William Huskisson - Polski Serwis Naukowy

William Huskisson

William Huskisson (ur. 11 marca 1770 w Birtsmorton Court w hrabstwie Worcestershire, zm. 15 września 1830 w Manchesterze) – brytyjski polityk, członek stronnictwa torysów, minister w rządach lorda Liverpoola, George'a Canninga, lorda Godericha i księcia Wellington; ofiara pierwszego śmiertelnego wypadku w historii kolei.

Okręg wyborczy Liverpool powstał w 1295 r. i wysyłał do angielskiej, a następnie brytyjskiej, Izby Gmin dwóch deputowanych. W 1868 r. liczbę mandatów przypadających na okręg zwiększono do trzech. Okręg obejmował miasto Liverpool. Został zlikwidowany w 1885 roku.

William Henry Cavendish Cavendish-Bentinck, 3. książę Portland KG (ur. 14 kwietnia 1738 w hrabstwie Nottinghamshire, zm. 30 października 1809 w Bulstrode Park w hrabstwie Buckinghamshire), brytyjski arystokrata i polityk, dwukrotny premier Wielkiej Brytanii, w trakcie swojej kariery politycznej związany był zarówno z wigami, jak i z torysami.

Był synem Williama i Elizabeth Huskissonów. W 1783 wyjechał do Paryża i zamieszkał u swojego wuja, dr. Richarda Gema, który pracował w brytyjskiej ambasadzie. Tam zainteresował się polityką. Był członkiem "Klubu 1789". Popierał wprowadzenie we Francji monarchii konstytucyjnej. 29 sierpnia 1790 wygłosił mowę pt. Sur les Assignats, dotyczącej wydawania asygnaty przez rząd francuski. W latach 1790-1792 blisko współpracował z brytyjskim ambasadorem w Paryżu lordem Gowerem. Wraz z nim powrócił do Wielkiej Brytanii w 1792.

Ustawy zbożowe (ang. corn laws) - seria ustaw regulujących międzynarodowy handel produktami rolnymi, które obowiązywały w Wielkiej Brytanii w latach 1815 - 1846. Ich celem była ochrona brytyjskich producentów rolnych, którzy w znakomitej większości stanowili klasę arystokratów i właścicieli ziemskich.

Arthur Wellesley, 1. książę Wellington KG, GCB, GCH (ur. 30 kwietnia lub 1 maja 1769 w Dublinie, zm. 14 września 1852 w Walmer Castle koło Dover), książę Wellington, arystokrata, wojskowy i polityk.

Po powrocie Huskisson znalazł sobie możnych protektorów - premiera Williama Pitta Młodszego i ministra spraw wewnętrznych Henry'ego Dundasa. Ponieważ Huskisson znał biegle język francuski, Dundas powierzył mu nadzór na egzekwowaniem Aliens Act, który dotyczył głównie francuskich emigrantów.

Dług publiczny (albo zgodnie z definicją ustawową „państwowy dług publiczny”) – obejmuje nominalne zadłużenie podmiotów sektora finansów publicznych, ustalone po wyeliminowaniu przepływów finansowych pomiędzy podmiotami należącymi do tego sektora (skonsolidowane zadłużenie brutto), zaciągnięte z następujących tytułów:

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

W 1795 otrzymał stanowisko podsekretarza ds. wojny. Rok później uzyskał miejsce w Izbie Gmin jako reprezentant okręgu Morpeth, ale początkowo brał niewielki udział w debatach parlamentarnych. 6 kwietnia 1799 poślubił Emily Milbanke, ale nie doczekał się potomstwa. W 1800 odziedziczył majątek swojego wuja, dr Gema. W 1801 zrezygnował ze stanowiska po upadku gabinetu Pitta. Rok później bez powodzenia startował w wyborach w okręgu Dover, po czym wycofał się z czynnego życia publicznego.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Okręg wyborczy Chichester powstał w 1295 r. i wysyłał do angielskiej, a następnie brytyjskiej, Izby Gmin dwóch deputowanych. W 1868 r. liczbę mandatów przypadających na okręg zmniejszono do jednego. Okręg obejmuje miasto Chichester w hrabstwie West Sussex.

Powrócił w 1804 wygrywając wybory uzupełniające w okręgu Liskeard. Po powrocie Pitta do władzy w tym samym roku, Huskisson został sekretarzem skarbu i pozostał na tym stanowisku do śmierci Pitta w 1806. W 1807 Huskisson zmienił okręg na Harwich. Kiedy premierem został książę Portland powrócił na stanowisko sekretarza skarbu, ale utracił to stanowisko w 1809. Rok później opublikował pamflet na brytyjski system walutowy. W 1812 ponownie zmienił okręg wyborczy, tym razem na Chichester.
Akty Nawigacyjne - to ustawy dotyczące prawa morskiego, uchwalane przez parlament brytyjski, które miały uchronić Anglię i jej kolonie przed konkurencją innych państw kolonialnych.

Worcestershire - hrabstwo niemetropolitarne w zachodniej Anglii, jedno z najmłodszych, bo istniejące zaledwie od 1998. Wcześniej jego obszar wchodził w skład hrabstwa Hereford and Worcester. Jest równocześnie hrabstwem administracyjnym oraz, w identycznych granicach, ceremonialnym. Największym miastem i ośrodkiem administracyjnym jest Worcester, od którego pochodzi też nazwa hrabstwa.

