Witów - powiat tatrzański - Polski Serwis Naukowy

Witów i wyciąg narciarski

Kościół

Witów – wieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Kościelisko.

Miejscowość turystyczna w górnym biegu potoku Czarny Dunajec, u podnóża Tatr Zachodnich.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Orawa (słow. Orava, węg. Árva, niem. Arwa) – kraina historyczna w Europie Środkowej w dorzeczu rzeki Orawy; większa część znajduje się na terenie Słowacji. Otacza Tatry od zachodu i północnego zachodu, graniczy z Podhalem i Liptowem. Głównymi miejscowościami części polskiej są Jabłonka i Lipnica Wielka, zaś na Słowacji: Dolny Kubin, Trzciana, Namiestów, Twardoszyn, a także ośrodki wypoczynkowe: Zuberzec i Orawice.
Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 108 km² i jest jednym z mniejszych regionów Polski (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 287 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).

Położenie i środowisko przyrodnicze

Witów to największa powierzchniowo miejscowość gminy Kościelisko (65 km²). Swoim obszarem obejmuje część Tatr Zachodnich, Orawicko-Witowskich Wierchów, fragment Rowu Kościeliskiego i tereny leżące wzdłuż rzeki Czarny Dunajec. Graniczy z trzema podhalańskimi miejscowościami: z Kościeliskiem i Dzianiszem od zachodu oraz Chochołowem od południa. Od południa i zachodu ciągnie się granica polsko-słowacka.

Ciche – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec. Do 1954 roku istniała gmina Ciche. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Położona jest na granicy regionów Kotlina Nowotarska i Pogórze Gubałowskie, pod względem historyczno-etnograficznym zaś należy do Podhala.
Dolina Lejowa – dolina reglowa (niepodchodząca pod główną grań Tatr – w odróżnieniu od doliny walnej) w polskich Tatrach Zachodnich, podchodząca od północy pod Kominiarski Wierch (1829 m n.p.m.). Od wschodniej strony ograniczona jest reglowymi wzniesieniami Kościeliskich Kopek oraz Suchego Wierchu (1428 m), od strony zachodniej również reglowymi wzniesieniami Cisowej Turni (1112 m), Zadniej Rosochy (1271 m), Wierchu Kuca (1305 m), Wierchu Spalenisko (1324 m), Diablińca (1241 m) oraz Wielkiego Opalonego Wierchu (1485 m).

Większość obszaru Witowa położona jest na terenie Tatr Zachodnich i objęta ochroną w ramach Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN). Część tatrzańską stanowią Dolina Lejowa i Dolina Chochołowska – największa i najdłuższa dolina Tatr Polskich.

Podhalańska część miejscowości obejmuje zachodni skraj Rowu Podtatrzańskiego, zachodni fragment Pogórza Gubałowskiego, dolinę rzeki Czarny Dunajec oraz północne stoki Orawicko-Witowskich Wierchów ciągnące się wzdłuż granicy ze Słowacją (m.in. Magurę Witowską i Przysłop Witowski).

Najwyższym punktem miejscowości jest Starorobociański Wierch (2176 m n.p.m.) – najwyższy szczyt polskich Tatr Zachodnich. W podhalańskiej części Witowa najwyżej wznosi się Magura Witowska (1231 m n.p.m.), która jest jednocześnie najwyższym szczytem polskiego Podtatrza. Tereny zamieszkane znajdują się na wysokości wahającej się od ok. 900 m n.p.m. w rejonie wylotu dolin tatrzańskich do ok. 800 m n.p.m. przy granicy z Chochołowem.

Dzień Dobry TVN (DD TVN) - poranny magazyn (morning show) telewizji TVN, nadawany codziennie między 8:30 a 11:00. Trzon programu stanowią rozmowy z zaproszonymi gośćmi. Inne stałe elementy to kącik kulinarny, relacje reporterów, cykliczne bloki i prognoza pogody.
Droga wojewódzka nr 958 (DW958) - droga wojewódzka o długości 50,7 km w południowo-zachodniej części województwa małopolskiego, łącząca Chabówkę z Zakopanem.

Zwarta zabudowa mieszkalna ciągnie się wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 958 na długości ok. 5 km, począwszy od granicy z Chochołowem. Poza tym obszarem większymi skupiskami mieszkańców są osady Kojsówka, Płazówka i Roztoki oraz tereny położone w okolicach wylotu dolin tatrzańskich.

W Witowie bierze początek rzeka Czarny Dunajec. Powstaje ona z połączenia potoków Kirowej i Siwej Wody (czyli odpowiednio Kościeliskiego i Chochołowskiego Potoku, które po wypłynięciu z Tatr zmieniają swoje nazwy).

