Wojciech Bąk - Polski Serwis Naukowy

Wojciech Bąk (ur. 23 kwietnia 1907 w Ostrowie Wielkopolskim, zm. 30 kwietnia 1961 w Poznaniu) – polski pisarz, prozaik i poeta, tworzący głównie w ramach liryki religijnej.

Popiersie poety przed budynkiem ówczesnego Gimnazjum Męskiego w Ostrowie ( obecnie I Liceum Ogólnokształcące ).

Życiorys

Absolwent Gimnazjum Męskiego w Ostrowie Wielkopolskim oraz filologii polskiej i filozofii ścisłej Uniwersytetu Poznańskiego. Działał w ostrowskim Towarzystwie Tomasza Zana. Debiutował nagrodzonym przez "Wiadomości Literackie" tomikiem Brzemię niebieskie. Publikował w "Skamandrze", "Wiadomościach Literackich". Do 1939 roku był nauczycielem poznańskich szkół średnich, m. in. Liceum św. Marii Magdaleny. W 1935 roku otrzymał Złoty Wawrzyn Akademicki Polskiej Akademii Literatury.

Skamander. Miesięcznik poetycki – polskie czasopismo literackie z siedzibą w Warszawie ukazujące się w latach 1920-1928, a następnie 1935-1939. Pierwotnie wydawany był przez Władysława Zawistowskiego, a od 1922 przez Mieczysława Grydzewskiego. Trzon zespołu redakcyjnego stanowiła piątka czołowych poetów grupy Skamander (Jarosław Iwaszkiewicz, Jan Lechoń, Antoni Słonimski, Julian Tuwim i Kazimierz Wierzyński), przejściowo w jego skład wchodzili także m.in. Karol Irzykowski i Juliusz Kaden-Bandrowski.
Socrealizm (realizm socjalistyczny) – kierunek w sztuce, określany jako metoda twórcza, istniejący od 1934 w sztuce radzieckiej, a następnie w pozostałych krajach socjalistycznych. Miał tam oficjalny status podstawowej i jedynej metody twórczości artystycznej i był ideowym oraz propagandowym narzędziem partii komunistycznych.

Okres okupacji spędził w Warszawie, w 1944 r. został wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec. W czasie alianckiego nalotu został ranny w głowę.

Po powrocie do Poznania redagował, wraz z Jarosławem Iwaszkiewiczem, "Życie Literackie" (1945–47). W latach 1945–47 lat prezes oddziału poznańskiego Związku Literatów Polskich, w 1945 otrzymał nagrodę literacką miasta Poznania, w 1949 nagrodę Episkopatu Polski. Po szczecińskim zjeździe Związku Literatów Polskich w 1949 roku, na którym przyjęto socrealizm jako obowiązujący kierunek literacki, publikacja religijnej poezji Bąka stała się niemożliwa. Od 1946 roku był też atakowany na łamach "Woli Ludu".

Na mapach: 52°24′29.84″N 16°53′15.2″E / 52.408290, 16.887555 Pallottinum - wydawnictwo i drukarnia założone w 1948 w Poznaniu, prowadzone przez pallotynów. Budynki wydawnictwa mieszczą się w przy ulicy Przybyszewskiego 30. Najbardziej znane z wydawania Biblii Tysiąclecia, a także dokumentów Kościoła, ksiąg liturgicznych i podręczników do nauki teologii (m.in. z serii AMATECA).
Instytut Wydawniczy PAX - został założony w 1949 roku w Warszawie. Celem jest udostępnianie czytelnikom książek o tematyce chrześcijańskiej, umacniających wiarę i towarzyszących Kościołowi w pracy duszpasterskiej.

W czerwcu 1950 roku na warszawskim zjeździe Związku Literatów Polskich zapowiedział zamiar wygłoszenia przemówienie o niszczeniu przez Żydów literatury i kultury polskiej, a następnie popełnienie samobójstwa. Wyprowadzony z sali, być może przez pracowników UB, został zamknięty w szpitalu psychiatrycznym. Pobyt w tym zakładzie, podczas którego był bity, poważnie osłabił jego zdrowie. Wypuszczony pół roku później, stał się niewygodny dla poznańskiego środowiska kulturalnego; uznano go za antysemitę, podejrzany był także jego homoseksualizm. 18 maja 1952 roku został zatrzymany i ponownie zamknięty w szpitalu psychiatrycznym w Dziekance. Niektórzy członkowie poznańskiego ZLP rozpoczęli starania o jego ubezwłasnowolnienie, jednak w kwietniu 1953 Bąk, na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, został wypuszczony ze szpitala. W maju 1953 roku został usunięty ze związku (przywrócono mu członkostwo po październiku 1956, jednak wówczas sam z niego zrezygnował).

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.
Rzeczpospolita – ogólnopolski dziennik o charakterze informacyjno-publicystycznym i ekonomiczno-prawnym. Wydawany w nakładzie około 157 tys. egzemplarzy. Właścicielami są Mecom Group (51% udziałów) i Skarb Państwa poprzez Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze "Rzeczpospolita" SA (49% udziałów).

W 1956 wwydawnictwo Pallotinum opublikowało jego tom poezji Modlitewnik, następne tomiki wydawał m.in. PAX. Jednak prześladowania i inwigilacja Bąka trwały nadal (w 1960 roku był więziony), a sam poeta odizolował się od otoczenia. Zmarł 30 kwietnia 1961 roku w niejasnych okolicznościach.

Tworzący jako pisarz katolicki, po kilkuletnim przygotowaniu pod koniec życia stał się członkiem parafii ewangelicko-augsburskiej w Poznaniu. Mimo konwersji, został pochowany na cmentarzu przy ul. Lutyckiej, od 1982 roku jego prochy spoczywają na warszawskich Powązkach.

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (UAM) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Powstał w 1919 roku - początkowo jako Wszechnica Piastowska, w 1920 r. przemianowana na Uniwersytet Poznański. Podczas II wojny światowej, w latach 1940-1944 Uniwersytet Poznański działał w Warszawie jako tajny Uniwersytet Ziem Zachodnich. 24 grudnia 1955 roku Uniwersytet otrzymał patrona i nową nazwę: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.
Odwilż gomułkowska, nazywana także polskim październikiem, październikiem 1956 lub odwilżą październikową, to zmiana polityki wewnętrznej w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w II poł. 1956 roku, połączona ze zmianą na czele władzy i liberalizacją systemu politycznego. Jej efektem było m.in. uwolnienie z więzień i internowań części więźniów politycznych i duchowieństwa; w tym kard. Stefana Wyszyńskiego.

Obecnie przyznawana jest Nagroda Poetycka im. Wojciecha Bąka.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)