Województwo trockie - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy województwa w latach 1413 - 1793. Zapoznaj się również z: województwo trockie (1793).

Położenie województwa trockiego na mapie Wielkiego Ksiestwa Litewskiego

Województwo trockie - województwo I Rzeczypospolitej, wchodzące w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego, stolica - (Troki).

Kontusz (węg. köntös – suknia) – szata wierzchnia, rodzaj płaszcza lub kamizelki, z charakterystycznymi tzw. wylotami, czyli rozciętymi od pachy do łokci rękawami, które albo luźno zwisały, albo, odrzucone do tyłu, odsłaniały żupan.

Sejm walny – nazwa parlamentu w dawnej Polsce. Było to zgromadzenie decydujące o polityce całej Rzeczypospolitej, istniejące w okresie od XV do XVIII wieku. W tym czasie znacząco zmieniał się jego skład i charakter.

Powstało w 1413 mocą unii horodelskiej przez połączenie dwóch księstw litewskich: księstwa grodzieńskiego i księstwa trockiego. Istniało do 1795. Dzieliło się na 4 powiaty:

powiat trocki, sejmik odbywał się w Trokach, gdzie wybierano 2 posłów na sejm i 2 deputatów do Trybunału Litewskiego.

powiat kowieński, sejmik odbywał się w Kownie, gdzie wybierano 2 posłów na sejm i 2 deputatów do Trybunału Litewskiego.

powiat upicki, sejmik odbywał się w Poniewieżu , gdzie wybierano 2 posłów na sejm i 2 deputatów do Trybunału Litewskiego.

powiat grodzieński, sejmik odbywał się w Grodnie, gdzie wybierano 2 posłów na sejm i 2 deputatów do Trybunału Litewskiego.

Były 4 starostwa grodowe: trockie (które należało do wojewody), upickie, kowieńskie i grodzieńskie.

Trybunał Główny Wielkiego Księstwa Litewskiego, Trybunał Litewski – ustanowiony na wzór Trybunału Koronnego najwyższy sąd apelacyjny dla Wielkiego Księstwa Litewskiego I Rzeczypospolitej.

Kasztelan (łac. castellanus mieszkający w twierdzy; wcześniej komes grodowy, nazwa kasztelan pojawia się od XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.

Województwo trockie posiadało w senacie dwóch senatorów większych: wojewodę i kasztelana trockich. Wojewoda zasiadał w senacie po wojewodzie kaliskim, a kasztelan między wojewodą sieradzkim i łęczyckim. Pierwszym wojewodą został w 1413 Jawnus. Na czele hierarchii urzędów ziemskich stał w powiecie trockim ciwun a w pozostałych powiatach marszałkowie ziemscy. Mundurem sejmowym województwa trockiego był kontusz szkarłatny z zielonymi wyłogami i biały żupan. Poza sejmem szlachta trocka uważała za swoją barwę kontusz granatowy, żupan i wyłogi słomiane, a powiat upicki: kontusz karmazynowy, wyłogi granatowe, żupan słomiany.

Powiat upicki, utworzony na miejsce włości upickiej dawny powiat województwa trockiego W. X. L.. Siedzibą był Poniewież. Powiat zamykał w sobie starostwa: gulbińskie, sengwiejskie, żydejczańskie, szymańskie, szadowskie, wobolnickie i inne królewszczyzny. Od 1801 do 1843 jeden z powiatów guberni wileńskiej z miastem powiatowym Poniewieżem; Po utworzeniu guberni kowieńskiej przemianowany na poniewieski.

Powiat trocki – powiat na obszarze Ziemi Wileńskiej II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą były Troki. Pomiędzy 1923 a 1924 r. powiat został połączony z powiatem wileńskim w powiat wileńsko-trocki

Linki zewnętrzne

Województwo trockie (2) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V (Kutowa Wola – Malczyce) z 1884 r.