Wojciech Jastrzębiec - Polski Serwis Naukowy

Wojciech Jastrzębiec herbu własnego (ur. ok. 1362 w Łubnicach, zm. 1436 w Mnichowicach) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 1423-1436, biskup krakowski 1412-1423 i poznański 1399-1412, kanclerz koronny.

Po ukończeniu Seminarium w Krakowie w 1384 otrzymał święcenia kapłańskie.

Pracował na dworze Władysława Jagiełły, kanclerz królowej Jadwigi. W 1399 w imieniu papieża Bonifacego IX trzymał do chrztu córkę Władysława Jagiełły i Jadwigi - Elzbietę.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika, potocznie paulini (łac. Ordo Sancti Pauli Primi Eremitae. Stosowany skrót: OSPPE) – zakon założony w XIII w. na Węgrzech przez bł. Euzebiusza z Ostrzyhomia. Nazwa zakonu wywodzi się od św. Pawła z Teb, pierwszego uznanego przez Kościół katolicki pustelnika. Za rok powstania zakonu przyjmuje się 1308, kiedy to 13 grudnia kardynał Gentilis, legat papieża Klemensa V nadał zakonowi w imieniu Stolicy Apostolskiej regułę św. Augustyna, a rok później zatwierdził pierwsze zakonne konstytucje.

W latach 1404 i 1408 był rozjemcą w sporach z Krzyżakami.

Uczestniczył także w akcie Unii horodelskiej zawartej w dniu 2 października 1413 roku. Do swojego herbu adoptował wówczas Jana Niemirę z Wsielubia, który był założycielem rodu Niemirowiczów h. Jastrzębiec, używającego także (w istniejącej do dnia dzisiejszego gałęzi) nazwiska Niemirowicz-Szczytt (Niemirowicz-Szczyt), względnie Szczytt-Niemirowicz (Szczyt-Niemirowicz) lub Szczytt (Szczyt).

Bonifacy IX (łac. Bonifacuis IX), faktycznie Pietro Tomacelli (ur. ok. 1350 w Neapolu, we Włoszech - zm. 1 października 1404 r. w Rzymie). Papież od 2 listopada 1389 do 1 października 1404.

Władysław III Warneńczyk (ur. 31 października 1424 w Krakowie, zm. 10 listopada 1444 pod Warną) – król Polski i najwyższy książę litewski od roku 1434, król Węgier jako Ulászló I od 1440, starszy syn Władysława Jagiełły i Zofii Holszańskiej. Na tronie Litwy Władysław nie zasiadł, księciem litewskim obwołano jego młodszego brata, Kazimierza Jagiellończyka.

W 1416 postawił w Rytwianach zamek oraz kościółek modrzewiowy św. Wojciecha. W 1421 obsadził paulinów w Klasztorze w Łubnicach.

25 lipca 1434 koronował w katedrze wawelskiej Władysława III Warneńczyka na króla Polski.

Na dworze biskupim w Krakowie, posiadał licznych dworzan, m.in: Jakuba Szydłowieckiego.

Autor traktatów teologiczno-prawnych.

Brześć Kujawski – miasto położone na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, dawna siedziba książąt kujawskich. Według danych z 2006 miasto miało 4521 mieszkańców.

Jan Niemira (Niemir) h. Jastrzębiec - (ur. w II połowie XIV w., zm. po 1422/23 r.) - bojar litewski, koniuszy w. ks. Witolda 1398, namiestnik połocki 1412 – 1413 .

W 1422 roku według Jana Długosza biskup założył małe miasto nieopodal Szydłowca nazwane od jego imienia Jastrząb.

Brał udział w zawarciu pokoju z Krzyżakami nad jeziorem Melno w 1422 i w Brześciu Kujawskim w 1435.

Został pochowany w kapitularzu części przykościelnej klasztoru w Beszowej.

Bibliografia

Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965 - 1999, ISBN 83-211-1311-7, Warszawa 2000.

Grażyna Lichończak-Nurek, Wojciech Jastrzębiec (ok. 1362-1436), duchowny i mąż stanu (praca doktorska).

Maciej Zarębski, Regionalny słownik biograficzny, Staszów, "Ziemia Staszowska", kwartalnik społeczno-kulturalny, nr 2, 1990

Jakub Szydłowiecki z Odrowążów (ur. II połowa XIV wieku, zm. między 1433 a 1436) – polski możnowładca, protoplasta rodu Szydłowieckich, rycerz herbu Odrowąż, współdziedzic Szydłowca.

Kanclerz wielki koronny – w dawnej Polsce: urzędnik kierujący kancelarią monarchy oraz odpowiadający za politykę zagraniczną. Urząd ten pojawił się na początku XII wieku i był sprawowany przez osobę duchowną. W czasie rozbicia dzielnicowego każdy władca miał własnego kanclerza; po zjednoczeniu kanclerz krakowski wypierał kanclerzy ziemskich (urzędy te zanikły do XV wieku).