Wizyta Richarda Nixona w Chinach - Polski Serwis Naukowy

Spotkanie Nixona z Mao Zedongiem

W 1972 roku prezydent USA Richard Nixon odwiedził Chiny, co było ważnym krokiem w normalizacji stosunków USA z tym krajem. W tamtym czasie Chiny były uważane za jednego z największych wrogów USA, a przed Nixonem żaden prezydent USA nie odwiedził komunistycznych Chin. Wizyta stała się metaforą na nieoczekiwane postępowanie polityka.

Wielki Mur Chiński (chin. upr. 万里长城, trad. chin. 萬里長城; pinyin Wànlǐ Chángchéng) – zbiorcza nazwa systemów obronnych składających się z zapór naturalnych, sieci fortów i wież obserwacyjnych, oraz (w najbardziej strategicznych miejscach) murów obronnych z ubitej ziemi, murowanych lub kamiennych, osłaniających północne Chiny przed najazdami ludów z Wielkiego Stepu. Tradycyjnie przyjmuje się, że Wielki Mur rozciągał się od Shanhaiguan (nad zatoką Liaodong) do Jiayuguan w górach Nan Shan na długości ok. 2400 km. Nazywany jest też "Murem 10 000 Li" (10 000 nie powinno być tutaj traktowane dosłownie i oznacza raczej "nieskończoną długość" muru).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Wizyta

W lipcu 1971 roku doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Richarda Nixona, Henry Kissinger, potajemnie odwiedził Pekin podczas wycieczki do Pakistanu. Od powstania ChRL w 1949 oba państwa nie utrzymywały stosunków dyplomatycznych. Nixon wylądował w Pekinie 21 lutego 1972 roku. Wkrótce po przylocie spotkał się z Mao Zedongiem, który, o czym Amerykanie nie wiedzieli, zachorował dziewięć dni wcześniej. Sekretarz stanu William P. Rogers nie brał udziału w tym spotkaniu, a jedynym człowiekiem, który towarzyszył Nixonowi, był pracownik Rady Bezpieczeństwa Narodowego Stanów Zjednoczonych (później amerykański ambasador w Chinach), Winston Lord, który jednak nie pojawił się na żadnej oficjalnej fotografii z tamtego spotkania.

Zhou Enlai (ur. 5 marca 1898, Huaiyin w prowincji Jiangsu, zm. 8 stycznia 1976 w Pekinie) – chiński polityk i wojskowy, pierwszy premier ChRL od momentu jej powstania w 1949 roku aż do śmierci.

Jimmy Carter, właściwie James Earl Carter, junior (ur. 1 października 1924 w Plains) – amerykański polityk, działacz Partii Demokratycznej, 39. Prezydent USA w latach 1977 do 1981, a także międzynarodowy działacz humanitarny i na rzecz praw człowieka, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 2002, baptysta, Człowiek Roku 1976 według magazynu Time oraz autor wielu książek.

Nixon oraz Zhou Enlai na bankiecie

Poprawa stosunków z ZSRR i Chinami jest często przytaczana jako największy sukces dyplomatyczny za kadencji Nixona. Po II wojnie światowej Amerykanie zauważyli, że stosunki pomiędzy USA i ZSRR pogarszają się. Wielu Amerykanów było zaskoczonych postępowaniem komunistów (np. rozwiązywaniem związków zawodowych). Nixon był znany jako gorliwy antykomunista, ale mimo to w 1972 roku jako pierwszy prezydent USA odwiedził Chiny.

Henry Alfred Kissinger lub Heinz Alfred Kissinger (ur. 27 maja 1923 w Fürth) – amerykański polityk pochodzenia niemieckiego, dyplomata, laureat Pokojowej Nagrody Nobla 1973.

Antykomunizm to polityka zwalczania komunizmu poprzez próby wykazania jego słabości w rywalizacji z systemem kapitalistycznym bądź innymi np. narodowo-syndykalistycznym czy korporacjonistycznym.

