Witold Nowicki - lekarz - Polski Serwis Naukowy

Witold Nowicki

Witold Walerian Nowicki (ur. 18 lipca 1878 w Bochni, zamordowany z 3/4 lipca 1941 we Lwowie) – polski lekarz, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.

W 1896 ukończył Gimnazjum Św. Anny w Krakowie. Studia medyczne odbył w Uniwersytecie Jagiellońskim zakończone uzyskaniem w 1902 stopnia dr wszech nauk lekarskich. W tym samym roku przeprowadził się do Lwowa i rozpoczął pracę w tamtejszym uniwersytecie w Katedrze Anatomii Patologicznej. W latach 1919-1939 pełnił funkcję kierownika tej Katedry, a w latach 1923-24 i 1939 dziekana Wydziału Lekarskiego. W 1908 uzyskał stopień docenta anatomii patologicznej (praca:O przewlekłych odmach pęcherzykowych tkanek (Pneumatosis cystoides), w 1913 tytuł profesora nadzwyczajnego, w 1919 profesora zwyczajnego.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Od 1930 członek czynny Polskiej Akademii Umiejętności. Autor ponad 80 prac naukowych.

W pracy naukowej zajmował się patologią nowotworów i zmian postępowych oraz wstecznych, patofizjologią regulacji neuro-hormonalnej oraz onkologią doświadczalną. Opisał rzadkie przypadki odmy pęcherzykowej jelita cienkiego, zamiany obrzękowe nerek, zmiany wodniczkowe komórek nabłonkowych kanalików krętych. Opracował statystykę raków różnych narządów, opracował pierwszą polską monografię twardzieli. Prowadził eksperymentalne badania nad leczeniem kiłą nowotworów u zwierząt. Na podstawie analizy sekcji zwłok króla Jana III Sobieskiego uzasadnił tezę o przewlekłej niewydolności nerek jako przyczynie jego śmierci.

Einsatzkommando zur besonderen Verwendung (Einsatzgruppe "Galizien") - jednostka utworzona w 1941 przed atakiem na ZSRR, w celu oczyszczenia terenu ze szczególnie niebezpiecznych osób.

Jan Grek (ur. w 1875, zamordowany z 3/4 lipca 1941 we Lwowie) – polski lekarz internista, specjalista w zakresie patologii i terapii chorób wewnętrznych.

Brał udział w stopniu podpułkownika WP w walkach polsko-ukraińskich i wojnie polsko-radzieckiej. Prezes Izby Lekarskiej Lwowskiej, przewodniczący Lwowskiego Komitetu Zwalczania Raka, założyciel Muzeum Higienicznego we Lwowie. Orędownik odnowienia i unowocześnienia zdrojowiska w Morszynie.

Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenami i antyonkogenami. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.

Jakub Karol Parnas (ur. 16 stycznia 1884 w Mokrzanach, zm. 29 stycznia 1949 w Moskwie) – polski chemik, pionier polskiej biochemii, twórca lwowskiej szkoły biochemicznej.

W okresie sowieckiej okupacji Lwowa nadal prowadził działalność naukową. W sierpniu 1940 był gościem Wszechzwiązkowego Komitetu ds. Nauki ZSRR w Moskwie. Członek rady miejskiej sowieckiego Lwowa. Zginął rozstrzelany wraz z synem Jerzym i kilkudziesięcioma wybitnymi polskimi uczonymi przez Einsatzkommando zur besonderen Verwendung pod dowództwem Brigadeführera dr Karla Eberharda Schöngartha na Wzgórzach Wuleckich.

Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-rosyjska 1919-1920) – wojna pomiędzy odrodzoną II Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi ("rewolucja z zewnątrz") rosyjskiej partii bolszewików.

Odma - jest to przedostanie się powietrza atmosferycznego lub innych gazów w obręb tkanek lub jam ciała, gdzie prawidłowo gazy te nie występują. Odma może wystąpić na skutek urazu, pojawić się samoistnie lub też może zostać wykonana celowo w trakcie zabiegu medycznego.

Wybrane publikacje naukowe

O małżowinie usznej ze stanowiska morfologicznego i antropologicznego (1900)

Statystyka raków na podstawie protokołów sekcyjnych ... (1904)

Przyczynek do utkania tzw. raków mięsakowych (1905)

Sekcja zwłok króla Jana III (1908)

Badania nad istotą chromochłonną zwierząt i ludzi w schorzeniach nerek (1909)

Dalsze badania nad stosunkiem nadnercza do nerek (1910)

Wpływ obniżonego ciśnienia na nadnercze (1911)

Zur Kenntnis uber Niebennierenzysten (1912)

Anatomja patologiczna (1925-36; 3 tomy)

Patogeneza raka płuc (1932)

Rak jako zagadnienie w nauce (1939)

Bibliografia

Biogramy uczonych polskich, Część VI: Nauki medyczne zeszyt 1: M-Z (pod redakcją Andrzeja Śródki), Ossolineum, Wrocław 1991

Zygmunt Albert Kaźń profesorów lwowskich – lipiec 1941 / studia oraz relacje i dokumenty zebrane i oprac. przez Zygmunta Alberta Wrocław 1989, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, ISBN 83-229-0351-0 wersja elektroniczna

Linki zewnętrzne

НОВІЦКІ Вітольд (NOWICKI Witold). [dostęp 2010-03-27].

Przypisy

[Dzieje najnowsze: Tom 14, PAN, 1983]
"W grudniowych (15 grudnia 1940) wyborach do rad obwodowych i miejskich ich członkami zostało sporo znanych Polaków. [...] Profesorowie Jakub Parnas, prof. Jan Lenartowicz, prof. Jan Grek, Włodzimierz Krukowski, prof. Stefan Banach, prof. Stefan Rudniański, prof. Stanisław Mazur, prof. Roman Witkiewicz, prof. Stanisław Pilat, prof. Kasper Weigel, Alfred Trawiński, [w:] Eugeniusz Duraczyński, Polska 1939-1945: dzieje polityczne, 1999].