Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Wystawa Muzeum Historii Polski "Droga do jedności: 1945-2004" w Brukseli
Zdjęcia, teksty i infografiki przybliżające drogę od komunistycznych dyktatur w Europie Środkowo-Wschodniej po wstąpienie Polski, Czech, Słowacji i Węgier do UE będzie można zobaczyć na wystawie "Droga do jedności: 1945-2004 Komunizm.Solidarność.Unia Europejska"...
 
Droga Mleczna pełna obcych cywilizacji?
Czy można użyć narzędzi, jakie oferuje nam matematyka, by wyliczyć jak daleko od nas znajdują się pozaziemskie cywilizacje? Chociaż wyniki takich szacunków budzą zrozumiałe kontrowersje, nie powstrzymuje to jednak uczonych przed ich kalkul...
 
"Droga do Solidarności" na stronie Archiwum Państwowego
Ponad 220 fotografii, plakatów, ulotek i dokumentów z lat 1945-89, ukazujących wydarzenia z powojennej historii Polski zwieńczone powstaniem Solidarności i wyborami 4 czerwca1989 r., znalazło się na stronie Archiwum Państwowego m.st. Warszawy. "Dro...
 
Droga Mleczna - niezbyt przyjazna sąsiadka?
Francuscy naukowcy po raz pierwszy odkryli, że intensywne światło ultrafioletowe (UV) wyemitowane przez gwiazdy Drogi Mlecznej w trakcie ich powstawania rozproszyło gaz w sąsiadujących galaktykach i odebrało im zdolność do utworzenia gwiazd. ...
 
Naukowcy UŚ: droga do nowoczesnej uprawy roślin zaczyna się w laboratorium
Droga do nowoczesnej uprawy roślin zaczyna się w laboratorium - przekonują naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, którzy w badaniach cytogenetycznych zajęli się spokrewnioną z pszenicą i żytem kłosownicą Brachypodium distachyon. 11 lutego w prestiżowym naukowym...

Reklama:


Województwo warmińsko-mazurskie

To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3]

Czy wiesz że...?
Żukowo (kaszb. Żukòwò, niem. Zuckau, łac. Sucovia), miasto nad Radunią w powiecie kartuskim w województwie pomorskim. Położone na wschodnim skraju Pojezierza Kaszubskiego, 19 km na południowy zachód od Gdańska na przecięciu drogi krajowej: nr 20 i drogi wojewódzkiej nr 211. Tu zaczyna się droga krajowa nr 7. Miasto jest w zasięgu Metropolitalnego Związku Komunikacyjnego Zatoki Gdańskiej. Przez Żukowo prowadzi turystyczny niebieski szlak Kartuski. Miasto posiada stację kolejową Żukowo Wschodnie (stacja Żukowo Zachodnie nie funkcjonuje).

Toruń (niem. Thorn, łac. Thorunia, Torunium) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim. Prawobrzeżna część miasta leży na Pomorzu, lewobrzeżna część położona jest na Kujawach. Miasto leży nad Wisłą i Drwęcą. Duży ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy.
Warminsko-mazurskie mapa fizyczna.png
Warmińsko - Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie

Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Stolicą województwa jest Olsztyn, w którym mieszczą się siedziby wojewody, marszałka województwa, zarządu województwa oraz sejmiku województwa.

Sejmik województwa (potocznie: sejmik wojewódzki) jest organem stanowiącym i kontrolnym samorządu województwa, który tworzą radni, wybierani w wyborach bezpośrednich. Jego kadencja trwa cztery lata, licząc od dnia wyborów.
Warmiacy - grupa etniczna - mieszkańcy Warmii. W Polsce odnosi się przede wszystkim do polskojęzycznych mieszkańców południowej Warmii, którzy od XIV w. zasiedlili ten teren, a od pokrewnej grupy etnicznej Mazurów odróżniali się odrębną gwarą warmińską oraz wyznawaną religią- katolicyzmem (wśród Mazurów dominuje luteranizm). Różnice między Warmiakami i Mazurami pogłębiły także podziały polityczne: Warmiacy od 1466 do 1773 mieszkali w należących do Polski Prusach Królewskich.

Województwo warmińsko-mazurskie powstało w 1999 roku w wyniku regionalizacji kraju i objęło tereny dawnego województwa: olsztyńskiego oraz większe części województw elbląskiego i suwalskiego oraz fragmenty toruńskiego, ciechanowskiego i ostrołęckiego.

