Wirus opryszczki - Polski Serwis Naukowy

Wirusy opryszczki pospolitej, HSV (herpes simplex virus, HHV-1 i HHV-2, human herpesvirus - ludzki herpeswirus) - otoczkowe DNA-wirusy, należące do rodziny herpeswirusów.

Podstawowe właściwości

Otoczka wirusów opryszczki pospolitej jest bardzo obszerna - kompletny wirion ma średnicę 120 - 200 nm, podczas gdy nagi kapsyd wykazuje średnicę ok. 100 nm. Nukleokapsyd ma symetrię ikosaedralną, kwas nukleinowy to dwuniciowy DNA. Genom tych wirusów koduje ok. 100 polipeptydów, przy czym wiele z nich jest bardzo podobnych u obydwu gatunków, co utrudnia ich rozróżnienie w badaniach laboratoryjnych.

Tkanka (łac. textum) – zespół komórek o podobnej budowie, określonych czynnościach, podobnym pochodzeniu, budowie, przemianie materii i przystosowanych do wykonywania określonej funkcji na rzecz całego organizmu. Tkanki są elementami składowymi narządów i ich układów. Dział biologii zajmujący się tkankami to histologia.

Neuron – rodzaj komórek występujących w układzie nerwowym. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym. Neurony składają się z ciała komórki (perikarion albo soma) oraz wypustek cytoplazmatycznych: dendryty i akson, za pomocą których wytwarzają połączenia z innymi neuronami, bądź komórkami efektorowymi (wykonawczymi). Połączenie między komórkami nerwowymi zwane jest synapsą.

Gatunki

Wyróżnia się dwa gatunki wirusów opryszczki pospolitej:

HHV-1 (dawniej HSV-1, herpes labialis - opryszczka wargowa)

HHV-2 (dawniej HSV-2, herpes genitalis - opryszczka narządów płciowych).

Nazwy te odzwierciedlają tylko najczęstsze miejsca zakażenia. Zdarza się, że HSV-2 jest przyczyną opryszczki wargowej i vice versa, mimo dość dużego tropizmu poszczególnych typów do różnych tkanek.

Spojówka (łac. tunica conjunctiva) – przednia część gałki ocznej, jest błoną pokrywającą wewnętrzną część powiek. Nawilża ona gałkę oczną poprzez wydzielanie śluzu i łez (w małym stopniu). Spojówka jest wrażliwa na wszelkiego rodzaju podrażnienia np. zbyt ostre światło lub tarcie brudnymi rękami. Czynniki te mogą prowadzić do wystąpienia stanów zapalnych, których nie należy lekceważyć. Przy zaobserwowaniu jakichkolwiek zmian, np. zaczerwienienia ("piasek w oczach"), należy skonsultować się z okulistą.

Poród (również rozwiązanie, narodziny) - zakończenie ciąży. W wyniku porodu organizm potomny (noworodek) przemieszczany jest z macicy matki do środowiska zewnętrznego.

Epidemiologia i chorobotwórczość

Wykwity opryszczkowe na wardze górnej.

Naturalnym gospodarzem HSV jest człowiek, ale in vitro mogą się one namnażać również w komórkach innych zwierząt. Źródło zakażenia stanowią wyłącznie ludzie, zarówno z opryszczowymi wykwitami, jak i w stanie bezobjawowego zakażenia. Może się rozprzestrzeniać poprzez kontakt bezpośredni, może też przechodzić z matki na płód lub na noworodka (zakażenie okołoporodowe). Największe znaczenie ma pierwsza droga szerzenia: w większości przypadków do zakażenia dochodzi w okresie do 2 lat od chwili narodzin lub w czasie porodu. Wirus opryszczki może przetrwać w komórkach nerwowych zakażonego organizmu (tzw. latencja wirusów). Aktywacja wirusa może nastąpić pod wpływem czynników zewnętrznych (stres, przeziębienie, miesiączka, osłabienie organizmu itd.), rzadziej spontanicznie.

Herpeswirusy (łac. Herpesviridae, od gr. herpeton - pełzać) - rodzina dsDNA wirusów pasożytujących na zwierzętach (kręgowcach). Zawiera ponad 100 gatunków.

