William Henry Perkin - Polski Serwis Naukowy

William Henry Perkin (ur. 12 marca 1838 East End w Londynie, zm. 14 lipca 1907 tamże) − brytyjski chemik, twórca pierwszego barwnika syntetycznego, moweiny.

Perkin się w Londynie jako najmłodsze dziecko stolarza. Edukację w szkole średniej zakończył w wieku 15 lat i rozpoczął studia chemiczne u Augusta Wilhelma von Hofmanna. Jego nauczyciel zajmował się wówczas próbami uzyskania syntetycznej chininy i zachęcił Perkina, aby także zainteresował się tą kwestią. W wieku 15 lat został także członkiem Royal College of Chemistry.

Toluidyna (metyloanilina, aminotoluen; nazwa systematyczna: aminometylobenzen) to organiczny związek chemiczny z grupy amin o wzorze: CH3-C6H4-NH2. Jest to aromatyczna amina pochodna toluenu i aniliny. Występuje w trzech odmianach izomerycznych jako o-toluidyna, m-toluidyna i p-toluidyna.

Substancje barwiące – substancje nadające barwę innej substancji pozbawionej barwy (przezroczystej, białej lub szarej), lub też zmieniające barwę substancji posiadającej już jakąś barwę. Można je podzielić na pigmenty, laki i barwniki. Pigmenty są nierozpuszczalnymi kryształami wymagającymi procesu dyspersji w celu ich użycia do barwienia substancji. Barwniki są substancjami rozpuszczalnymi. Barwniki są łatwe w użyciu niemniej jednak ich odporności są mniejsze od pigmentów. Barwniki są transparentne, pigmenty są różne - część jest kryjąca, część transparentna.

W czasie swoich eksperymentów wiosną 1856 roku podjął się utlenienia aniliny dwuchromianem potasu. Reakcji uległo główne zanieczyszczenie obecne w anilinie (toluidyna), co dało czarną, smolistą substancję. Ponieważ nie był to oczekiwany wynik pracy, Perkin przerwał eksperyment. W czasie mycia za pomocą alkoholu zauważył, że następuje pod jego wpływem wypłukanie związku o silnie fioletowym kolorze. Perkin zainteresował się uzyskaną substancją i podjął z bratem Thomasem oraz Arturem Churchem dalsze badania. W tym samym roku opatentował swoje odkrycie, nadając związkowi nazwę moweiny. Był to pierwszy barwnik syntetyczny, tani w produkcji i będący konkurencją dla dotychczasowych barwników naturalnych, których cena była niezwykle wysoka. Dzięki swojemu odkryciu Perkin zgromadził duży majątek.

Chinina C20H24N2O2 – organiczny związek chemiczny, alkaloid o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej w Andach. Chinina była pierwszym skutecznym lekiem przeciw malarii. Obecnie została zastąpiona środkami o mniejszych działaniach ubocznych i stosuje się ją zazwyczaj, gdy występuje oporność na chlorochinę. Ponadto chinina posiada własności przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe. Jest też wykorzystywana do nadawania specyficznego smaku napojowi gazowanemu – tonikowi.

Antracen (C14H10) – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny, trójcykliczny o trzech skondensowanych pierścieniach benzenowych. Przybiera postać bezbarwnych płytek.

W 1868 roku opracował tzw. reakcję kondensacji Perkina, służącą do uzyskiwania kwasu karboksylowego α,β-nienasyconego. W następnym roku wynalazł metodę syntezy antracenu.

Zmarł 14 lipca 1907 roku na zapalenie płuc i zapalenie wyrostka robaczkowego.

Przypisy

Perkin, William Henry (ang.). UXL Encyclopedia of World Biography. [dostęp 2010-12-18].
Przypadkowe odkrycia. Jak Perkin nie zsyntetyzował chininy, a jednak stał się bogaty (pol.). Onet.pl. [dostęp 2010-12-19].
Przypadkowe odkrycia. Jak Perkin nie zsyntetyzował chininy, a jednak stał się bogaty (pol.). [dostęp 2011-01-01].
W. H. Perkin. VI.—On the artificial production of coumarin and formation of its homologues. „J. Chem. Soc.”. 21, s. 53–63, 1868. doi:10.1039/JS8682100053 (ang.). [dostęp 2011-01-01].
W. H. Perkin. XXIII.—On the hydride of aceto-salicyl. „J. Chem. Soc.”. 21, s. 181–186, 1868. doi:10.1039/JS8682100181 (ang.). [dostęp 2011-01-01].
W. H. Perkin. XI.—On the formation of coumarin and of cinnamic and of other analogous acids from the aromatic aldehydes. „J. Chem. Soc.”. 31, s. 388–427, 1877. doi:10.1039/JS8773100388 (ang.). [dostęp 2010-01-01].
Encyclopedia Britannica, 1911 edition (ang.). [dostęp 2011-01-01].