Województwo olsztyńskie - Polski Serwis Naukowy

Województwo olsztyńskie w latach 1946-1950

Województwo w latach 1950-1975

Województwo olsztyńskie w latach 1946-1975

Województwo powstałe na mocy dekretu Rady Ministrów z 29 maja 1946 roku z dawnego Okręgu Mazurskiego.

Okręg Mazurski (Okręg IV) powstał 14 marca 1945 r. i obejmował 27 tys. km² powierzchni, w tym powiaty elbląski, sztumski, kwidzyński i malborski. Siedzibą Okręgu był Białystok, a później Olsztyn.

7 lipca tego roku powiaty Powiśla włączono do woj. gdańskiego, a powiaty: ełcki, olecki i gołdapski do woj. białostockiego. Rządcą Okręgu był pełnomocnik rządu na Okręg Mazurski (najpierw Jerzy Sztachelski, a po nim Jakub Prawin).

Lidzbark Warmiński (niem. Heilsberg, prus. Lēcbargs) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Aktualnie stolica powiatu, gminy miejskiej i gminy wiejskiej.
Olsztyn (niem. Allenstein ?/i, dawniej hist. pol. Holstin, łac. Holsten, prus. Alnāsteini) – największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego, powiat grodzki Olsztyn, stolica powiatu ziemskiego olsztyńskiego, archidiecezji warmińskiej, a od 1992 r. metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Według danych GUS populacja Olsztyna wynosi 176 457 (stan na 31.12.2009).

Według danych z 1950 ponad 25% spośród Polaków przesiedlonych na teren województwa po II wojnie światowej stanowili Kresowianie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Szczytno (niem. Ortelsburg) - miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Według danych z 30 czerwca 2009 36 miasto miało 25 207 mieszkańców.

Kętrzyn (daw. Rastembork, niem. Rastenburg, prus. Rastanpils) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu kętrzyńskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.

Jeziorany (dawniej Zybork, niem. Seeburg, prus. Azarāins) to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, położone nad rzeką Symsarną, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jeziorany. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Iława (niem. Deutsch Eylau ?/i, prus. Īlawa) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim; siedziba władz powiatu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Miasto jest położone nad południowym krańcem jeziora Jeziorak (Pojezierze Iławskie) oraz nad rzeką Iławką. Iława jest również dużym ośrodkiem wypoczynkowym, sportowym i turystycznym. Znajduje się na terenie Zielonych Płuc Polski.

Dobre Miasto (dawniej niem. Guttstadt) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobre Miasto. Ośrodek usługowy i przemysłowy na Pojezierzu Olsztyńskim nad Łyną, ok. 25 km na północ od Olsztyna.

Województwo białostockie w latach 1946-1975 obejmowało obszar obecnego województwa podlaskiego oraz fragment warmińsko-mazurskiego. Powierzchnia województwa wynosiła do 1950 r. 23 201 km², później zmniejszona została do 23 153 km². Ludność białostockiego wyniosła: w 1946 r. ok. 941 000, a w 1970 ok. 1 176 000 mieszkańców.

Powiśle – kraina historyczno-geograficzna ze stolicą w Kwidzynie, obejmująca obszary nad dolną Wisłą, na jej wschodnim brzegu. Są to obszary położone na północ od Grudziądza i na południe od Żuław Wiślanych. Wschodnia granica Powiśla przebiega wzdłuż rzeki Pasłęki, następnie wschodnim skrajem Wyżyny Elbląskiej. Południowa granica Powiśla trzyma się granicy politycznej sprzed r. 1939. Region od południa graniczy z Ziemią Chełmińską i Mazurami, a od wschodu i północnego wschodu z Warmią. Wisła oraz Nogat oddzielają na zachodzie Powiśle od Pomorza (Kociewie, Kaszuby, Żuławy). Administracyjnie, Powiśle znajduje się w województwach: pomorskim i warmińsko-mazurskim, w powiatach: kwidzyńskim, sztumskim, malborskim (częściowo), elbląskim, iławskim (częściowo), nowomiejskim (Nowe Miasto Lubawskie, częściowo) oraz gminach: Morąg, Małdyty, Miłomłyn i Miłakowo w powiecie Ostródzkim. Region Powiśla często bywa utożsamiany z regionami sąsiednimi, szczególnie z Żuławami, lub z jednako nazywaną dzielnicą miasta Warszawy.