Władze województwa

Organ wykonawczy w województwie stanowi marszałek województwa, Jacek Protas wraz z pozostałymi członkami Zarządu Województwa: Urszulą Pasławską, Jarosławem Słomą, Anną Wasilewską i Witoldem Wróblewskim.

Organem stanowiącym i kontrolnym województwa jest sejmik województwa składający się z 30 radnych na czele z przewodniczącym – Julianem Osieckim.

Droga wojewódzka nr 519 (DW519) - droga wojewódzka w północnej Polsce w województwie pomorskim i warmińsko-mazurskim przebiegająca przez teren powiatów: sztumskiego, iławskiego i ostródzkiego. Droga ma długość 41 km. Łączy miejscowość Stary Dzierzgoń z Morągiem.
Droga krajowa - jedna z dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, która jest rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego.

Terenowym organem administracji rządowej w województwie i zwierzchnikiem zespolonej administracji rządowej na terenie województwa jest wojewodaMarian Podziewski.

Geografia

Województwo zajmuje 24 tys. km², co stanowi 7,7% pow. kraju. Jest czwarte pod względem wielkości. Obejmuje ono historyczne krainy Warmii, Mazur, Prus Górnych, Ziemi lubawskiej, południowe części Natangii i Barcji, części Powiśla i Żuław Wiślanych oraz skrawki Suwalszczyzny.

Położenie

Województwo warmińsko-mazurskie graniczy z:

Kadzidło (arab.: لبٌان, lubbān, hebr. ketoret, gr. libanos, thymiana, łac. tus, incensum) – substancje zapachowe uwalniane podczas spalania, pochodzenia naturalnego stosowane w rytuałach religijnych, medytacji, w kosmetyce, kuchni i medycynie.
Drogi ekspresowe w Polsce stanowią część sieci dróg krajowych, spełniających rolę doprowadzenia ruchu kołowego do układu autostrad oraz obsługujących ważne relacje międzyregionalne i międzynarodowe. Łączna długość sieci dróg ekspresowych w Polsce została zaplanowana na ok. 5300 km.
  • Federacją Rosyjską (obwodem kaliningradzkim) (od północy) – na odcinku 212 km
  • województwem podlaskim (na wschodzie) – na odcinku 225 km
  • województwem mazowieckim (na południu) – na odcinku 218 km
  • województwem kujawsko-pomorskim (na południowym zachodzie) – na odcinku 133 km
  • województwem pomorskim (na zachodzie) – na odcinku 195 km
  • Zalewem Wiślanym (na północnym zachodzie)
  • Podział administracyjny

  • powiaty ziemskie:
  • POL powiat bartoszycki COA.svg Powiat bartoszycki
  • POL powiat braniewski COA.svg Powiat braniewski
  • POL powiat działdowski COA.svg Powiat działdowski
  • POL powiat elbląski COA.svg Powiat elbląski
  • Coats of arms of None.svg Powiat ełcki
  • POL powiat giżycki COA.svg Powiat giżycki
  • POL powiat gołdapski COA.svg Powiat gołdapski
  • POL powiat iławski COA.svg Powiat iławski
  • POL powiat kętrzyński COA.svg Powiat kętrzyński
  • POL powiat lidzbarski COA.svg Powiat lidzbarski
  • POL powiat mrągowski COA.svg Powiat mrągowski
  • POL powiat nidzicki COA.svg Powiat nidzicki
  • POL powiat nowomiejski COA.svg Powiat nowomiejski
  • Coats of arms of None.svg Powiat olecki
  • POL powiat olsztyński COA.svg Powiat olsztyński
  • POL powiat ostródzki COA.svg Powiat ostródzki
  • POL powiat piski COA.svg Powiat piski
  • POL powiat szczycieński COA.svg Powiat szczycieński
  • Coats of arms of None.svg Powiat węgorzewski
  • powiaty grodzkie:
  • POL Elbląg COA.svg Elbląg
  • POL Olsztyn COA.svg Olsztyn
  • Nazewnictwo miejscowości i regionów

