen, słup) - pomnik w formie wysokiego, smukłego, najczęściej o czworobocznej podstawie, słupa, wykonanego z jednego bloku skalnego. Zakończenie słupa ma formę ostrosłupa, często obitego złotą blachą.

SS (Die Schutzstaffel der NSDAP – eskadra ochronna NSDAP) – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa partii NSDAP.

W 1995 r. budynek został odnowiony, za co Rozgłośnia Polskiego Radia PIK otrzymała nagrodę I stopnia w konkursie organizowanym przez Generalnego Konserwatora Zabytków dla najlepszego użytkownika obiektu zabytkowego.

Architektura

Willę wzniesiono w stylu eklektycznym z elementami neogotyckimi i neorenesansowymi. Być może jego styl jest również zainspirowany angielskimi wpływami architektury malowniczej. Obiekt założony został na nieregularnym rzucie, z częścią główną zbliżoną do prostokąta. Bryła budynku jest mocno rozczłonkowana, urozmaicona ryzalitami, balkonami i loggiami.

Neogotyk – styl w architekturze, a także rzemiośle artystycznym, nawiązujący formalnie do gotyku, powstały około połowy XVIII wieku w Anglii i trwający do początku XX wieku, zaliczany do historyzmu.

Ryzalit – występ z lica w elewacji budynku w jego części środkowej, bocznej lub narożnej, prowadzony od fundamentów po dach. W rzucie poziomym może mieć kształt prostokąta lub półkola. Popularny od renesansu w architekturze pałaców, później stosowany także przy budowie domów wielorodzinnych.

Ponad elewację frontową (zachodnią) przestaje trójkondygnacyjny ryzalit z balkonem, ulokowany na osi i przykryty dwuspadowym dachem naczółkowym. Drugi ryzalit umieszczony na skraju budynku, mieści loggię krytą dachem pulpitowym. Murowane balustrady dekorowane są stylizowaną formą trójliścia. Do dekoracji elewacji użyto również elementów spływów wolutowych oraz sterczyn w kształcie obelisku.

Dach pulpitowy - dach jednospadowy (o jednej połaci dachowej). Ściany boczne budynku zwane są szczytowymi, tylna ściana na wysokości poddasza nazywana jest ścianą pulpitową. Ściana ta, ze względów pożarowych może wystawać ponad dach.

Neorenesans - nurt w architekturze XIX-wiecznego historyzmu, nawiązujący formalnie do architektury renesansowej. W krajach Europy Środkowej nawiązywano przede wszystkim do tzw. renesansu północnego.

Wnętrze budynku zdobi malowany fryz - ptaki i kwiaty. Od wschodniej strony do obiektu przylega niewielki ogród z oryginalną fontanną ozdobioną rzeźbą żurawia.

Zobacz też

Ulica Gdańska w Bydgoszczy

Śródmieście (Bydgoszcz)

Heinrich Seeling

Przypisy

↑ Bręczewska-Kulesza Daria: Bydgoskie realizacje Heinricha Seelinga. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 4. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 1999
Wysocka Agnieszka: Willa Blumwego. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 2. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 1997
↑ Parucka Krystyna. Zabytki Bydgoszczy – minikatalog. „Tifen” Krystyna Parucka. Bydgoszcz 2008. ISBN 978-83-927191-0-6
↑ Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003

Bibliografia

Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003

Bręczewska-Kulesza Daria: Bydgoskie realizacje Heinricha Seelinga. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 4. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 1999

Parucka Krystyna. Zabytki Bydgoszczy – minikatalog. „Tifen” Krystyna Parucka. Bydgoszcz 2008. ISBN 978-83-927191-0-6

Woluta – element dekoracyjny lub motyw ornamentalny w formie ślimacznicy, spirali, zwoju. Występuje w głowicach kolumn w porządku jońskim, korynckim i kompozytowym. W ornamencie pasowym na wspornikach itp. Jako ozdoba występował w sztuce asyryjskiej, perskiej. W okresie renesansu i baroku stanowi najważniejszy element esownicy.

Pinakle (inaczej fiala, sterczyna) – w architekturze gotyckiej pionowy element dekoracyjny w postaci smukłej wieżyczki, zakończonej od góry ostrosłupem, którego krawędzie często dekorowane są żabkami i często zwieńczonej kwiatonem.