Wioślarstwo - Polski Serwis Naukowy

Dwójka bez sternika

Akademicka ósemka ze sternikiem na Odrze we Wrocławiu

Wnętrze czwórki

Wioślarstwo – dyscyplina sportowa polegająca na wprowadzeniu w ruch łodzi pływającej po wodzie przy użyciu siły mięśni wioślarza używającego wioseł jako dźwigni prostej. Wioślarz siedzi plecami do zasadniczego kierunku ruchu łodzi. W łodzi wioślarskiej wszystkie części nośne, w tym również osie elementów ruchomych, muszą być trwale przymocowane do kadłuba łodzi, z wyjątkiem wózka, który porusza się po szynach wzdłuż osi podłużnej łodzi. Łodzie poruszane są przy pomocy wioseł opartych w obrotowych dulkach znajdujących się na odsadniach przymocowanych do burt łodzi. Sternik w osadach ze sternikiem, w przeciwieństwie do wioślarzy, zwrócony jest twarzą w kierunku płynięcia łodzi leżąc w części dziobowej lub siedząc z tyłu.

Polski Związek Towarzystw Wioślarskich (PZTW) – organizacja zrzeszająca zawodników, trenerów i działaczy polskiego wioślarstwa powstała w 1919 roku w Bydgoszczy, od 1948 roku ma siedzibę w Warszawie. W latach 1950–1956 działał jako Sekcja Wioślarstwa GKKF, w 1957 roku reaktywowany. Prezesem związku jest Ryszard Stadniuk.

Kadłub – część konstrukcji łącząca w jedną całość pozostałe części, zespoły i podzespoły wchodzące w skład tej konstrukcji. Kadłub utrzymuje pozostałe części w określonym wzajemnym położeniu oraz przejmuje obciążenia działające na te części. Stanowi też osłonę chroniącą przed wpływami otoczenia. Małe kadłuby są nazywane korpusami.

Regaty wioślarskie rozgrywane są na spełniających określone normy akwenach, na wytyczonych bojami torach o długości dwóch kilometrów. W jednym biegu wioślarskim udział bierze sześć osad. Największe światowe zawody wioślarskie prowadzone są systemem FISA polegającym na rozgrywaniu dwóch biegów kwalifikacyjnych: przedbiegów i międzybiegów, podczas których poszczególne osady walczą o prawo startu w półfinałach. Półfinały wyłaniają osady, które startują w finale A (o miejsca 1-6) oraz finale B (o miejsca 7-12). W mniej prestiżowych regatach i przy małej ilości osad kwalifikacja do finału odbywa się na podstawie samych przedbiegów. Pucharowy system wyłaniania osady zwycięskiej stosowany jest w wioślarstwie niezmiernie rzadko m.in. w trakcie corocznych królewskich regat w Henley rozgrywanych na Tamizie.

Łódź - mała jednostka pływająca zwykle odkrytopokładowa używana zarówno na akwenach śródlądowych jak i morskich. To mały statek wodny, zwykle bezpokładowy; napędzany wiosłami. Pierwsze łodzie wiosłowe były wydrążonymi kłodami drewna. Łódź ze skór budowano pokrywając skórami zwierzęcymi drewniany szkielet łódki. Kajaki indiańskie mają nakrycie chroniące przed wodą, zrobione ze skór fok. Indianie amerykańscy robili canoe z kory. Canoe różnią się od innych łódek wagą, są lekkie że można je przenosić lądem. Dzisiaj do budowy canoe używamy innych materiałów, lecz współczesne kajaki pochodzą od dawnych indiańskich canoe budowanych z kory

Łukasz Pawłowski (ur. 11 czerwca 1983 w Toruniu) – polski wioślarz, srebrny medalista igrzysk olimpijskich w Pekinie w turnieju czwórki bez sternika wagi lekkiej. Brązowy medalista mistrzostw świata w ósemkach (2006) z Eton i w czwórkach bez sternika wagi lekkiej z Poznania (2009), złoty medalista młodzieżowych mistrzostw Europy w czwórce bez sternika wagi lekkiej (2003), (2004). Na co dzień występuje w klubie AZS UMK Energa Toruń.

Na igrzyskach olimpijskich rozgrywane są obecnie konkurencje: pięć kobiecych – jedynka, dwójka podwójna, czwórka podwójna, ósemka, dwójka podwójna wagi lekkiej oraz osiem męskich – jedynka, dwójka podwójna, czwórka podwójna, dwójka bez sternika, czwórka bez sternika, ósemka, dwójka podwójna wagi lekkiej, czwórka bez sternika wagi lekkiej.

