Wołodymyr Wynnyczenko - Polski Serwis Naukowy

Wołodymyr Wynnyczenko

Wołodymyr Wynnyczenko (ukr. Володимир Кирилович Винниченко, pol. Włodzimierz Winniczenko) (ur. 26 lipca 1880 w powiecie jelizawietgradzkim (ob. obwód kirowohradzki) — zm. 6 marca 1951 w Mougins (Prowansja)) — ukraiński polityk lewicowy i pisarz.

Pawło Skoropadski (ukr.: Павло Скоропадський ur. 15 maja 1873 w Wiesbaden, zm. 26 kwietnia 1945 w Metten) - ukraiński polityk і wojskowy.

Ukraińska Centralna Rada (ukr. Українська Центральна Рада) – paraparlamentarny organ państwowy, reprezentacja Ukrainy wyłoniona po rewolucji lutowej w Rosji. Po przewrocie bolszewickim suwerenny organ państwowy Ukraińskiej Republiki Ludowej.

Biografia i działalność polityczna

Urodził się w rodzinie chłopskiej. Po ukończeniu gimnazjum i zdaniu egzaminów rozpoczął studia na wydziale prawa Uniwersytetu Kijowskiego. W 1902 wstąpił do Rewolucyjnej Partii Ukrainy (RUP). Zajmował się w niej pracą propagandową wśród chłopstwa i robotników. W 1903 został aresztowany i usunięty z uniwersytetu. Dwukrotnie udało mu się uciec z więzienia. Udał się na emigrację. W 1914 wrócił do Rosji i pod przybranym nazwiskiem mieszkał w Moskwie do 1917 roku.

Symon Wasylowycz Petlura (ukr. Си́мон Васи́льович Петлю́ра; ur. 22 maja [10 maja s.s.] 1879 w Połtawie, zm. 25 maja 1926 w Paryżu) – ukraiński polityk socjaldemokratyczny i narodowy, naczelny dowódca wojsk URL, pisarz, dziennikarz oraz publicysta. Prezydent Ukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1919-1926.

Ukraińska Republika Ludowa (ukr. Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.

Po rewolucji lutowej został wybrany zastępcą przewodniczącego Centralnej Rady. Od 15 czerwca 1917 do 9 stycznia 1918 był szefem Generalnego Sekretariatu Ukraińskiej Republiki Ludowej - organu wykonawczego Centralnej Rady. 9 stycznia 1918 w swoim czwartym uniwersale Rada ogłosiła pełną niepodległość Ukrainy. 15 stycznia 1918 podał się do dymisji wraz z całym swym gabinetem.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

W okresie hetmanatu Pawła Skoropadskiego stał w opozycji do hetmana. Po jego obaleniu, od 14 grudnia 1918 był przewodniczącym Dyrektoriatu URL. Konflikt z Symonem Petlurą doprowadził do dymisji Wynnyczenki 10 lutego 1919.

Wyemigrował wtedy do Austrii. W Wiedniu zorganizował emigracyjną grupę ukraińskich komunistów. W maju 1920 udał się do Moskwy, gdzie zaproponowano mu stanowisko wiceprzewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej wraz z posadą komisarza ludowego do spraw polityki zagranicznej, jednak odmówił. Po zajęciu Francji przez Niemcy trafił do obozu koncentracyjnego. Zmarł w 1951 roku w Prowansji.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Rewolucja lutowa – rosyjska rewolucja przeciwko carowi Mikołajowi II i monarchii absolutnej. Wybuchła 3 marca 1917 (wg kalendarza juliańskiego 18 lutego). Spowodowała utworzenie się dwuwładzy w Rosji, zakończonej przez rewolucję październikową.

Zobacz też

Ukraińskie gabinety rządowe 1917-1926

Działalność literacka

Wynnyczenko wprowadził do swojej prozy i dramatu innowacyjne koncepcje modernistyczne. Debiutował w 1902 roku nowelą Krasa i syła, wydana na łamach kijowskiego czasopisma Kijewskaja Starina.

Dorobek literacki Wynnyczenki to między innymi:

Dramaty:

Memento (1909), Bazar (1910), Brechnia (1910), Czorna pantera i biłyj wedmid' (1911)

Powieści:

Zapysky kyrpatoho Mefistofela (1917), Choczu (1917), Soniaszna maszyna (1928) - powieść utopijna, Słowo za toboju, Staline (1971) - powieść rozrachunkowa, wydana po śmierci autora.

Bibliografia

Biografia na oficjalnej stronie rządu Ukrainy