    W latach 1945 – 1950 Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych ponownie nazwała niektóre miejscowości i obiekty fizjograficzne (rzeki, jeziora) na terenie polskiej części Prus Wschodnich, aby przywrócić – lecz często nadać nową – polską nazwę. Istniejące wcześniej w polskim piśmiennictwie lub lokalnej mowie nazwy, przemianowano na nowe, wcześniej nie używane, związane m.in. z zasłużonymi dla regionu postaciami:

    Droga wojewódzka nr 591 (DW591) - droga wojewódzka w województwie warmińsko-mazurskim o długości ok. 64 km łącząca Mrągowo z Kętrzynem i granicą państwa z Rosją.
    Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (UWM)państwowy uniwersytet z siedzibą w Olsztynie. Główny kampus, miasteczko akademickie znajduje się w dzielnicy Kortowo. Powstał 1 września 1999 roku w wyniku połączenia Akademii Rolniczo-Technicznej, Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Warmińskiego Instytutu Teologicznego, na mocy Ustawy z dnia 9 lipca 1999 r. o utworzeniu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (Dz. U. Nr 69, poz. 762). Kształci 33 tys. studentów (na wszystkich rodzajach studiów).
  • Ządzbork – Mrągowo
  • Lec lub Łuczany – Giżycko
  • Rastembork – Kętrzyn
  • Węgobork – Węgorzewo
  • Dryfort – Srokowo
  • Nibork – Nidzica
  • Rudczane – Ruciane
  • Jańsbork – Pisz
  • Wartembork – Barczewo
  • Zybork – Jeziorany
  • Melzak – Pieniężno
  • Braunsberga – Braniewo
  • Pruski Holąd – Pasłęk
  • Zełwałd – Zalewo
  • Margrabowa – Olecko
  • Barsztyn – Bartoszyce
  • Barty – Barciany
  • Lecbark – Lidzbark Warmiński
  • Ostród – Ostróda
  • Potocznie (lecz niewłaściwie ze względów etnograficznych, kulturowych, historycznych i geograficznych) wyróżnia się "Mazury właściwe" i "Mazury Zachodnie" (właściwa nazwa: Prusy Górne), które rozdziela Warmia. "Mazury właściwe" (dawna Galindia i Ziemia Sasinów) utożsamiane są z Krainą Wielkich Jezior Mazurskich, a "Mazury Zachodnie" (Prusy Górne) z Pojezierzem Iławskim. Jest to jednak podział błędny, gdyż Mazury obejmują teren, który przed 1945 rokiem zamieszkiwała ludność polska wyznania ewangelickiego. Do Mazur zaliczamy więc: Giżycko, Mrągowo, Olecko, Ełk, Pisz, Ryn, Szczytno, Białą Piską, Ruciane, Nidzica, Mikołajki, Wielbark,Działdowo Pasym, Orzysz i Olsztynek. Do Mazur nie zalicza się: Iławy,Susza, Ostródy, Pasłęka, Morąga (Prusy Górne), Bartoszyc, Kętrzyna (Barcja), Węgorzewa, Gołdapi (część Litwy Mniejszej) oraz Górowa Iławeckiego (część Natangii).

    Malbork (łac. Mariaeburgum, Mariae castrum, Marianopolis, niem. Marienburg) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim nad Nogatem. Stolica powiatu malborskiego.
    Miłakowo (niem. Liebstadt) to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miłakowo. W latach 1975-1998 administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego. W roku 1973 jako wieś należało do powiatu morąskiego. Prawa miejskie odzyskało 1 stycznia 1998 roku. W okresie 1945-1998 wieś gminna.

    Demografia

    Dane z 31 grudnia 2007 r.:

    Województwo warmińsko-mazurskie zamieszkuje nieco ponad 1,4 mln osób, co stanowi 3,8% ludności Polski. Średnia gęstość zaludnienia jest najniższa w kraju i wynosi 59 osób na km² (śr. gęstość zaludnienia w Polsce – 122 os./km²), a na obszarach wiejskich wynosi około 25 osób na km².

    Województwo jest najbardziej zróżnicowanym etnicznie regionem Polski. Wśród mniejszości narodowych i etnicznych wyróżnić można: Ukraińców (ok. 100 000 – 85 000 osób), Niemców (30 000 – 25 000), Mazurów (ok. 15 000), Warmiaków (ok. 4 000), Białorusinów (5 000 – 3 000), Romów (1 000), Litwinów (300 – 400), Tatarów, Rosjan i in.

