Wital Taras - Polski Serwis Naukowy

Wital Walancinawicz Taras (biał. Віталь Валянцінавіч Тарас; ur. 6 maja 1956 w Mińsku, zm. 18 stycznia 2011 tamże) – białoruski dziennikarz, publistysta, członek białoruskiego PEN Clubu, Związku Pisarzy Białoruskich i Białoruskiej Asocjacji Dziennikarzy; syn pisarza Walancina Tarasa.

Wydawnictwa podziemne (bibuła, drugi obieg) - wydawnictwa wydawane w krajach, w których obowiązywała cenzura (PRL, ZSRR itp.). Były to publikacje bezdebitowe, czyli bez dopuszczenia do rozpowszechniania przez stosowny urząd (w Polsce do 1989 był to Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk), ignorujące prawo autorskie. Bywały wydawane w nakładach od kilkunastu kopii do kilku a nawet kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy przez nielegalne ("podziemne") wydawnictwa lub przez osoby prywatne. Niektóre z takich nielegalnych instytucji po roku 1989 przekształciły się w normalnie prosperujące instytucje wydawnicze (np. "NOWA").

Białoruski Uniwersytet Państwowy (biał. Беларускі Дзяржаўны Унівэрсытэт, ros. Белорусский Государственный Университет) – białoruski uniwersytet państwowy z siedzibą w Mińsku, założony w 1921.

Biografia

Urodził się 6 kwietnia 1956 roku w Mińsku, w Białoruskiej SRR, w inteligenckiej rodzinie. Jego ojciec, Walancin, był poetą, tłumaczem, publicystą; matka Rehina wiele lat pracowała w telewizji, a dziadek Jafim był artystą. Wychowanie i rodzinne tradycje miały wpływ na późniejszy światopogląd Tarasa i na jego wybór zawodu.

PEN Club (ang. pen – pióro, oraz skrót pierwszych liter słów: Poets, Essayists, Novelists) – międzynarodowe stowarzyszenie pisarzy założone w 1921 w Londynie w celu promowania przyjaźni oraz intelektualnej współpracy pomiędzy pisarzami z całego świata. Kieruje się zasadą, że literatura spełnia istotną rolę w rozwoju współpracy międzynarodowej. Jest to organizacja niepolityczna i pozarządowa, związana z UNESCO oraz Komisją Ekonomiczno-Społeczną Narodów Zjednoczonych.

Język białoruski (беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.

Jego pierwsze artykuły ukazały się w 1973 roku na łamach czasopisma "Znamia junosti" W 1983 roku ukończył wieczorowo studia na Wydziale Dziennikarstwa Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego. Pracował jako redaktor w białoruskiej telewizji, w gazetach "Litaratura i mastactwa" (pod redakcją A. Wiarcinskiego), "Kultura" i w rosyjskiej "Obszczej gaziecie". Później wiele lat pracował dla Radia Swaboda – białoruskiego oddziału Radia Wolna Europa. Był współpracownikiem redakcji w Pradze, prowadził program Wykradańnie Biełarusi, poświęcone przywracaniu Białorusi w kontekst europejski i światowy. Po powrocie z Pragi do Mińska, pracował dla niezależnej gazety "Nasza Niwa", a także dla wydawnictw podziemnych. W 1996 roku za swoją pracę dziennikarską w Radiu Swaboda otrzymał od białoruskiego PEN Clubu nagrodę im. Alesia Adamowicza (w kategorii publicystyka radiowa). Był członkiem Białoruskiej Asocjacji Dziennikarzy od momentu jej założenia. Od 2009 roku był członkiem białoruskiego PEN Clubu.

Białoruska łacinka (лацінка) – wariant alfabetu łacińskiego, który został przystosowany do zapisu języka białoruskiego. Pierwsze teksty pisane w łacince pochodzą z XVI w. (język starobiałoruski). Oficjalnie przestał być używany po przyłączeniu Białorusi do Związku Radzieckiego.

Wital Taras zmarł w wyniku długotrwałej choroby nowotworowej. Następnego dnia po śmierci dziennikarza, do domu, w którym znajdowało się ciało, przybyła milicja celem sporządzenia protokołu. W trakcie wizyty funkcjonariusz milicji pobrał odciski palców zmarłego, mimo protestów rodziny i faktu, że jest to działanie niezgodne z prawem. Wital Taras za życia odmawiał milicji pobrania odcisków palców. Pochowany został na Cmentarzy Północnym w Mińsku

Publikacje

Wybrane publikacje Witala Tarasa zostały wydane w formie dwóch książek. Pierwsza z nich, pt. Zwykłaje zło została wydana w ramach serii Kniharnia "Naszaj Niwy" w roku 2006 (wg innego źródła – 2007). Wital Taras został za nią przyjęty do Związku Białoruskich Pisarzy. Drugą, pt. Chronika biahuczych padziej, wydano w lutym 2010 roku. Autor poświęcił ją pamięci zmarłego w 2009 roku ojca.

Życie prywatne

Wital Taras miał żonę, Alenę i syna.

Przypisy

↑ Walancina Aksak: Wital Taras (biał.). Radio Swaboda, 2011-01-18 15:43. [dostęp 2011-01-19].
Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywna forma zapisu, przy użyciu białoruskiej łacinki: Vital Valancinavič Taras.
↑ Wital Taras (biał.). baj.by. [dostęp 2011-01-19].
↑ Pamior Wital Taras (biał.). Radio Swaboda, 2011-01-18 09:15. [dostęp 2011-01-19].
Miortwamu Witalu Tarasu "adkatali palczyki" (biał.). Radio Swaboda, 2011-01-18 13:13. [dostęp 2011-01-19].

Linki zewnętrzne

Wywiad z Witalem Tarasem na łamach "Naszej Niwy" (biał.)