Wina francuskie - Polski Serwis Naukowy

Wina francuskie – wina produkowane we Francji, która jest krajem, gdzie produkcja wina osiągnęła swoje szczyty jakościowe i stanowią one często wzorzec dla zbliżonych jakościowo produktów z innych krajów. Nie wszystkie jednak wina francuskie są jakościowo najlepsze - produkowanych jest też dużo win średnich, a nawet poślednich.

Grenache jest czerwoną odmianą winogron, czwartą na świecie pod względem wielkości upraw, których powierzchnię szacuje się na 240 000 ha. We Francji jest nazywana także grenache noire (czarna grenache), w Hiszpanii garnacha, w Katalonii garnatxa, a na Sardynii cannonau. Innymi ważnymi regionami upraw są regiony Toskania (pod nazwą alicante), Sycylia, Kalabria i wyspa Ischia, gdzie szczep jest nazywany guarnaccia. Grenache spotyka się także w Australii (w roku 2007 było obsadzonych 2011 ha), Argentynie i Kalifornii.

Beaujolais (czytaj: bożolé; fr-prow. Biôjolês) – kraina historyczna we Francji w Masywie Centralnym, do roku 1789 prowincja, obecnie znajdująca się na granicy regionów Burgundia i Rodan-Alpy oraz należących do tych regionów departamentów: Saona i Loara oraz Rodan. Region znany z produkcji wina o tej samej nazwie.

We Francji już pod koniec XIX wieku wprowadzono nadzorowaną przez rząd kontrolę jakości win i ich dość ścisły podział jakościowo-cenowy.

Wina francuskie dzieli się na:

vin de table - czyli pośrednie wina stołowe, które są produkowane masowo z winogron, które nie muszą nawet pochodzić z jednego regionu Francji

vin de pays - czyli wina pochodzące z mniej znanych regionów Francji, które nie uzyskały statusu apelacji - czasami tym mianem określane są także wina pochodzące z terenów apelacyjnych ale nie spełniających ostrych norm danej apelacji

vin d'appellation contrôlée - wina podlegające ostrym normom produkcyjnym; m.in. muszą być produkowane ze ściśle określonych odmian winogron, hodowanych w ściśle określony sposób na dokładnie zdefiniowanym terenie zwanym apelacją; w wielu apelacjach kontroli podlega też proces winifikacji i określone są maksymalne ilości wina jakie wolno wyprodukować z 1 hektara winnicy.

Tereny winiarskie we Francji są podzielone na tzw. apelacje, wewnątrz których produkcja wina jest ściśle nadzorowana i sprawdzana pod kątem spełniania szczegółowych norm, począwszy od sadzenia krzewów winogronowych a skończywszy na butelkowaniu i etykietowaniu.

Alzacja (fr. Alsace, niem. Elsass, al. Elsàss) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem. Składa się z dwóch departamentów: Dolny Ren na północy oraz Górny Ren na południu. Historyczna Alzacja obejmowała jeszcze niewielki obszar wokół miasta Belfort, który obecnie tworzy departament Territoire-de-Belfort.

Pod terminem starożytny Rzym rozumie się zazwyczaj państwo stworzone przez mieszkańców miasta Rzym, leżącego w Italii nad rzeką Tyber. Historia starożytnego Rzymu zaczyna się wraz z założeniem miasta w 753 roku p.n.e., a kończy obaleniem cesarza Romulusa Augustulusa w 476 roku n.e.

Oprócz terenów objętych apelacjami są też bardziej rozproszone obszary, które z różnych względów nie uzyskały statusu apelacji. Same apelacje dzielą się na apelacje ogólne - które obejmują cały region - takie jak np. Bordeaux, oraz mniejsze apelacje znajdujące się wewnątrz tych ogólnych, które produkują wina szczególnie wysokiej jakości np. apelacja Medoc w Bordeaux.

Winorośl (Vitis L.) – rodzaj pnączy z wąsami czepnymi z rodziny winoroślowatych, obejmujący około 60 gatunków. Gatunkiem typowym jest Vitis vinifera L..

Dolina Loary – kraina historyczna Francji, na obszarze której znajduje się ponad 300 średniowiecznych i renesansowych zamków oraz pałaców doby oświecenia usytuowanych nad Loarą i jej dopływami.

