Wodorosty - Polski Serwis Naukowy

Zostera marina - morska roślina okrytonasienna

Ulwa sałatowa - zielenica

Dach z wodorostów – tradycyjne pokrycie dachowe na duńskiej wyspie Læsø

Wodorosty – potoczna nazwa roślin (i wielokomórkowych roślinopodobnych protistów) wodnych o miękkich ciałach. Nazwa bliskoznaczna to trawa morska.

Taśma (Enteromorpha syn. Ulva) – rodzaj zielenic o podważanej pozycji taksonomicznej. Plecha zbudowana z jednej warstwy komórek tworzących spłaszczoną, przypominającą jelito (stąd łacińska nazwa) rurę, której światło wypełnione jest w naturalnych warunkach wodą morską i bąbelkami tlenu wytworzonego przez tę roślinę w procesie fotosyntezy. Taśma często również może przybierać postać nici.

Dla kuchni japońskiej charakterystyczne jest użycie ryb (jedzonych także na surowo), rozmaitych owoców morza, w tym wodorostów oraz warzyw. Popularne są zupy gotowane bezpośrednio na stole, w specjalnym garnku podgrzewanym dawniej węglem drzewnym, a obecnie gazem, a także jedzenie zanurzanych we wrzątku mięs, ryb i warzyw.

Do wodorostów najczęściej zaliczane są duże glony, takie jak brunatnice, krasnorosty, watkowe i ramienice (czasem określane jako makroglony lub makroalgi). Czasem rośliny wodne zanurzone (elodeidy, jak rogatek lub wywłócznik) oraz glony nitkowate (niektóre sinice), uwikłowce, zrostnicowate, jak skrętnica, rzadziej pozostałe makrofity.

Zielenice (Chlorophyta) – . Zielenice stanowią jedną z trzech linii rozwojowych roślin (obok glaukofitów i krasnorostów). Współcześnie dzielone są na dwie lub cztery równorzędne grupy (gromady). W rygorystycznych ujęciach taksonomicznych do zielenic zaliczane są także rośliny lądowe, przy czym dla takiego ujęcia stosuje się odrębną nazwę rośliny zielone. Termin zielenice oznacza w aktualnym ujęciu wszystkie linie rozwojowe roślin zielonych po wyłączeniu z nich roślin lądowych.

Ramienicowce, ramienice właściwe (Charales) - monotypowy rząd glonów należący do typu (gromady) zielenic, zawierający jedną rodzinę ramienicowatych (Characeae). Kosmopolityczny, liczy ok. 400 gatunków.

Spożywcze zastosowanie wodorostów

Nazwa ta, jako nazwa popularna (nienaukowa) i zbiorcza często funkcjonuje w kontekście kulinarnym. Wśród nich największe znaczenie mają duże glony stosowane w kuchni japońskiej. Podstawowym gatunkiem jest krasnorost szkarłatnica delikatna (Porphyra tenera), jako warzywo znany pod nazwą nori. Jest on uprawiany i przetwarzany do postaci płatów. Uprawiane i podobnie preparowane są też różne gatunki brunatnic - listownic (Laminaria) i skrzydlic (Alaria), czyli kombu. Jako przyprawy wakame używa się preparowanej undarii pierzastodzielnej (Undaria pinnaifida). Jako kolejnych odmian nori - zielenicy z rodzaju taśma (Enteromorpha) i krasnorostu smuklicy biczowatej (Gracilaria confoervoides).

Jod (I, łac. iodum) – pierwiastek chemiczny, z grupy fluorowców w układzie okresowym. Jego nazwa pochodzi od gr. ἰοειδής ioeides – fioletowy.

Cellulit (skórka pomarańczowa) - właściwa medyczna nazwa to lipodystrofia – nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, występujące razem z obrzękowo-włóknistymi zmianami tkanki podskórnej. Pojawia się po okresie dojrzewania. Efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków, ramion i sutków. Na skórze tych partii ciała mogą być widoczne guzki i zgrubienia, czasami mogą one powodować ból.

Przyprawa wasabi też wytwarzana jest z rośliny wodnej, której, jako rośliny kwiatowej, nie zalicza się do makroalg.

Na mniejszą skalę wodorosty znajdują zastosowanie w kuchni także innych krajów nadmorskich. W europejskich krajach nadatlantyckich w czasach głodu jadane były listownicowce: listownica cukrowa (Laminaria saccharina), skrzydlica jadalna (Alaria esculenta), krasnorosty: szkarłatnica (Porphyra) i rodymenia palczasta (Rhodymenia palmata), która nadal bywa stosowana jako przekąska. Często noszą one nazwę kapusty morskiej lub sałaty morskiej. W krajach śródziemnomorskich taką rolę pełni ulwa sałatowa (Ulva lactuca). W krajach południowopacyficznych brunatnica Durvillea antarctica i inne gatunki szkarłatnicy.

Rośliny nasienne (Spermatophyta Britton & Brown, Anthophyta) - grupa (klad) roślin o różnej randze systematycznej w zależności od systemu klasyfikacji. W nomenklaturze filogenetycznej jest wyróżniana jako klad siostrzany dla grupy Monilophyta, obejmującej niemal wszystkie rośliny zarodnikowe określane dawniej mianem paprotników, z wyjątkiem wcześniej oddzielonej linii rozwojowej widłaków. W hierarchicznych systemach klasyfikacji wyróżniana na poziomie nadgromady należącej do podkrólestwa roślin naczyniowych, królestwa roślin.

Nori (jap. 海苔, nori) – japońska nazwa określająca różne gatunki jadalnych wodorostów morskich z rodzaju Porphyra z gromady krasnorostów. Produkt spożywczy robi się poprzez zebranie wodorostów hodowanych w specjalnych "morskich farmach", oczyszczenie a następnie szatkowanie i suszenie ich w procesie przypominającym produkcję papieru, czego efektem finalnym są arkusze sprasowanych glonów bardzo bogatych w składniki odżywcze takie jak witaminy i minerały.

Preparaty z morskich glonów mają także znaczenie jako suplementy diety oraz źródło jodu. Takie zastosowanie ma drobny glon - spirulina należąca do sinic.

Innym ważnym zastosowaniem wodorostów w przemyśle spożywczym jest wytwarzanie z nich dodatków do żywności, takich jak alginiany (z listownicowców), agar-agar z różnych gatunków krasnorostów, czy karagen z krasnorostu chrząstnicy kędzierzawej.

Wyciągi z wielu wymienionych wyżej glonów stosowane są także w kosmetologii, np. do produkcji kremów przeciwko cellulitowi.

Konbu (jap. 昆布, konbu?, wym. kombu; język koreański: 다시마 dasima; język chiński 海帶 pinyin haidai) – surowiec kulinarny uzyskiwany z kilku gatunków wodorostów z rzędu listownicowców, przede wszystkim listownicy japońskiej (Saccharina japonica, syn. Laminaria japonica), a w mniejszym stopniu z Saccharina religiosa (Laminaria religiosa), Saccharina cichorioides (L. cichorioides), Alaria crassifolia i różnych gatunków Arthrothamnus. Wykorzystywany jest w kuchni japońskiej i innych krajów Dalekiego Wschodu.

Trawa morska - określenie niektórych roślin lub surowca roślinnego o wyglądzie trawiastym, w istocie bez związku z trawami sensu stricto. Występuje w następującym znaczeniach:

Zobacz też

glony

makrofity

trawa morska