Huskisson powrócił do rządu w 1814, obejmując stanowisko pierwszego komisarza ds. lasów. Nadal jednak udzielał się w sprawach finansowych. Brał udział w debatach o ustawach zbożowych w 1814 i 1815. Pomimo iż był zwolennikiem wolnego handlu, uważał że ustawy zbożowe są konieczne dla ratowania brytyjskiego rolnictwa. W 1819 wystosował memorandum do lorda Liverpoola dotyczące redukcji długu państwowego. W 1823 został członkiem gabinetu jako przewodniczący Zarządu Handlu i skarbnik floty. W tym samym roku został deputowanym z okręgu Liverpool. Zreformował Akty Nawigacyjne, nadając większe prawa statkom obcych bander. Obniżył taryfy handlowe i zabiegał o przywrócenie związkom zawodowym prawa do legalnego działania. Popierał również budowę linii kolejowej łączącej Liverpool z Manchesterem.
Frederick John Robinson, 1. hrabia Ripon (ur. 1 listopada 1782 w Londynie, zm. 28 stycznia 1859 tamże) - polityk brytyjski, premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii w latach 1827-1828.

William Pitt the Younger, William Pitt Młodszy (ur. 28 maja 1759 w Hayes w hrabstwie Kent, zm. 23 stycznia 1806 w Londynie) - premier Wielkiej Brytanii w latach 1783-1801 oraz 1804-1806. W wieku 24 lat został najmłodszym w historii premierem brytyjskim. Największy talent przejawiał jako finansista, jednak kierował również wojnami z Francją – rewolucyjną a potem napoleońską. Od podpisania aktu unii z Irlandią w roku 1801 oficjalna nazwa państwa brzmiała Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii. Pitt złożył dymisję, gdy król odmówił zniesienia praw dyskryminujących brytyjskich katolików. Jednak po wybuchu nowej wojny z Francją Pitt powrócił na urząd. Zwolennik ewolucyjnego konserwatyzmu.

W 1827 premier lord Goderich powierzył Huskissonowi tekę ministra wojny i kolonii oraz przewodniczącego Izby Gmin. Pozostał na tym stanowisku, kiedy premierem został w styczniu 1828 książę Wellington. Jednak brak porozumienia z kolegami z gabinetu spowodował, że w maju 1828 Huskisson zrezygnował ze stanowiska. Wraz z innymi postępowymi torysami (tzw. frakcja "Canningites") przeszedł do opozycji. Głosował za równouprawnieniem katolików, ale nie wziął udziału w żadnej debacie w tej kwestii. W Izbie Gmin zasiadał do swojej śmierci w 1830.
Secretary of State for the Home Department, popularnie zwany Home Office lub Home Secretary, brytyjski urząd ministerialny, odpowiednik polskiego MSW. Zajmuje się sprawami policji, bezpieczeństwa narodowego, imigracji, więziennictwa i obywatelstwa.

Ambasada – stała misja dyplomatyczna, którą kieruje szef misji pierwszej klasy (ambasador). Tą nazwą określany jest także budynek lub lokal zajmowany przez misję. Jest zasadą, że ambasada znajduje się w stolicy państwa, z którym utrzymywane są stosunki dyplomatyczne lub w mieście będącym siedzibą organizacji międzynarodowej. W dyplomacji watykańskiej odpowiednikiem ambasady jest nuncjatura apostolska. W przypadku krajów członkowskich Wspólnoty Narodów, które wymieniają wysokich komisarzy, odpowiednikiem ambasady jest wysoka komisja. Kraje utrzymujące stosunki dyplomatyczne z Chinami kontynentalnymi (ChRL) nie mogą mieć żadnego oficjalnego przedstawicielstwa na Tajwanie (oficjalna nazwa: Republika Chińska) ani nie mogą pozwolić Tajwanowi na otwarcie ambasady w swoim kraju. Obejściem jest utrzymywanie różnie nazywanych „biur kulturalnych i handlowych”, na których czele stoją wysocy rangą dyplomaci zawodowi - oficjalnie są oddelegowani do specjalnych zadań lub urlopowani.

Huskisson jest pierwszą znaną ofiarą wypadku na kolei. Wypadek miał miejsce podczas oficjalnego otwarcia kolei 15 września 1830 z udziałem Huskissona oraz księcia Wellingtona. Kiedy parowóz zatrzymał się, Huskisson podszedł przywitać się z premierem. Kiedy pojazd ruszył Huskisson nie zdążył odskoczyć i parowóz zmiażdżył mu lewą nogę. Były minister został natychmiast przewieziony do Manchesteru, gdzie zmarł kilka godzin później. Został pochowany na cmentarzu św. Jakuba w Liverpoolu.
Izba Gmin – izba niższa dwuizbowego parlamentu brytyjskiego, odgrywa jednak rolę nadrzędną wobec Izby Lordów. W obecnej kadencji (2005-2010) w jej skład wchodzi 646 deputowanych (MPs od angielskiego Member of Parliament - "członek parlamentu"), wybieranych przez całość obywateli Zjednoczonego Królestwa w powszechnych, czteroprzymiotnikowych wyborach. Począwszy od następnej kadencji, której rozpoczęcie planowane jest na połowę maja 2010, liczba członków Izby wzrośnie do 650.

Chronologiczna lista premierów Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Britain, UK):

Linki zewnętrzne

The Peel Web - William Huskisson (1770-1830) - Biografia Williama Huskissona (ang.)

1911encyclopedia.org - Biografia Williama Huskissona (ang.)

Spartacus Educational - Biografia Williama Huskissona (ang.)

15 września 1830 r. Ofiara postępu

A Piece of Lowton History - Artykuł dotyczący wypadku Huskissona (ang.)