Produkcja wina w apelacjach odbywa się albo w spółdzielniach winiarskich od których kupują wina tzw. negocjatorzy, albo w przypadku win naprawdę wysokiej jakości w małych prywatnych gospodarstwach, które same butelkują swoje wina. Te gospodarstwa, zwane różnie w różnych apelacjach (Chateau, Clos, Estate) dzielą się z kolei na grupy zwane Cru: najprzedniejsze nazywają się Cru superiere, bardzo dobre to Cru premiere, a średnie to Cru Bourgese i oprócz tego jest dużo gospodarstw, które są poza systemem cru. Dla skomplikowania sytuacji, sami negocjatorzy wykupują prawa do nazw niektórych gospodarstw i umieszczają je na produkowanych przez siebie butelkach.

Langwedocja (oksyt. Lengadòc, franc. Languedoc) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, między Pirenejami, Masywem Centralnym, Rodanem i Morzem Śródziemnym. Obecnie wraz z Roussillon tworzy region administracyjny Langwedocja-Roussillon, a część obszarów zaliczanych tradycyjnie do Langwedocji należy do regionu Midi-Pyrénées. Słynie z produkcji wina.

Wino – napój alkoholowy uzyskiwany w wyniku fermentacji soku z winogron, która w tym przypadku jest nazywana procesem winifikacji. Proces ten jest bardzo skomplikowany i ulega modyfikacjom w zależności od producenta i rodzaju wina.

Jeśli kupuje się wino na którym jest napisane – Appellation Bordeaux Controlee, Chateau XXX to najpewniej będzie to wino z apelacji ogólnej Bordeaux produkowane przez negocjatora lub (mniej prawdopodobne) przez jakieś pośledniejsze gospodarstwo. Takie wino kosztuje od 20 do 50 zł. Jeśli jednak na butelce jest napisane Appellation Medoc Controlee, Cru superieure, Chateau XXX – to jest to wino od najlepszego producenta, z apelacji wewnętrznej Médoc, za które będzie trzeba zapłacić minimum 200 zł.

Szampan (z franc. champagne, od vin de Champagne) – szczególny rodzaj wina musującego (często też – mylnie – nazwą tą określa się ogół białych win musujących), znany na całym świecie i potocznie kojarzony ze świętowaniem i luksusem. Nazwę swą zawdzięcza Szampanii, regionowi w północno-wschodniej Francji, głównemu miejscu jego produkcji.

Rodan (fr. Rhône, frank.-prow. Rôno, oks. Ròse, wł. Rodano, łac. Rhodanus) – rzeka płynąca przez terytorium Szwajcarii i Francji. Długość – 812 km, powierzchnia dorzecza – 98 tys. km². Średni przepływ Rodanu (mierzony w Beaucaire) wynosi 1700 m³ na sekundę (na podstawie danych z lat 1920-2005).

Do najbardziej znanych apelacji "zewnętrznych" zaliczają się:

Langwedocja

Cotes du Rhone czyli dolina Rodanu - najbardziej znaną apelacją wewnętrzną jest Chateauneuf du Pape, produkuje głównie wina czerwone, zwłaszcza z winogron odmiany Grenache

Bordeaux - największy okręg winiarski na świecie, zarówno ze względu na areał upraw jaki i liczbę hektolitrów wina; produkuje przede wszystkim wina czerwone, głównie o ciężkim, dębowo-taninowym smaku, ale także są tu produkowane bardzo dobrej jakości wina białe; najbardziej znane apelacje wewnętrzne to Medoc, Haute-Medoc i St. Emillion

Burgundia - stosunkowo mała (w stosunku do Bordeaux i doliny Rodanu) apelacja, która produkuje lekkie wina czerwone o bardzo silnej nucie owocowej a także nieco bardzo wysokiej jakości win białych; najbardziej znana apelacja wewnętrzna to Beaujolais

Dolina Loary

Alzacja - górski region graniczący z Niemcami, który słynie przede wszystkim z produkcji win białych; nie posiada apelacji wewnętrznych, gdyż cała produkcja jest utrzymywana na bardzo wysokim poziomie; posiada natomiast system Cru.

Szampania - nietypowy region, który produkuje niewielkie ilości zwykłych win białych, średniej jakości koncentrując się głównie na produkcji szampana, którego produkcja jest też objęta odmiennym systemem kontroli (tzw. EOC).

Uprawę winorośli oraz techniki produkcji wina na tereny współczesnej Francji wprowadzili po raz pierwszy Rzymianie w ciągu II i I wieku p.n.e.

Médoc (fr. Médoc; oks. Medoc [meˈðuk]) – historyczny region Francji – część regionu Bordeaux, który jest znany głównie z produkcji wysokiej jakości win.

Zobacz też

Wine banking