Wojciech Kak - Polski Serwis Naukowy

Wojciech Kak (ur. 7 marca 1765, zm. 7 marca 1835), polski wojskowy – major, oficer kawalerii wojsk polskich i francuskich; uczestnik licznych kampanii napoleońskich, między innymi kampanii włoskiej (1796-1797), kampanii egipskiej (1798-1799) oraz kampanii moskiewskiej (1812), a także powstania listopadowego (1830-1831).

Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie) – istniało w latach 1807-1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

Urodził się w Chojnicach w rodzinie bogatych mieszczan jako jedyny syn Władysława Kaka i Jadwigi Morawskiej (Czeszki). Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku wyjechał z rodzicami do Sedanu we Francji. Tam w 1775 rozpoczął edukację, którą ukończył w 1785 roku. Następnie zaciągnął się do wojska francuskiego. Trafił do 1 Pułku Lansjerów Królewskich, w którym służył do 1795. Podczas rewolucji francuskiej (1789-1799) jego oddział opowiedział się po stronie rewolucjonistów i w walkach z regularnymi oddziałami francuskimi dosłużył się stopnia wachmistrza.

Bitwa pod Lipskiem niem. Völkerschlacht bei Leipzig, znana jako bitwa narodów – bitwa stoczona pod Lipskiem w dniach 16-19 października 1813 roku między wojskami francuskimi pod przywództwem Napoleona, a wojskami koalicji antyfrancuskiej (złożonej z Austrii, Prus, Rosji i Szwecji). Była to największa bitwa w kampaniach Napoleona i jego najcięższa porażka, aczkolwiek bardziej symboliczną stała się bitwa pod Waterloo.

Pierwszy rozbiór Polski – nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Austrię (a właściwie Imperium Habsburgów) i Rosję.

Po przejęciu władzy przez Napoleona I Bonaparte przeszedł do 1 Pułku Kirasjerów Gwardii i brał udział w walkach z Austriakami we Włoszech oraz z Brytyjczykami w Egipcie. Podczas kampanii egipskiej awansował do stopnia porucznika.

Po utworzeniu Księstwa Warszawskiego w 1807 roku przeszedł do jego 30-tysięcznej armii, do 8 Pułku Ułanów. Po rocznej służbie w tej jednostce wyruszył z wojskami napoleońskimi na Moskwę w 1812 roku. W 1813 roku brał udział w bitwie pod Lipskiem ("bitwie narodów"), zakończonej klęską Napoleona. Podczas tej bitwy odznaczył się wielkim męstwem i awansował do stopnia rotmistrza.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

Od 1815 do 1831 służył w armii Królestwa Polskiego, w 8 Pułku Ułanów. Dokładnie na miesiąc przed wybuchem powstania listopadowego, 29 listopada awansował do stopnia majora. Podczas powstania brał udział w bitwach pod Wawrem, Iganiami, Olszynką Grochowską, Ostrołęką oraz w obronie Warszawy.

8 Pułk Ułanów Księstwa Warszawskiego - polski pułk kawalerii okresu Księstwa Warszawskiego, do 28 grudnia 1809 nazywany 2 Pułkiem Jazdy Galicyjsko-Francuskiej.

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Po upadku powstania przebywał na emigracji w Paryżu. 7 marca 1835 roku zmarł w Paryżu na zawał serca.

Był odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari za udział w powstaniu listopadowym oraz Legią Honorową za kampanie włoską i egipską.

Pośmiertnie awansowany do stopnia pułkownika przez władze powstania styczniowego razem z 2500 oficerami.