William Calley - Polski Serwis Naukowy

William Calley (ur. 8 czerwca 1943) – amerykański oficer (porucznik), uczestnik wojny w Wietnamie, zbrodniarz wojenny, odpowiedzialny za masakrę w Mỹ Lai.

Dowodził kompanią C 1. batalionu 20 Pułku Piechoty z 11 Brygady Piechoty, która 16 marca 1968 dokonała mordu na kilkuset (podawane są najczęściej liczby 504 i 347 osób) cywilnych mieszkańcach wietnamskiej wioski Mỹ Lai.

Po ujawnieniu zbrodni Calley został postawiony przed sądem wojskowym i 31 marca 1971 skazany na karę dożywotniego więzienia za zabójstwo z premedytacją 22 osób. Dwa dni później został zwolniony z więzienia z polecenia prezydenta Nixona i umieszczony w areszcie domowym w Forcie Benning.

Sądownictwo wojskowe jest jednym z rodzajów sądownictwa szczególnego, czyli sądów wyłączonych z sądownictwa powszechnego ze względu na szczególne kategorie podmiotowe (sprawcy) lub przedmiotowe (określone sprawy). Sądownictwo wojskowe wyodrębnia się w wielu systemach prawnych świata ze względu na specyfikę wymiaru sprawiedliwości w siłach zbrojnych, szczególnie podczas wojny. Sądownictwo wojskowe jest z reguły ograniczone do spraw karnych, przy czym zakres spraw podlegających rozpoznaniu sądów wojskowych od kilkudziesięciu lat stale się kurczy. Jeszcze po II wojnie światowej uznawano za rzecz naturalną, że sądy wojskowe rozpoznają sprawy osób cywilnych oskarżonych o przestępstwa przeciwko państwu i obronności. Dziś właściwość sądów wojskowych w czasie pokoju jest z reguły ograniczona do przestępstw (ewentualnie także wykroczeń) popełnionych przez żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, ponadto podlegają one nadzorowi orzeczniczemu sądów najwyższych. Jak wykazują doświadczenia historii, zwłaszcza krajów komunistycznych, sądownictwo wojskowe bywało często wykorzystywane jako instrument prześladowań politycznych i ideologicznych (zobacz: Najwyższy Sąd Wojskowy, Sekcja Tajna Sądu Wojewódzkiego w Warszawie).

Wietnam (oficjalnie: Socjalistyczna Republika Wietnamu, wiet.: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) − państwo w Azji Południowo-Wschodniej. Graniczy z Chinami, Laosem i Kambodżą. Z liczbą ludności ponad 86 mln, jest 13. co do wielkości populacji państwem świata.

20 sierpnia 1971 sąd federalny skrócił wyrok do 20 lat więzienia, a w 1974 Calley został ułaskawiony przez prezydenta.

Calley w czasie procesu konsekwentnie utrzymywał, że wypełniał rozkazy swojego kapitana, Ernesta Mediny, który zaprzeczył jednak wydaniu takiego rozkazu.

W 1971 opublikował swoją biografię.

Richard Milhous Nixon (ur. 9 stycznia 1913 w Yorba Linda w Kalifornii, zm. 22 kwietnia 1994 w Nowym Jorku) – jeden z bardziej znaczących amerykańskich polityków XX wieku. 37. prezydent Stanów Zjednoczonych, wcześniej 36. wiceprezydent. Ów działacz Partii Republikańskiej był jedyną osobą wybieraną dwukrotnie na urząd prezydenta oraz wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. Był też jedynym jak dotąd prezydentem, który ustąpił ze stanowiska przed końcem kadencji.

Porucznik – oficerski stopień wojskowy, występujący w większości armii świata. W Wojsku Polskim zaliczany jest do korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu porucznika na naramiennikach nosi trzy gwiazdki (od czasu sowietyzacji Wojska Polskiego pod koniec lat czterdziestych).

Przypisy

William Calley, John Sack: Lieutenant Calley: his own story. Nowy Jork: Viking Press, 1971, s. 181. 0670428213. ISBN 9780670428212. OCLC 176043. (ang.)

Bibliografia

Wayne Greenhaw: The Making of a Hero: The Story of Lieutenant William Calley Jr., Louisville Touchstone, 1971.

Richard Hammer: The Court-martial of Lt. Calley , New York 1971

Tom Tiede: Calley: Soldier or Killer? , New York 1971

Michal R. Belknap: The Vietnam War on Trial: The My Lai Massacre and the Court-Martial of Lieutenant Calley , Lawrence, 2002