Michał Cieślak (ur. 6 września 1968 w Sierpcu) - polski wioślarz-sternik, olimpijczyk, brązowy medalista Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie (1992), brązowy medalista mistrzostw świata, 9-krotny mistrz Polski w latach 1987-94).

Franciszek Jan Bronikowski (ur. 25 lutego 1907 w Bydgoszczy, zm. 1 grudnia 1964 w Milanówku, gdzie został pochowany) – zdobywca pierwszego medalu (brąz) olimpijskiego w historii polskiego wioślarstwa czwórka ze sternikiem (Amsterdam 1928), działacz PZTW, sędzia międzynarodowy.

W corocznie rozgrywanych mistrzostwach świata rywalizacja odbywa się osobno dla kategorii wiekowych: juniorskiej (do 18 roku życia), młodzieżowej (19 – 22 lata) oraz seniorskiej.

W wioślarstwie nie prowadzi się rankingu oficjalnych rekordów czasowych.

Pierwsze zawody wioślarskie odbyły się w 1715 roku na Tamizie. W 1893 roku powstała Międzynarodowa Federacja Towarzystw Wioślarskich. Od 1900 r. wioślarstwo jest dyscypliną olimpijską. W Polsce w 1878 roku założono Warszawskie Towarzystwo Wioślarskie, a w roku 1907 powstał Komitet Regatowy, przekształcony w roku 1919 w Polski Związek Towarzystw Wioślarskich.

Jan Krenz-Mikołajczak (właściwie Jan Krenz, ur. 30 marca 1907 w Poznaniu, zm. 15 grudnia 2002 w Poznaniu), syn Macieja Stefana i Marianny Lewek, sportowiec polski, odnoszący największe sukcesy w wioślarstwie. Zajmował się także narciarstwem, łyżwiarstwem, sportami motocyklowymi, tenisem oraz żeglarstwem. Jan Krenz-Mikołajczak mierzył 172 cm i ważył 68 kg.

Wojciech Jankowski (ur. 1 kwietnia 1963 w Płocku) - polski wioślarz, trzykrotny olimpijczyk, brązowy medalista Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie (1992), trzykrotny medalista mistrzostw świata, 33-krotny mistrz Polski w latach 1982-89).

Zawody (regaty) rozgrywane są przeważnie na dystansie 2000 m w konkurencjach:

– olimpijskich:

M1x – jedynka mężczyzn

M2x – dwójka podwójna mężczyzn

LM2x – dwójka podwójna wagi lekkiej mężczyzn

M4x – czwórka podwójna mężczyzn

M2 – dwójka bez sternika mężczyzn

M4 – czwórka bez sternika mężczyzn

LM4 – czwórka bez sternika wagi lekkiej mężczyzn

M8+ – ósemka mężczyzn

W1x – jedynka kobiet

W2x – dwójka podwójna kobiet

LW2x – dwójka podwójna wagi lekkiej kobiet

W2 – dwójka bez sterniczki kobiet

W8+ – ósemka kobiet

W4x – czwórka podwójna kobiet

– paraolimpijskich:

29. Letnie Igrzyska Olimpijskie w 2008 rozgrywały się w Pekinie, stolicy Chin, od 8 do 24 sierpnia (niektóre mecze piłki nożnej odbyły się 6 i 7 sierpnia, czyli przed oficjalnym otwarciem).

Posnania (błędnie nazywana Posnanią Poznań) - najstarszy poznański klub sportowy, założony 8 maja 1907 roku, pod nazwą KS Normania. Swoje pierwsze mecze KS Normania grająca w biało-czerwono-niebieskich barwach, rozgrywała na ówczesnym placu Livoniusa (miejsce dzisiejszego dworca autobusowego). W 1912 roku, podczas meczu rozgrywanego pomiędzy KS Normanią, a miejscową niemiecką FC Brytania doszło do incydentu. Prowadzący zawody sędzia Rhode wykluczył z gry piłkarza Normanii Mariana Srokę za to, że odzywał się po polsku. Na znak protestu cała drużyna demonstracyjnie opuściła boisko. W odpowiedzi Związek niemiecki nałożył na klub kary pieniężne, a także zdyskwalifikował kilku zawodników. Wkrótce odbyło się zebranie, na którym rozwiązano formalnie niemiecką KS Normanię (należącą do Niemieckiego Wschodniego Związku Piłkarskiego - Südostdeutscher Fussball Verband), powołując w jej miejsce polską Normanię, która wkrótce, tj. 7 stycznia 1913 przybrała nową nazwę: Pierwszy Polski Klub Sportowy Posnania skupiający piłkarską, polską młodzież. Klub ten, wraz z poznańską Wartą, był konkurencją niemieckich drużyn futbolowych. Ostatecznie piłkarski klub Posnania jest traktowany jako kontynuator klubu istniejącego od roku 1907 i to właśnie ta data jest uważana za "narodziny" poznańskiego klubu.

