William Henry Harrison - Polski Serwis Naukowy

William Henry Harrison (ur. 9 lutego 1773 w hrabstwie Charles City, Wirginia, zm. 4 kwietnia 1841 w Waszyngtonie, Dystrykt Kolumbii) – dziewiąty prezydent USA. Uczył się filologii klasycznej i historii. Później studiował medycynę.

Rzucił studia i zaciągnął się do wojska. Został skierowany na północny zachód kraju, gdzie spędził większość życia. Brał udział w wojnach z Indianami.

Po wystąpieniu z armii został sekretarzem ds. Terytorium Północno-Zachodniego. Był pierwszym jego delegatem do Kongresu, brał udział w nadawaniu praw Terytorium, pomagał przy jego podziale na Terytorium Północno-Zachodnie i Terytorium Indiany. W latach 1801-1813 był gubernatorem Terytorium Indiany.

Wirginia (ang. Virginia), albo Wspólnota Wirginii (ang. Commonwealth of Virginia) – stan w USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Wirginia na północy graniczy ze stanami Wirginia Zachodnia i Maryland, oraz z Dystryktem Kolumbii, na zachodzie ze stanem Kentucky, a na południu z Tennessee oraz z Karoliną Północną. Od wschodu znajduje się wybrzeże Oceanu Atlantyckiego oraz zatoka Chesapeake.

Wojna brytyjsko-amerykańska, zwana też wojną Jamesa Madisona (ang. War of 1812) – wojna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią rozpoczęta amerykańską deklaracją wypowiedzenia wojny 18 czerwca 1812 i formalnie zakończona traktatem gandawskim zawartym 24 grudnia 1814. Mimo to znaczące działania wojenne trwały jeszcze w 1815 roku, kiedy miały miejsce: bitwa pod Nowym Orleanem i bitwa pod Fort Bowyer. Głównym teatrem wojny było pogranicze między Stanami Zjednoczonymi i brytyjską Kanadą.

Jego zadaniem jako gubernatora było przede wszystkim odebranie ziemi Indianom i umożliwienie osadnictwa na ich terenach. Następnie musiał pilnować bezpieczeństwa.

W 1809 roku sytuacja stała się bardzo poważna. Utalentowany wódz Szaunisów, Tecumseh, wraz ze swoim bratem, Tenskwatawą, zaczęli budować konfederację plemion. W roku 1811 Harrison uzyskał zgodę na zaatakowanie konfederacji. Gdy Harrison prowadził swoją armię na stolicę konfederacji, został zaatakowany, wbrew ostrzeżeniom Tecumseha, przez ludzi Tenskwatawy. Klęska Indian przekreśliła plany zbudowania konfederacji, a Harrison mógł zająć się dalszą kolonizacją podbitych terytoriów.

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem, Dystryktem lub po prostu D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

Hrabstwo Charles City – hrabstwo w USA, w stanie Wirginia, według spisu z 2000 roku liczba ludności wynosiła 6926. Siedzibą hrabstwa jest Charles City.

Harrison i Tecumseh spotkali się podczas bitwy nad rzeką Thames w czasie wojny 1812 roku. 5 października 1813 roku wojska Harrisona pokonały połączone siły brytyjsko-indiańskie. Zdradzony Tecumseh poległ w boju. Po tej bitwie Indianie nie stanowili już poważnego zagrożenia na Północnym Zachodzie.

Tecumseh (Tecumthe, Tikamthe, Tecumtha - j.shawnee Puma gotowa do skoku, Skacząca Puma), ur. 1768, zm. 5 października 1813. Wódz północnoamerykańskiego plemienia indiańskiego Szaunisów (Szawanezów), przywódca wojskowy, mówca, polityk, generał brytyjski. Na początku XIX w. był zwolennikiem utworzenia szerokiej konfederacji plemion indiańskich na południe od Wielkich Jezior, której celem byłoby powstrzymanie inwazji białych.

Szaunisi (także Shawnee, Szawnisowie lub Szawanezi; ang.: Shawnee) – jedno z najważniejszych plemion algonkińskiej grupy plemion Indian Ameryki Północnej pierwotnie żyjące na zalesionych obszarach dzisiejszych stanów Karolina Południowa, Tennessee, Pensylwania i Ohio. Ich nazwa, która znaczy tyle, co "południowcy", w innych językach brzmiała Szawano, Sawannuka lub Sawanna (ang. Savannah). Są znani głównie z walk w obronie Doliny Ohio przed białymi osadnikami i z imienia swojego wodza Tecumseha.

Po wojnie Harrison powrócił do cywilnego życia. Był członkiem partii Wigów. Sława bohatera wojennego pozwoliła mu na wygranie wyborów prezydenckich w 1840 roku.

Prezydentem był Harrison zaledwie przez miesiąc, po wygraniu wyborów zaszczycił Stany Zjednoczone najdłuższym przemówieniem prezydenckim liczącym około 8445 słów. Przemawiał na zimnym marcowym wietrze bez płaszcza i kapelusza, co było zapewne bezpośrednią przyczyną jego śmierci w kwietniu 1841 roku. Był pierwszym prezydentem USA zmarłym w czasie pełnienia kadencji.

Kongres Stanów Zjednoczonych (ang. United States Congress) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych.

Partia Wigów (ang. Whig Party) - założona w 1834 roku przez polityków, którzy sprzeciwiali się polityce Andrew Jacksona. Jej twórcy nazwę partii zapożyczyli od brytyjskiej Partii Wigów, która w tym czasie optowała za demokratycznymi reformami w Izbie Gmin.

Linki zewnętrzne

Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)

Biografia Biały Dom (ang.)