    Korsze (niem. Korschen, prus. Karsi) to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Korsze. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.
    Popielno (niem. 1694-1928 Popiellnen, 1928-1945 Spirding) – niewielka osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida, położona w Puszczy Piskiej na brzegu jeziora Śniardwy.

    Miasta

    Największymi miastami województwa są Olsztyn i Elbląg. Olsztyn jest głównym ośrodkiem przemysłu spożywczego, oponiarskiego i drzewnego oraz turystyki. Elbląg to ważny ośrodek przemysłu ciężkiego, port morski oraz ośrodek turystyki. Podkreślone zostały siedziby powiatów ziemskich a wytłuszczone siedziby powiatów grodzkich.

    Polskie Radio Olsztyn – regionalna rozgłośnia Polskiego Radia nadająca z Olsztyna. Swym zasięgiem obejmuje całe województwo warmińsko-mazurskiego oraz część pomorskiego, mazowieckiego i kujawsko-pomorskiego .
    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) - grupa ludów tureckich wschodniej Europy i centralnej Azji. Nazwa Tatar pochodzi prawdopodobnie od słowa Tartar - mitologicznego piekła. Ludziom w napadniętej Europie Wschodniej (XIII wiek) stepowi wojownicy wydawali się przybyszami z piekieł. Nazwa się przyjęła i od słowa Tartarzy (przybysze z piekieł) powstała obecna nazwa Tatarzy.
    1. POL Olsztyn COA.svg Olsztyn176.463 (87,89 km²)
    2. POL Elbląg COA.svg Elbląg126.439 (80 km²)
    3. POL Ełk COA.svg Ełk57.129 (21,70 km²)
    4. POL Iława COA.svg Iława33.775 (21,88 km²)
    5. POL Ostróda COA.svg Ostróda33.191 (14,15 km²)
    6. POL Giżycko COA.svg Giżycko29.304 (13,80 km²)
    7. POL Kętrzyn COA 1.svg Kętrzyn28.351 (10,34 km²)
    8. POL Szczytno COA.svg Szczytno25.562 (10,26 km²)
    9. POL Bartoszyce COA.svg Bartoszyce25.164 (11,00km²)
    10. POL Mrągowo COA.svg Mrągowo22.272 (14,80 km²)
    11. POL Działdowo COA.svg Działdowo21.644 (13,35 km²)
    12. POL Pisz COA.svg Pisz19.423 (10,04 km²)
    13. POL Braniewo COA.svg Braniewo18.068 (12,36 km²)
    14. POL Lidzbark Warmiński COA.svg Lidzbark Warmiński16.597 (14,34 km²)
    15. POL Olecko COA.svg Olecko16.028 (11,42 km²)
    16. POL Nidzica COA.svg Nidzica14.697 (6,86 km²)
    17. POL Morąg COA.svg Morąg14.147 (10,70 km²)
    18. POL Gołdap COA.svg Gołdap13.514 (17,20 km²)
    19. POL Pasłęk COA.svg Pasłęk12.195 (11,39 km²)
    20. POL gmina Węgorzewo COA.svg Węgorzewo11.541 (10,87 km²)
    21. POL Nowe Miasto Lubawskie COA.svg Nowe Miasto Lubawskie11.077 (11,61 km²)
    22. POL Dobre Miasto COA.svg Dobre Miasto10.579 (5,00 km²)
    23. POL Biskupiec COA.svg Biskupiec10.343 (4,86 km²)
    24. POL Orneta COA.svg Orneta9.837 (9,63 km²)
    25. POL Lubawa COA.svg Lubawa9.417 (16,84 km²)
    26. Herb Lidzbarski.svg Lidzbark9.351 (5,70 km²)
    27. POL Barczewo COA.svg Barczewo7779 (4,58 km²)
    28. POL Olsztynek COA.svg Olsztynek7.648 (7,69 km²)
    29. POL Orzysz COA.svg Orzysz5.998 (8,16 km²)
    30. POL Susz COA.svg Susz5.606 (6,67 km²)
    31. POL Reszel COA.svg Reszel5.411 (3,81 km²)
    32. POL Ruciane-Nida COA.svg Ruciane-Nida5.013 (17,07 km²)
    33. POL Korsze COA.svg Korsze4.724 (4,03 km²)
    34. POL Górowo Iławeckie COA.svg Górowo Iławeckie4.844 (3,32 km²)
    35. POL Biała Piska COA.svg Biała Piska4.027 (3,24 km²)
    36. POL Mikołajki COA.svg Mikołajki3.851 (8,85 km²)
    37. POL Jeziorany COA.svg Jeziorany3.441 (3,41 km²)
    38. POL Ryn COA.svg Ryn3.139 (4,09 km²)
    39. POL Tolkmicko COA.svg Tolkmicko2.725 (2,28 km²)
    40. POL Miłakowo COA.svg Miłakowo2.685 (8,68 km²)
    41. POL Bisztynek COA.svg Bisztynek2.552 (2,16 km²)
    42. POL Pasym COA.svg Pasym2.552 (15,18 km²)
    43. POL Frombork COA 1.svg Frombork2.528 (7,59 km²)
    44. POL Miłomłyn COA.svg Miłomłyn2.348 (12,40 km²)
    45. POL Kisielice COA.svg Kisielice2.222 (3,37 km²)
    46. POL Sępopol COA.svg Sępopol2.201 (4,63 km²)
    47. POL Zalewo COA.svg Zalewo2.108 (8,22 km²)
    48. POL Pieniężno COA.svg Pieniężno2.095 (3,83 km²)
    49. POL Młynary COA.svg Młynary1.844 (2,76 km²)
    Information icon.svg Zapoznaj się również z: Miasta w Polsce (statystyki).