LTAMix4+ - czwórka ze sternikiem niepełnosprawnych ruchowo i wzrokowo

LTAIDMix4+ - czwórka ze sternikiem niepełnosprawnych intelektualnie

TAMix2x - dwójka podwójna niepełnosprawnych ruchowo

ASW1x - jedynka kobiet niepełnosprawnych ruchowo

ASM1x - jedynka mężczyzn niepełnosprawnych ruchowo

– nieolimpijskich:

Maciej Piotr Łasicki (ur. 12 października 1965 w Gdańsku) - polski wioślarz, szlakowy (kapitan) reprezentacyjnej czwórki ze sternikiem, olimpijczyk, brązowy medalista Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie (1992), trzykrotny medalista mistrzostw świata, 12-krotny mistrz Polski w latach 1985-95).

Teodor Kocerka (ur. 6 sierpnia 1927 w Bydgoszczy, zm. 25 września 1999 w Warszawie) - wioślarz, wielokrotny medalista Igrzysk Olimpijskich, wioślarskich Mistrzostw Świata i Europy.

LM1x – jedynka wagi lekkiej mężczyzn

LM2 – dwójka bez sternika wagi lekkiej mężczyzn

M2+ – dwójka ze sternikiem mężczyzn

M4+ – czwórka ze sternikiem mężczyzn

LM8+ – ósemka wagi lekkiej mężczyzn

LM4x – czwórka podwójna wagi lekkiej mężczyzn

LW1x – jedynka wagi lekkiej kobiet

LW4x – czwórka podwójna wagi lekkiej kobiet

W4 – czwórka bez sterniczki kobiet

Kategorie wiekowe:

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Mistrzostwa świata w wioślarstwie po raz pierwszy odbyły się w Szwajcarii w Lucernie w roku 1962. Początkowo mistrzostwa rozgrywane były co cztery lata, jednak od 1974 rozgrywane są corocznie. W tymże roku do rywalizacji włączyły się kobiety. W latach rozgrywania igrzysk olimpijskich mistrzostwa rozgrywano tylko w konkurencjach nie objętych w programie olimpijskim. Organizatorem mistrzostw jest Międzynarodowa Federacja Wioślarska (FISA). W Polsce po raz pierwszy mistrzostwa świata odbyły się w 2009 roku w Poznaniu na torze regatowym Malta.

12-14 lat = młodzik

14-16 lat = junior młodszy

16-18 lat = junior

18-23 lat = młodzieżowiec

23 i więcej lat = senior

Najlepsi polscy wioślarze:

Roger Verey – 2-krotny mistrz Europy 1933, 1935

Teodor Kocerka – 2-krotny brązowy medalista olimpijski 1952, 1960

Kajetan Broniewski – brązowy medalista w kategorii jedynki na olimpiadzie w Barcelonie w 1992 r.

Robert Sycz – brązowy medal Pucharu Narodów (1994), złoty medal mistrzostw świata (1997, 1998), złoty medal igrzysk olimpijskich (2000 Sydney, 2004 Ateny), srebrny medal mistrzostw świata (2001, 2002, 2003), brązowy medal mistrzostw świata (2005)

Tomasz Kucharski złoty medal mistrzostw świata (1997,1998), złoty medal igrzysk olimpijskich (2000 Sydney, 2004 Ateny), srebrny medal mistrzostw świata (2001, 2002, 2003)

Adam Korol, Marek Kolbowicz – brąz MŚ 1998 (dwójka podwójna),

Konrad Wasielewski, Marek Kolbowicz, Michał Jeliński i Adam Korol – srebro MŚ 2002 (czwórka podwójna), brąz MŚ 2003 (czwórka podwójna), złoto MŚ 2005, 2006, 2007, 2009 złoty medal na igrzyskach olimpijskich w Pekinie 2008 (czwórka podwójna)

Łukasz Pawłowski, Bartłomiej Pawełczak, Miłosz Bernatajtys, Paweł Rańda – srebrny medal na igrzyskach olimpijskich w Pekinie 2008 (czwórka bez sternika wagi lekkiej)

Do czołowych polskich klubów wioślarskich należą:

Michał Jeliński (ur. 17 marca 1980 r. w Gorzowie Wielkopolskim) – polski wioślarz, czterokrotny mistrz świata, mistrz olimpijski z Igrzysk Olimpijskich w Pekinie. Absolwent Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu[potrzebne źródło].

