Witeliusz - Polski Serwis Naukowy

Aulus Vitellius Germanicus (15 - 69) – cesarz rzymski w 69 r.

Biografia

Syn Lucjusza Witeliusza, trzykrotnego konsula, i Sekstylii. Witeliusz sprawował urząd konsula w 48 r., a w l. 61-62 - prokonsula w Afryce. W grudniu 68 został dowódcą legionów w Germanii.

Został obwołany cesarzem przez swoje oddziały (pod dowództwem Fabiusa Valensa) w dniu 2 stycznia 69 roku. Oddziały Witelliusza ruszyły na Rzym przeciwko cesarzowi Galbie, lecz 15 stycznia Galba został zabity i nowym cesarzem został Marek Salwiusz Oton. Nad rzeką Pad niedaleko Cremony (Bedriacum) doszło do bitwy 14 kwietnia 69 roku, którą Oton przegrał, a następnie popełnił samobójstwo 16 kwietnia. Po zwycięstwie swoich legionów Witelliusz wyruszył do Rzymu.

Panonia (łac. Pannonia) – w starożytności prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; dzisiejsze tereny zachodnich Węgier, wschodniej Austrii, Chorwacji, Słowenii oraz Serbii i Czarnogóry.

Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.

Nie wszyscy podporządkowali się jednak nowemu cesarzowi. Antonius Primus (dowódca 6. legionu z Pannonii) i Cornelius Fuscus (prokonsul z Illyricum) postanowili podbić Italię wykorzystując legiony naddunajskie (ok. 30 000 żołnierzy). 24 października 69 roku doszło pod Cremoną do bitwy, którą wojska Witeliusza przegrały, a miasto zostało zajęte i zniszczone. Walki trwały do grudnia, gdy legiony naddunajskie doszły do Rzymu. Miasto zostało zdobyte, a Witeliusz torturowany i wrzucony do Tybru.

Galba (Serwiusz Sulpicjusz Galba, Servius Sulpicius Galba, Servius Galba Imperator Caesar Augustus; ur. 25 grudnia 3 p.n.e., zm. 15 stycznia 69 n.e.) - cesarz rzymski od 8 czerwca 68 r. do swojej śmierci. Jego panowanie zapoczątkowało rok czterech cesarzy.

Prokonsul (łac. proconsul) – był to tytuł nadawany od I w. p.n.e. konsulom po zakończeniu kadencji, związany z równoczesnym powierzeniem funkcji zarządu senackich prowincji konsularnych, co łączyło się z szerokimi uprawnieniami administracyjnymi, wojskowymi i jurysdykcyjnymi. Namiestnictwo prowincji wiązało się również z dużymi dochodami dla prokonsula, co pozwalało na zwrot z nawiązką wydatków związanych z wyborem i pełnieniem obowiązków konsula, który to urząd sprawowano w ramach służby publicznej (tzn. konsul nie pobierał wynagrodzenia). Zasadniczo prokonsulat trwał rok, jednak były przypadki jego przedłużenia. Na przykład Pompejuszowi w celu zwalczania korsarzy przedłużono ten urząd bezterminowo, zaś Juliuszowi Cezarowi powierzono na 4,5 roku.

Był dwukrotnie żonaty.

Bibliografia

Max Cary, Howard Hayes Scullard, Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna. t. I, Warszawa 1992.

Aleksander Krawczuk, Poczet cesarzowych Rzymu, ISKRY, Warszawa 2006.

Aleksander Krawczuk, Poczet cesarzy rzymskich, ISKRY, Warszawa 2006.

Swetoniusz, Żywoty cezarów., Ossolineum, Wrocław 1987.

Tacyt, Dzieła t.I-II, Warszawa,1957, 2004.

Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.

Linki zewnętrzne

De Imperatoribus Romanis

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Witeliusza

Lucjusz Witeliusz (ur. przed 5 p.n.e., zm. 51) - czwarty syn Publiusza Witeliusza, konsul w 34, 43 i 47, prokonsul Syrii 35-37, cenzor 47-48. Jako prokonsul Syrii odwołał Poncjusza Piłata z urzędu prefekta Judei.

Cremona – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, nad rzeką Pad, stolica prowincji Cremona. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkują 69 444 osoby, 992,1 os./km². Cremona leży na lewym brzegu Padu, na wschód od Piacenzy.