Wisław II - Polski Serwis Naukowy

Wisław II (ur. ok. 1240 r.; zm. 29 grudnia 1302 r.) – książę rugijski w latach 1260-1302.

Życiorys

Syn księcia rugijskiego Jaromara II i Eufemii, córki księcia gdańskiego Świętopełka II Wielkiego. Władzę objął po śmierci ojca w 1260 r. Zgłaszał pretensje do spadku na Pomorzu. W 1269 r. zajął ziemię slawieńską i założył miasto Darłowo. W 1277 r. sprzedał ja margrabiom brandenburskim. Dwa lata później zawarł z nimi układ w sprawie podziału Pomorza Gdańskiego po śmierci Mściwoja II. W 1295 r. Wisław II z synami Wisławem III i Samborem wystąpił jako dziedzic Mściwoja. W 1300 r. Sambor, syn Wisława II z pomocą rycerstwa pomorskiego opanował okolice Darłowa, Sławna i Białogardy. Wyparty przez Czechów korzystających z pomocy krzyżackiej, Wisław II zapewne aż do śmierci używał tytułu księcia pomorskiego.

Haakon V znany również pod przydomkiem Długonogi, (norw. Håkon V Magnusson), ur. 1270, zm. 8 maja 1319. - król Norwegii 1299–1319, z dynastii Yngling.

Wismar (pol. hist. Wyszomierz) – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; port w Niemczech nad Morzem Bałtyckim. Liczba mieszkańców: 54 tys. (1992).

Książę starał się o wsparcie polityczne ze strony miast Lubeki i Stralsundu. 13 czerwca 1283 r. Lubeka, Wismar, Rostock, Stralsund, Greifswald, Szczecin, Demmin, Anklam oraz książę Saksonii-Lauenburg Jan I, książęta meklemburscy, Bogusław IV i Wisław II zawarli pokój ziemski w Rostocku skierowany przeciw Brandenburgii.

Świętopełk II Wielki (ur. przed 1195, zm. 11 stycznia 1266) – książę Pomorza Gdańskiego z dynastii Sobiesławiców, najstarszy syn Mściwoja I i księżniczki wielkopolskiej Zwinisławy, (zm. 4 września 1240, jej pochodzenie nie jest wyjaśnione, wskazuje się na 3 możliwości: mogła być córką lub siostrą księcia świeckiego Grzymisława, pochodzić z rodu namiestników sławieńskich lub z możnego rodu z okolic Gdańska).

Saksonia-Lauenburg – księstwo powstałe z podziału ziem dynastii askańskiej (położone w południowej części obecnego Szlezwika-Holsztynu). Stolicą był gród Lauenburg/Elbe

W 1283 r. Wisław II otrzymał od króla niemieckiego Rudolfa Habsburga swoje ziemie jako lenno Rzeszy. Postanowienia dokumentu ograniczały się prawdopodobnie tylko do obszarów na stałym lądzie. Wyspa Rugia pozostała lennem duńskim na co wskazuje obecność Wisława II na duńskich Hoftagach i świadkowanie na duńskich dokumentach królewskich.

Klasztor Eldena (niem. Kloster Eldena), orginalnie Klasztor Hildy (niem. Kloster Hilda) jest klasztorem cysterskim położonym w pobliżu miasta Gryfia w Meklemburgii, w Niemczech. Do czasów dzisiejszych zachowały się jedynie ruiny, które są dobrze znane jako temat obrazów Caspara Davida Friedricha w tym obraz "Klosterruine Eldena bei Greifswald". W tym klasztorze została pochowana Anna Jagiellonka, córka króla Polski Kazimierza Jagiellończyka i żona Bogusława X.

Cystersi (łac. Cistercienses, pełna łacińska nazwa Ordo Cisterciensis, skrót OCist.) – zakon katolicki wywodzący się z benedyktynów i posługujący się regułą benedyktyńską, założony w 1098 r. przez Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux (z łac. Cistericium) (obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux) we Francji. Nazwa zakonu pochodzi od łacińskiej nazwy tego właśnie miejsca (Cistertium - to określenie z kolei pochodzi od sformułowania cis tertium lapidem - "przy trzecim kamieniu (milowym)"). Pierwsze klasztory powstały w La Ferté (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115).

Książę wspierał rozwój miast. W 1285 r. nadał Tribsees prawa miejskie. W 1290 r. Stralsund został obdarowany prawem połowu śledzi na półwyspie Wittow i monopolem handlowym na Rugii. W 1288 r. Greifswald otrzymał saliny, a w 1297 r. prawo budowy portu w Wieck auf dem Darß u ujścia rzeki Ryck. Wisław obdarowywał również klasztory cysterskie w Eldenie i Neuenkamp.

Edward Rymar (ur. 28 grudnia 1936 w Haczowie) – polski historyk, mediewista, specjalista w dziedzinie historii Nowej Marchii, Pomorza i genealogii dynastycznej.

Rugia (niem. Rügen, połabski Rana) – największa wyspa Niemiec położona w południowo-zachodniej części Bałtyku. Administracyjnie w całości należy do powiatu Rügen (Meklemburgia-Pomorze Przednie).

Wisław II zmarł podczas odwiedzin u swojej córki Eufemii w Norwegii i został pochowany w kościele mariackim w Oslo.

Rodzina

Wisław II poślubił w latach 1263-1269 Agnieszkę, córkę księcia brunszwickiego (Braunschweig-Lüneburg) Ottona I. Z tego małżeństwa pochodziło siedmioro dzieci:

Wisław III od 1286 r. współrządca wraz z ojcem

Jaromar (ur. ok. 1267 r., zm. 1304 r.) - rektor kościoła św. Mikołaja w Stralsundzie, po 1288 r. do 1294 lub 1298 r. biskup kamieński

Eufemia (ur. ok. 1289 r., zm. 1312 r.) – od 1299 r. żona króla Norwegii Haakona V

Sambor (ur. ok. 1267 r., zm. 4 czerwca 1304 r.), od 1302 współrządca Wisława III – zginął zapewne podczas walk na Pomorzu Środkowym

Małgorzata (ur. ok. 1265-1271, zm. 1318 r.) – poślubiła w latach 1283-1284 r. księcia Bogusława IV

Świętopełk (ur. ok. 1273 r., zm. po 1285 r.)

Helena (ur. ok. 1271 r., zm. 9 sierpnia 1315) – poślubiła w 1288 r. księcia meklemburskiego Jana III, a w 1299 r. księcia Bernarda von Anhalt-Bernburg

Zofia (ur. ok. 1281, zm. po 1302 r.) – wymieniona jedynie w testamencie ojca z 27 grudnia 1302 r. Mieszkała wraz z siostrą Eufemią w Norwegii.

Literatura

Edward Rymar: Rodowód książąt pomorskich, t. 1, Szczecin 1995, s. 182, 298-300.

Joachim Wächter: Das Fürstentum Rügen - Ein Überblick. In: Beiträge zur Geschichte Vorpommerns: die Demminer Kolloquien 1985–1994. Thomas Helms Verlag, Schwerin 1997, ISBN 3-931185-11-7