Paweł Rańda (ur. 20 marca 1979 we Wrocławiu) - polski wioślarz, wicemistrz olimpijski z Pekinu, brązowy medalista mistrzostw świata, zawodnik AZS Wrocław.

Regionalne Towarzystwo Wioślarskie BYDGOSTIA – Bydgoszcz – powstał 4 grudnia 1928 r., jest 20-krotnym Drużynowym Mistrzem Polski.

KS Posnania – Poznań – powstał w 1907 r., zaś jego sekcja wioślarska w 1955 r.

Warszawskie Towarzystwo Wioślarskie – najstarszy klub sportowy w Polsce, założony w 1878 roku. Należał do niego między innymi Henryk Sienkiewicz.

KW-04 Klub Wioślarski z 1904 roku – najstarszy klub wioślarski Poznania,założony w 1904 roku. Należy do niego Michał Płotkowiak jedyny Polak który uczestniczył i zwyciężył w uniwersyteckich regatach na Tamizie:Oxford-Cambridge Boat Race

AZS UMK Toruń - powstał w 1946 r. Jego członkiem i wychowankiem jest m.in. Łukasz Pawłowski.

Medale Polaków na igrzyskach olimpijskich:

Tamiza (ang. Thames, w starożytności zwana Tamesis) – rzeka w południowej Anglii. Tamiza ma 346 kilometrów długości i jest jedną z najdłuższych rzek Wysp Brytyjskich. Obszar źródłowy we wzgórzach Cotswold na wysokości ok. 110 m. Omija łukiem wzgórza Chiltern i przepływa tworząc zakola przez Basen Londyński. Uchodzi do Morza Północnego tworząc estuarium, które rozpoczyna się już w Londynie (London Bridge), kilkadziesiąt kilometrów od morza.

Dulka – część łodzi wioślarskiej służąca do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji. Umieszczona bezpośrednio na burcie (łodzie turystyczne, rybackie) lub na odsadni w łodziach sportowych. Dawniej wykonywana z drewna, obecnie przeważnie z tworzyw sztucznych.

Jedynka mężczyzn (M1x): 3xb 1952, 1960 Teodor Kocerka;1992 Kajetan Broniewski

Dwójka bez sternika mężczyzn (M2-): 1xb 1932 Henryk Budziński, Jan Krenz-Mikołajczak

Dwójka podwójna mężczyzn (M2x): 1xb 1936 Roger Verey, Jerzy Ustupski

Dwójka podwójna wagi lekkiej mężczyzn (LM2x): 2xz 2000, 2004 Robert Sycz, Tomasz Kucharski

Czwórka podwójna mężczyzn (M4x): 1xz 2008 Konrad Wasielewski, Marek Kolbowicz, Michał Jeliński, Adam Korol

Dwójka ze sternikiem mężczyzn (M2+): 1xs 1932 Jerzy Braun, Janusz Ślązak, Jerzy Skolimowski

Czwórka ze sternikiem mężczyzn (M4+): 4xb 1928 Leon Birkholc, Franciszek Bronikowski, Edmund Jankowski, Bernard Ormanowski, Bolesław Drewek;1932 Jerzy Braun, Edward Kobyliński, Janusz Ślązak, Stanisław Urban, Jerzy Skolimowski;1980 Grzegorz Nowak, Adam Tomasiak, Ryszard Stadniuk, Grzegorz Stellak, Ryszard Kubiak; 1992 Wojciech Jankowski, Maciej Łasicki, Jacek Streich, Tomasz Tomiak, Michał Cieślak

Czwórka bez sternika wagi lekkiej mężczyzn (LM4-): 1xs 2008 Paweł Rańda, Miłosz Bernatajtys, Bartłomiej Pawełczak, Łukasz Pawłowski

Dwójka bez sternika kobiet (W2-): 1xs 1980 Małgorzata Dłużewska, Czesława Kościańska

Linki zewnętrzne

Zobacz hasło wioślarstwo w Wikisłowniku

Oficjalna strona Międzynarodowej Federacji Wioślarskiej – FISA

Polski Związek Towarzystw Wioślarskich

http://www.wilga.net.pl/wioslarstwo-niepelnosprawnych.html - artykuł na temat wioślarstwa osób niepełnosprawnych