W dniach 21-28 lutego 1972 Nixon odwiedził Pekin, Hangzhou i Szanghaj. Nixon wielokrotnie spotykał się w tym czasie z premierem Chin, Zhou Enlai, zwiedzili oni wspólnie na przykład Wielki Mur Chiński, Hangzhou i Szanghaj. Na koniec podróży rządy Chin i USA wydali komunikat szanghajski, który zawierał między innymi oświadczenie widoków na politykę zagraniczną. Kissinger oświadczył także, że Amerykanie wycofają wszystkie swoje wojska z Tajwanu. W komunikacie oba kraje zobowiązały się do normalizacji stosunków. USA wyraziło pogląd, że wszyscy Chińczycy po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej utrzymują, że są tylko jedne Chiny.

Polityka jednych Chin – zasada obowiązująca w chińskiej polityce zakładająca istnienie tylko jednego państwa chińskiego, składającego się z Chin kontynentalnych, Hongkongu, Makau i Tajwanu.

John Coolidge Adams (ur. 15 lutego 1947 r. w Worchester, Massachusetts) – amerykański kompozytor współczesny, przedstawiciel minimalizmu. Ze względu na skalę kompozycji Adamsa, często obdarza się go określeniem "maksymalistycznego minimalisty".

Wizyta zaowocowała ustanowieniem w stolicach obu krajów „misji łącznikowych”, nawiązanie pełnych stosunków dyplomatycznych utrudniała kwestia Tajwanu. Oficjalnie Stany Zjednoczone zlikwidowały placówkę dyplomatyczną w Tajpej i nawiązały pełne stosunki dyplomatyczne z Chińską Republiką Ludową dopiero z dniem 1 stycznia 1979 roku, za kadencji prezydenta Cartera.

Polityka zagraniczna państw – każde państwo za pomocą polityki zagranicznej realizuje na arenie międzynarodowej swoje cele i interesy. Polityka zagraniczna jest ściśle powiązana z polityką wewnętrzną. Jest to proces formułowania i realizacji interesów narodowo-państwowych w stosunku do innych państw. Każde państwo zabiega o realizację określonych interesów. Muszą one uwzględniać interes narodowy. Jest on określany przez elity polityczne, władzę wykonawczą, grupy nacisku (biznes, przemysł), opinię publiczną. Interes narodowy to po prostu żywotne interesy państwa i obywateli ułożone hierarchicznie, według przyjętego systemu wartości. Realizacja interesu narodowego na arenie międzynarodowej koliduje często z interesami innych państw i wymaga podjęcia odpowiednich działań w polityce zagranicznej.

The New York Times – jeden z najważniejszych amerykańskich dzienników o profilu liberalno-lewicowym, wychodzący w Nowym Jorku. Jest trzecią pod względem nakładu gazetą w Stanach Zjednoczonych, po USA Today i The Wall Street Journal. Codzienny nakład wynosi 1,125 mln, a obieg wydania niedzielnego 1,700 mln (dane na 26 grudnia 2004). Właścicielem gazety jest The New York Times Company, która kontroluje również około 40 innych gazet, czasopism i wiele krzyżówek, między innymi The Boston Globe i International Herald Tribune.

Max Frankel z The New York Times otrzymał za reportaż z wizyty Nixona w Chinach Nagrodę Pulitzera. John Adams w 1987 roku skomponował operę Nixon in China, która była oparta na wizycie.

Przypisy

Henry Kissinger, Years of Upheaval.
Joan Hoff, Nixon reconsidered, 1994.
Stephen E. Ambrose, Nixon, the triumph of a politician 1962-1972, 1989.
1972 Election – Events of 1972 – Year in Review – UPI.com.
Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. Tom 5, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995.

Zobacz też

dyplomacja pingpongowa

Linki zewnętrzne

Szczegółowy plan wizyty Nixona