Wyciąg orczykowy (tzw. kotwica) to rodzaj wyciągu narciarskiego służący do wciągania narciarzy lub snowboardzistów do góry wzdłuż stoku. Wyciąg orczykowy to patent szwajcarsko-niemiecki z 1934 r. (inż. Constam i firma Bleichert).
Podhale – kraina historyczno-etnograficzna w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry. W krajobrazie Podhala występują rozległe torfowiska i stożki napływowe. Najważniejsze miejscowości: Nowy Targ (historyczna stolica Podhala), Ludźmierz, Zakopane, Biały Dunajec, Szaflary, Białka Tatrzańska, Bukowina Tatrzańska, Poronin, Podczerwone, Chochołów, Witów, Koniówka i inne. Południową część Podhala nazywa się czasem "Skalnym Podhalem" – obejmuje ono obszar od Brzegów i Bukowiny po Zakopane, Kościelisko i Witów.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Siwa Polana – położona na wysokości 910–935 m n.p.m. śródleśna polana u wylotu Doliny Chochołowskiej, na obrzeżu Tatr Zachodnich w mezoregionie zwanym Rów Podtatrzański. Znajduje się w odległości 1 km od skrzyżowania dróg w Roztokach, przez które przebiega droga Zakopane – Witów – Czarny Dunajec. Od skrzyżowania prowadzi do niej wąska asfaltowa droga. Przy drodze domy z noclegami dla turystów, gazdówka. Na polanie wiosną zakwitają krokusy, a jesienią zimowit jesienny. Siwa Polana jest najniższym miejscem, gdzie naturalnie występuje bardzo rzadka i piękna roślina tatrzańska – pełnik siedmiogrodzki. Na południowym końcu polany, przy drodze skałka i pamiątkowy nagrobek w miejscu, gdzie 27 XII 1939 r. gestapo rozstrzelało 9 Polaków.

Kirowa Woda – potok górski będący przedłużeniem potoku wypływającego z Doliny Kościeliskiej w Tatrach. Płynie w mezoregionie geograficznym zwanym Rowem Kościeliskim, zbiera zaś wodę głównie z Tatr. Górna jego część powyżej Kir nosi nazwę Kościeliskiego Potoku, zaś dolna nazywa się Kirową Wodą. Głównym jego dopływem jest Przybielanka (dolna część Lejowego Potoku). Kirowa Woda po połączeniu z Siwą Wodą (dolna część Chochołowskiego Potoku tworzą razem źródła Czarnego Dunajca. Ujście Przybylanki do Kirowej Wody i połączenie się tej ostatniej z Siwą Wodą następuje w Roztokach (część Witowa), bardzo blisko siebie, na wysokości około 880 m n.p.m. Koryto tych potoków jest wybitnie kamieniste, wypełnione granitowymi kamieniami o bochenkowatym kształcie, pochodzącymi ze skał tatrzańskich, przyniesionych i oszlifowanych przez wodę.

Województwo nowosądeckie – jednostka podziału administracyjnego istniejąca w latach 1975 - 1998. Położone w południowej części Polski, przy granicy ze Słowacją. Graniczyło od wschodu z województwem krośnieńskim, od północy z tarnowskim i krakowskim, a od zachodu z bielskim. Siedzibą władz województwa był Nowy Sącz.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Przysłop Witowski (1164 m m n.p.m.) – szczyt regionu Magura Witowska (część Pogórza Skoruszyńskiego), w paśmie granicznym między Polską a Słowacją (dokładniej pomiędzy miejscowościami Witów i Orawice). Granica nie przebiega jednak przez sam wierzchołek Przysłopu, lecz około 50 m na południowy zachód od niego (słupek II/265). Południowe stoki Magury Witowskiej opadają do Doliny Cichej Orawskiej, a spływające z nich potoki zasilają Cichą Wodę Orawską, północne do doliny Czarnego Dunajca, wschodnie do potoku uchodzącego do Czarnego Dunajca. W zachodnim kierunku Przysłop Witowski poprzez rozległą i mało wybitną przełęcz sąsiaduje z wyższą od niego Magurą Witowską (1232 m). W północnym kierunku odchodzi od Przysłopu Witowskiego opadający do doliny Czarnego Dunajca grzbiet Hurchociego Wierchu.

Chochołowski Potok – potok płynący w Tatrach dnem Doliny Chochołowskiej. W obrębie Siwej Polany zmienia on nazwę na Siwą Wodę. Razem z Kirową Wodą stanowią główne tatrzańskie dopływy Czarnego Dunajca.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.