Wodolot - Polski Serwis Naukowy

Wodolot pasażerski Jaanika

Militarne zastosowanie wodolotu

Wodolot – jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki. Dzięki wynurzeniu kadłuba zmniejszeniu ulegają opory ruchu i wodolot może osiągać prędkości przekraczające 50 węzłów. Wodoloty znajdują zastosowanie zarówno w żegludze śródlądowej i przybrzeżnej, jak również marynarce wojennej.

Żegluga – jedna z form komunikacji, transport wodny. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.

Jednostka pływająca – pojęcie szersze w stosunku do statku wodnego. Jest to każda konstrukcja zdolna do samodzielnego unoszenia się na powierzchni wody lub do czasowego przebywania pod jej powierzchnią, z napędem własnym ew. cudzym (holowana lub pchana), lub też zakotwiczona na stałe, o jednym lub wielu z niżej wymienionych przeznaczeń:

Za pierwszego konstruktora wodolotu uważa się Włocha – Enrico Forlaniniego, który w 1906 roku zbudował tego typu jednostkę osiągającą prędkość 38 węzłów.

Pierwszym wodolotem, który wszedł do służby był HD-4 (Hydrodrome 4) autorstwa Aleksandra Bella. Maszyna ta mogła rozpędzić się do 61,5 węzła.

Próby budowy wodolotów podejmowano także w Polsce, czego efektem była konstrukcja z 1966 roku, Zryw-1 której konstruktorem był Lech Kobyliński (2 silniki o mocy 1200 KM miały pozwalać na rozwinięcie prędkości 70 km/h, 75 pasażerów, kadłub ze stopów lekkich).

Dzielność morska - zespół cech statku wodnego (w tym jachtu żaglowego) warunkujących bezpieczną, wygodną i - w miarę możności - szybką żeglugę w każdych warunkach pogodowych. Do cech związanych z dzielnością morską zalicza się niewywrotność, mała podatność na rezonansowe kołysanie (także od martwej fali), nurzanie, dobra stateczność kursowa i sterowność w każdych warunkach, "sucha" żegluga bez względu na wysokość i stromość fali itp. Wynikające stąd założenia konstrukcyjne są często wzajemnie sprzeczne, np. sucha żegluga przy wysokiej fali z reguły oznacza złą stateczność kursową i wzdłużną, itp. Dlatego osiągnięcie dobrej dzielności morskiej nowej konstrukcji jest trudne i opiera się w większej mierze na doświadczeniu i intuicji projektanta niż na obliczalnych i powtarzalnych założeniach projektowych.

Kadłub statku wodnego – konstrukcja przestrzenna statku nadająca mu kształt oraz zapewniająca mu pływalność. Złożona jest z elementów konstrukcyjnych, jak np.: poszycie (dna, burt i pokładu), wręgów, stępki, pokładników, tylnicy, dziobnicy, nadbudówki, itp. Kształt jak i wytrzymałość kadłuba zależą od przeznaczenia jednostki i wymogów określonych przepisami (np. towarzystw klasyfikacyjnych).

Zaletą wodolotów jest wysoka prędkość, jaką są w stanie rozwinąć przy stosunkowo niewielkiej mocy silnikach. Wadą są poważne ograniczenia gabarytowe i niewielka dzielność morska.

Najszybszym zbudowanym kiedykolwiek wojskowym wodolotem był radziecki Sokoł, który przy 465 tonach wyporności osiągał prędkość 60 węzłów. Wśród jednostek cywilnych największą prędkość (70 węzłów) osiągnęła jednostka zaprojektowana przez firmę Hydrofoils Incorporated.

Wyporność – podstawowy parametr określający wielkość okrętów, rzadziej innych jednostek pływających. Wyporność jest miarą siły wyporu, określa masę wody wypartej przez zanurzoną część okrętu zgodnie z prawem Archimedesa (objętość zanurzonej części okrętu pomnożoną przez ciężar właściwy wody). Miarą wyporności jest tona (1000 kg) lub tona angielska (1016 kg).

Węzeł (ang. knot), w skrócie w. (ang. kn lub kt albo kts) - jednostka miary, równa jednej mili morskiej na godzinę, stosowana do określania prędkości morskich jednostek pływających, a także samolotów, helikopterów, szybowców i balonów powietrznych, ponadto w meteorologii - do określania prędkości wiatrów i prądów morskich. W żegludze śródlądowej używa się kilometrów na godzinę.

Linki zewnętrzne

Wodoloty w Szczecinie – mini portal, zawiera m.in. ciekawostki i informacje o wodolotach w Szczecinie

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Wodolot