Wirus różyczki – wirus, jedyny przedstawiciel rodzaju Rubivirus, należy do rodziny Togaviridae, ale nie do rodzaju Arboviridae, do którego należą pozostałe Togaviridae. Zakaża różne gatunki naczelnych i innych ssaków, u człowieka wywołuje różyczkę.

Epidemiologia

Wirus różyczki jest rozpowszechniony na całym świecie. Przeglądy serologiczne pokazują, że obecnie w Europie ponad 70% kobiet posiada IgG przeciwko antygenom różyczki. Przed wprowadzeniem obowiązkowych szczepień obserwowano stosunkowo częste epidemie wśród dzieci w wieku szkolnym. Ostatnie ogniska epidemiczne odnotowano w latach siedemdziesiątych. Choroba występuje zwykle późną zimą lub wczesną wiosną, przenoszona jest wyłącznie drogą kropelkową.

Charakterystyka biologiczna

Wirus różyczki jest stosunkowo łatwy w hodowli na różnych liniach komórkowych, w niektórych (np. linii Vero lub komórkach nerki królika) wywołuje efekt cytopatyczny. Zakażenie komórki sprawia, że staje się ona niewrażliwa na infekcję innymi wirusami. Znany jest tylko jeden serotyp wirusa.

Obraz kliniczny

 Osobny artykuł: Różyczka.

Różyczka jest zazwyczaj łagodną chorobą gorączkową, przebiegającą z delikatną plamisto-grudkową wysypką podobną do odrowej. Chorobie towarzyszy powiększenie węzłów chłonnych za uszami oraz niekiedy bóle stawowe, które częstsze są u dziewcząt. Objawy ujawniają się po różnie długim okresie wylęgania, trwającym zazwyczaj 12 do 23 dni.
Możliwe powikłania dotyczą stawów (występujące zwykle u kobiet wędrujące zapalenie stawów), układu krwiotwórczego (małopłytkowość lub skaza krwotoczna) oraz układu nerwowego (rzadko występujące zapalenie mózgu cechujące się wysoką śmiertelnością). Różyczka najgroźniejsza jest dla kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze kiedy zakażenie jest czynnikiem ryzyka wystąpienia ciężkich wad wrodzonych płodu.

Odpowiedź immunologiczna

Swoiste IgM pojawiają się kilka dni po zakażeniu i ich poziom obniża się do niewykrywalnego w przeciągu kilku tygodni lub miesięcy. Ich szybkie pojawienie się w surowicy jest wykorzystywane w diagnostyce. IgG pojawiają się później niż IgM, ale w przeciwieństwie do nich mogą utrzymywać się w surowicy latami, co zwykle zapewnia dożywotnią odporność na zakażenie. W przypadku zakażenia wtórnego nie występuje wiremia, nie jest też ono groźne dla rozwijającego się płodu.

Diagnostyka

Immunoprofilaktyka

Szczepienie przeciwko wirusowi różyczki jest obowiązkowe w 13-14 miesiącu życia oraz w 10 roku życia (dawka przypominająca). Stosuje się szczepionkę żywą atenuowaną, skojarzoną ze szczepieniami odrze i śwince. Przeciwwskazaniami są:

Bibliografia

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Amniopunkcja (amniocenteza) – inwazyjna metoda diagnostyczna, polegająca na nakłuciu igłą jamy owodni. Z reguły wykonywana jest pod kontrolą ultrasonografii. Wykonuje się amniopunkcję późną (między 15. a 20. tygodniem) i amniopunkcję wczesną (po zakończonym 14. tygodniu).

Odra (łac. morbili, ang. measles, rubeola) – wysoce zaraźliwa choroba zakaźna wieku dziecięcego wywoływana przez należący do rodziny paramyksowirusów wirus odry. Zidentyfikowano 21 szczepów wirusa.