Witold Gliński - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy oficera Marynarki Wojennej. Zapoznaj się również z: Witold Gliński - więzień radzieckiego łagru pod Jakuckiem na Syberii.

Witold Gliński (ur. 10 maja 1925 roku, zm. 18 października 1983 roku) – polski kontradmirał i doktor nauk wojskowych.

Był morskim dyplomowanym oficerem pokładowym niszczycieli. W latach 1944–1946 przebył szlak bojowy z Wrocławia do Drezna w składzie 2 Armii Wojska Polskiego. Po II wojnie światowej, do przedwczesnej śmierci w 1983 roku służył w Marynarce Wojennej, dowodząc ORP "Grom", 7 dywizjonem niszczycieli oraz 8 Flotyllą Obrony Wybrzeża. Przed śmiercią zajmował stanowisko komendanta Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej. Został pochowany na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni.

Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej – jeden z czterech rodzajów polskich Sił Zbrojnych, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Odpowiada za obronę wybrzeża i wód terytorialnych. Pod względem organizacyjnym stanowi związek operacyjny – flotę. Od 25 czerwca 2010 roku funkcję dowódcy pełni adm. fl. Tomasz Mathea.

Akademia Obrony Narodowej (AON) - uczelnia dowódczo-sztabowa Sił Zbrojnych RP. Mieści się w Warszawie w dzielnicy Rembertów, przy alei gen. Chruściela 103.

Wykształcenie

Witold Gliński urodził się 10 maja 1925 roku w Malewie, w rodzinie Stefana i Teofili z Mazurów. Od 1932 do 1937 roku uczył się w szkole w Malewie, a do 1938 roku kontynuował naukę w Nieświeżu. Następnie uczęszczał do Gimnazjum im. Władysława Syrokomli w Nieświeżu, lecz ze względu na działania wojenne nie ukończył go. Po wcieleniu do 2 Armii Wojska Polskiego w 1944 roku odbył frontowy kurs podoficerski.

Witold Gliński (ur. 1922, Głębokie) – prawdziwy inspirator oraz uczestnik słynnej ucieczki z Gułagu opisanej przez Sławomira Rawicza w bestsellerze Długi marsz.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1947 roku zdał maturę i został przyjęty na Wydział Pokładowy Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni, który ukończył w 1951 roku. Był również absolwentem kursu (1952–1953) i studiów podyplomowych (1960–1963) w Akademii Marynarki Wojennej ZSRR w Leningradzie. W okresie od 1966 do 1967 roku odbył studia dowódcze w Akademii Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w Warszawie.

Front wschodni – całokształt działań bojowych w czasie II wojny światowej pomiędzy III Rzeszą i jej sojusznikami a ZSRR w Europie Wschodniej i Środkowej. Walki na froncie wschodnim trwały od 22 czerwca 1941 do 8 maja 1945. Swym zasięgiem obejmowały znaczny obszar europejskiej części Rosji, całą Polskę, Ukrainę, Białoruś, Litwę, Łotwę, Estonię, Finlandię, Rumunię, Węgry, Słowację, Jugosławię aż do wschodniej części Niemiec i Austrii. Był to najkrwawszy i największy z frontów wojennych w historii.

Podoficer – żołnierz służby czynnej lub żołnierz rezerwy należący do korpusu podoficerów, posiadający stopień wojskowy co najmniej kaprala (mata w Marynarce Wojennej), pełniący służbę na stanowisku co najmniej dowódcy drużyny lub innym stanowisku w Wojsku Polskim. W okresie II RP podoficerowie byli zarówno żołnierzami zasadniczej służby wojskowej (w tym nadterminowej) - do stopnia kaprala, jak i żołnierzami zawodowymi (kapral, plutonowy, sierżant, starszy sierżant, chorąży). W LWP oraz w WP do 2004 r. podoficerowie dzielili się na podoficerów zasadniczej służby wojskowej (kapral i starszy kapral) i podoficerów zawodowych (pozostałe stopnie podoficerskie). Obecnie wszyscy podoficerowie służby czynnej są żołnierzami zawodowymi i tworzą korpus podoficerów. Stopnie podoficerskie występują również w innych formacjach takich jak policja, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, ABW, BOR.

W 1972 roku zaliczył Kurs Kierowniczej Kadry Wojska Polskiego w Akademii Marynarki Wojennej ZSRR. W 1976 roku w Akademii Sztabu Generalnego Wojska Polskiego obronił rozprawę nt. obrony przeciwrakietowej zespołów okrętów i uzyskał stopień naukowy doktora w dyscyplinie nauki wojskowe.

Okręt podwodny – klasa okrętów przystosowanych do pływania pod wodą (potoczne, błędnie używane, określenie łódź podwodna jest rusycyzmem od Подводная лодка podwodnaja łodka).

