Wołodar Rościsławicz - Polski Serwis Naukowy

Wołodar Rościsławicz (zm. 1124) – książę ruski z dynastii Rurykowiczów, książę zwenigrodzki w latach 1085-1092, książę przemyski od 1092 lub 1097 roku.

Prawnuk Jarosława Mądrego, drugi syn Rościsława Wołodymyrowicza i księżniczki węgierskiej, młodszy brat Ruryka i starszy brat Wasylka.

Wspólnie z braćmi wygnał Jaropełka z tronu i współrządził Wołyniem. W 1085 roku, z woli Wsiewołoda Jarosławicza kijowskiego został pierwszym księciem zwenigrodzkim. Udzielnym księciem przemyskim został albo po śmierci starszego brata Ruryka w 1092 (bardziej prawdopodobne jest jednak, że Ruryk utracił księstwo i brat nie mógł po nim dziedziczyć), albo dopiero w 1097 roku, kiedy jego prawa potwierdził z pewnością zjazd lubecki. Tytuł ten dzierżył do śmierci. Wołodar musiał stoczyć dwie wojny w obronie niezależności - ze Światopełkiem kijowskim i węgierskim Kolomanem, obie zwycięskie. Umocniwszy panowanie, Wołodar staczał wojny z Polską.

Piotr Włostowic (czasem Włast lub Włost) zwany później Duninem (tj. Duńczykiem) herbu Łabędź (ur. ok. 1080, zm. 1153) – możnowładca śląski z rodu Łabędziów, syn Włosta i od 1117 roku palatyn Bolesława Krzywoustego. Wywodził się prawdopodobnie z dawnego rodu książąt śląskich, na co wskazuje umiejscowienie jego włości w tak ważnych dla Śląska miejscach, jak wyspa Piasek we Wrocławiu oraz ziemie wokół góry Ślęży.

Rurykowicze (ros. Рю́риковичи) – ród ruski wywodzący się od legendarnego wodza Waregów – Ruryka, pochodzącego najprawdopodobniej z Półwyspu Jutlandzkiego. Kniaziowie z tej dynastii zdołali skupić pod swymi rządami część Waregów, plemion słowiańskich i plemion ugrofińskich i tym samym dali początek Rusi. Z czasem ludność wareska uległa całkowitej asymilacji ze Słowianami. Dynastia ta sprawowała rządy w Rosji do 1598 roku. Jej ostatnim przedstawicielem, który zasiadał na tronie był car rosyjski Fiodor I Iwanowicz, syn Iwana IV Groźnego. Potomkiem Ruryka był także premier Rosji Gieorgij Lwow, sprawujący urząd w 1917 roku.

W 1119 roku wzniósł w Przemyślu bogatą wedle ówczesnych opisów cerkiew. W 1121 podczas kolejnej wyprawy na Biecz, został wzięty do niewoli przez Piotra Włostowica. Za znaczącą sumę wykupił go brat Wasylko.

Miał dwie córki i dwóch synów: Wołodymyrkę i Rościsława. Starszy Wołodymyrko wziął Księstwo Zwenigrodzkie, a Rościsławowi dostała się dzielnica przemyska.

Bibliografia

Константин Рыжов, Все монархи мира. Россия. 600 кратких жизнеописаний, Москва, 1999.

Przypisy

Imię słowiańskie pochodzenia skandynawskiego oznaczające "tego który zawładną wojskiem" od wyrazu Valdarr (Walda-harjar) "wer ein Heer der Macht hat" [w:] Astrid van Nahl, Lennart Elmevik, Stefan Brink Namenwelten: Orts- und Personennamen in historischer Sicht. 2004. s. 557; "Volodar "captain of the guards". Some of the Galician princes used Volodar as a personal name." [w:] Bela Kalman. The world of names: a study in Hungarian onomatology 1978. s. 35