Acyklowir (ATC: D 06 BB 03, J 05 AB 01, S 01 AD 03) – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy blokujący jeden z enzymów wirusa, hamując dalszą replikację i skracając przebieg choroby. Część osób jest opornych na powyższe leczenie, a wiele innych skarży się na częste bolesne nawroty objawów infekcji.

Wirus jest przyczyną głównie zmian zapalnych na granicy skóry i błony śluzowej (wargi i narządy płciowe), a także rzadziej zapalenia spojówki i rogówki, skóry lub opryszczkowego zapalenia mózgu. Wirusy opryszczki pospolitej mają też prawdopodobnie związek z rakiem szyjki macicy, ale nie stanowi on bezpośredniego, samodzielnego czynnika etiologicznego (chodzi tutaj głównie o HHV-2). Infekcja wirusem HSV-1 stanowi silny czynnik ryzyka w rozwoju choroby Alzheimera. W leczeniu cięższych zakażeń wirusem opryszczki stosuje się Acyklovir.

Epidemiologia (język grecki "epi" – na , "demos" – lud, "logos" – słowo, nauka) – nauka badająca wpływ czynników środowiskowych na występowanie chorób w populacji lub wpływających na stan zdrowia ludności.

Kwasy nukleinowe - biopolimery zbudowane z nukleotydów. Zasadniczo są dwa rodzaje kwasów nukleinowych: kwas rybonukleinowy (RNA) oraz kwas deoksyrybonukleinowy (DNA). Oba mogą występować pod postacią zarówno pojedynczej jak i podwójnej nici, przy czym zazwyczaj DNA tworzy nić podwójną, a RNA pojedynczą.

Identyfikacja laboratoryjna

Jak już wspomniano, HHV-1 i HHV-2 są trudne do rozróżnienia, choć nie jest to niemożliwe. Okazuje się jednak, że ma to głównie znaczenie w badaniach epidemiologicznych, gdyż leczenie chorób wywołanych przez obydwa gatunki jest takie same, a objawy kliniczne choroby są z reguły bardzo charakterystyczne i łatwe do rozpoznania.

Genom – materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów. Termin mylony jest z genotypem, czyli całością informacji genetycznej zawartej w chromosomach organizmu.

Skóra (łac. cutis, gr. derma) – największy narząd powłoki wspólnej (łac. integumentum commune) kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach; powłoka właściwa.

W laboratorium HHV-1 i HHV-2 mogą być zidentyfikowane na drodze odczynów serologicznych, np. odczynu wiązania dopełniacza, stosuje się także swoiste metody z użyciem przeciwciał monoklonalnych, np. test ELISA i metody immunofluorescencyjne. W hodowlach komórkowych wirusy opryszczki doprowadzają do powstania olbrzymich komórek, przy czym niektóre z nich są wielojądrowe. Te metody, podobnie jak próba odszukania komórek olbrzymich w zeskrobinach z miejsca objętego chorobą, są obecnie bardzo rzadko stosowane.

Opryszczkowe zapalenie mózgu (. Maksimum zachorowalności jest w grupie poniżej 20 lat, zwykle jako zakażenie pierwotne, i po 50. roku życia, zwykle jako reaktywacja infekcji. , leczonych spada do 20%. Większość przeżywających ma dolegliwości neurologiczne.

Wargi ust (łac. labia oris) – struktury okalające szparę ust u zwierząt. Wargi mają znaczenie przy spożywaniu pokarmów oraz artykulacji głosek. U człowieka występują dwie wargi:

Przypisy

Wozniak MA., Mee AP., Itzhaki RF. Herpes simplex virus type 1 DNA is located within Alzheimer's disease amyloid plaques.. „The Journal of pathology”. 1 (217), s. 131–8, styczeń 2009. doi:10.1002/path.2449. PMID 18973185.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

nano – przedrostek jednostki miary o symbolu n oznaczający mnożnik 0,000 000 001 = 10-9 (jedna miliardowa). Nazwa przedrostka pochodzi z języka greckiego: nanos (νάνος) oznacza karzeł.

Tropizm – reakcja ruchowa roślin i niższych zwierząt na bodźce zewnętrzne. Ruch (zwrot lub wygięcie) w kierunku bodźca to tropizm dodatni, plagiotropizm, w kierunku przeciwnym - tropizm ujemny.