    Struktury wyznaniowe

    Ochrona przyrody

    Na terenie województwa planowane jest utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego. Obecnie istnieje 8 parków krajobrazowych oraz 104 rezerwaty przyrody.

    Lidzbark Warmiński (niem. Heilsberg, prus. Lēcbargs) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Aktualnie stolica powiatu, gminy miejskiej i gminy wiejskiej.
    Litwa Mniejsza (lit. Mažoji Lietuva, zwana też Małą Litwą lub Pruską Litwą) – jeden z 5 regionów etnograficznych dzisiejszej Litwy, leżący na terenie historycznych Prus. Obejmuje obszar dawnego okręgu Kłajpedy na terenie Litwy, reszta regionu znajduje się w obwodzie kaliningradzkim i fragmentarycznie na terytorium Polski.

    Główne obszary leśne w województwie

  • Puszcza Borecka
  • Puszcza Napiwodzko-Ramucka
  • Puszcza Nidzicka
  • Puszcza Piska
  • Lasy Iławskie
  • Puszcza Romincka


  • czytaj dalej: [2], [3]




    Czy wiesz że...? beta

    Chyżne (węg. Chizsne, słow. Chyžné) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Jabłonka. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Miejscowość położona jest w regionie geograficznym Kotlina Orawska i historyczno-etnograficznym Orawa.
    Obwód kaliningradzki (ros. Калининградская область, Kaliningradskaja obłast´) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, rosyjska eksklawa w Europie Środkowej, nad Morzem Bałtyckim.
    Droga wojewódzka nr 538 - droga wojewódzka łącząca Radzyń Chełmiński z Rozdrożem. W Nowym Mieście Lubawskim łączy się z DK15, która zapewnia dojazd w stronę Torunia i Ostródy.
    Olsztyn (niem. Allenstein ?/i, dawniej hist. pol. Holstin, łac. Holsten, prus. Alnāsteini) – największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego, powiat grodzki Olsztyn, stolica powiatu ziemskiego olsztyńskiego, archidiecezji warmińskiej, a od 1992 r. metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Według danych GUS populacja Olsztyna wynosi 176 457 (stan na 31.12.2009).
    Szczytno (niem. Ortelsburg) - miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Według danych z 30 czerwca 2009 36 miasto miało 25 207 mieszkańców.
    Spychowo – (dawna nazwa - Pupy, Pupek, niem. Puppen - "Lalki") wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno, 13 km na wschód od Świętajna i ok. 29 km od Szczytna. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie olsztyńskim.
    Puszcza Piska – największy kompleks leśny na Mazurach. Przylega do Mazurskiego Parku Krajobrazowego, oraz do Niziny Mazurskiej. Dawna nazwa to Puszcza Jańsborska (niem. Johannisburger Heide).
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.