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

2 Armia Wojska Polskiego

Służbę liniową rozpoczął na froncie wschodnim w 1944 roku. Otrzymał przydział do kompanii karabinów przeciwpancernych 28 Pułku Piechoty 9 Dywizji Piechoty, w której był dowódcą drużyny, a następnie pisarzem kompanii. Brał udział w walkach o Wrocław, forsowaniu Nysy Łużyckiej oraz w starciach o Budziszyn, Drezno i Děčín. Po zakończeniu II wojny światowej uczestniczył w szeregach 28 Pułku Piechoty w potyczkach z Ukraińską Powstańczą Armią.

Oficer - żołnierz zawodowy lub żołnierz rezerwy należący do korpusu oficerów, posiadający stopień wojskowy co najmniej podporucznika, pełniący służbę na stanowisku co najmniej dowódcy plutonu, instruktora, członka sztabu, a także na stanowisku szczególnym (np. sędzia sądu wojskowego, prokurator wojskowy, lekarz, pilot) lub na innym stanowisku.

Porucznik marynarki (por. mar.) - wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający porucznikowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Marynarka Wojenna

Pierwsze stanowisko służbowe w Marynarce Wojennej objął na niszczycielu ORP "Błyskawica", na którym został oficerem nawigacyjnym. W latach 1953–1957 przebywał w Sztabie Głównym Marynarki Wojennej w Gdyni, kolejno na stanowiskach: pomocnika szefa Wydziału Wyszkolenia Bojowego ds. okrętów podwodnych (w 1953 roku), flagowego oficera nawigatora (1953–1957) oraz starszego inspektora Wydziału Wyszkolenia Bojowego ds. nawigacyjnych (w 1957 roku). Następnie dowodził 7 dywizjonem niszczycieli w Gdyni i jednocześnie niszczycielem ORP "Grom".

Władysław Syrokomla, właśc. Ludwik Władysław Franciszek Kondratowicz herbu Syrokomla (ur. 29 września 1823 w Smolhowie, zm. 15 września 1862 w Wilnie) – polski poeta i tłumacz epoki romantyzmu. Nazywany często lirnikiem wioskowym, autor ironicznych wierszy stylizowanych na XVIII-wieczną sielankę oraz przyśpiewek ludowych.

Komandor podporucznik (kmdr ppor.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający majorowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Od 1963 do 1967 roku był szefem Wydziału Operacyjnego w Oddziale Operacyjnym Sztabu Głównego w Marynarki Wojennej, po czym objął funkcję szefa Sztabu – zastępcy dowódcy 8 Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu. Od 1968 roku dowodził 8 Flotyllą Obrony Wybrzeża, a w 1971 roku wyznaczono go komendantem Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni. Zmarł nagle 18 października 1983 roku w Gdyni. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Witomińskim.

Witomino (kaszb. Witòmino) – wspólna nazwa dla dzielnic Gdyni: Witomino-Leśniczówka oraz Witomino-Radiostacja. Obszar zamieszkuje blisko 22 500 mieszkańców.

Nysa Łużycka (cz. Lužická Nisa, niem. Lausitzer Neisse, górnołuż. Łužiska Nysa, dolnołuż. Łužyska Nysa) – rzeka w Czechach (Kraj liberecki), Niemczech (Saksonia) i Polsce (woj. dolnośląskie i lubuskie); lewobrzeżny dopływ Odry.

Zasiadał w Komitecie Badań Morza i Radzie Naukowej Urzędu Gospodarki Morskiej. Był członkiem Towarzystwa Wiedzy Obronnej. Autor książki "Morskie operacje desantowe w II wojnie światowej" oraz kilkudziesięciu artykułów o tematyce wojenno-morskiej.

Awanse

podporucznik marynarki – 1951

porucznik marynarki – 1953

kapitan marynarki – 1954

komandor podporucznik – 1956

komandor porucznik – 1960

komandor – 1967

kontradmirał – 1974

Odznaczenia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1980)

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1974)

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1966)

Krzyż Walecznych (1945)

Złoty Krzyż Zasługi (1959)

Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk (1946)

Złoty Medal "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny" (1968)

Srebrny Medal "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny"

Brązowy Medal "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny"

Złoty Medal "Za Zasługi dla Obronności Kraju" (1975)

Srebrny Medal "Za Zasługi dla Obronności Kraju"

Brązowy Medal "Za Zasługi dla Obronności Kraju"

Złoty Krzyż "Za Zasługi dla ZHP" (1983)

Krzyż Walecznych (1948, Czechosłowacja)

Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (1968, ZSRR)

Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 (1946, ZSRR)

Wpis do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich (1975)

Bibliografia

Kmdr ppor. mgr Piotr Andrzejewski, kmdr ppor. mgr inż. Zygmunt Białogłowski, kpt. mar. mgr inż. Tomasz Dolny, kmdr por. dr Henryk Karwan, kpt. mar. inż. Janusz Królikowski, kadm. Michał Michalski, kmdr por. dypl. Andrzej Walor, "Przegląd Morski", Wyd. kwiecień 2005, Nr 4/2005