Wojna Chile i Peru z Hiszpanią – morski konflikt zbrojny pomiędzy Chile i Peru, wspieranymi przez Ekwador i Boliwię, a Hiszpanią, w latach 1865-1866 (oficjalnie zakończona w 1871).

U podłoża konfliktu leżał fakt uzyskania niepodległości przez dawne hiszpańskie kolonie w Ameryce Południowej - przede wszystkim Chile (1818) i Peru (1821) i wiążąca się z tym utrata wpływów Hiszpanii na tym obszarze, z czym nie chciały się pogodzić władze Hiszpanii, rządzonej wówczas przez królową Izabelę II. Hiszpania nie uznawała przy tym w dalszym ciągu niepodległości Peru.

Sytuacja w Peru

Pod koniec 1862 roku Hiszpania wysłała na wody Ameryki Południowej eskadrę okrętów ("Triunfo", "Resolucion" i "Virjen de Covadonga") pod dowództwem kontradmirała Luisa Hernandeza Pinzóna, w charakterze ekspedycji naukowej, której celem było jednak również zamanifestowanie obecności militarnej i wzmocnienie pozycji mieszkających tam Hiszpanów. Pod pretekstem odszkodowania za dwóch obywateli hiszpańskich zabitych w Lambayeque w sierpniu 1863, Hiszpania wystąpiła z roszczeniami finansowymi względem Peru. W tym czasie, od sierpnia 1863 rządy w Peru sprawował prezydent Juan Antonio Pezet. Dla wywarcia nacisku na rząd peruwiański, eskadra okrętów Pinzóna 14 kwietnia 1864 zajęła peruwiańskie wyspy Chincha, na których znajdowały się bogate złoża guana, przynoszącego ok. 60% dochodów gospodarki peruwiańskiej.

Z Hiszpanii skierowano następnie w grudniu na wody Peru drugą eskadrę okrętów, której dowództwo, jak i znajdujących się tam już okrętów objął wiceadmirał Jose Manuel Pareja. 25 stycznia 1865 eskadra hiszpańska pojawiła się przed portem Callao, wystosowując 48-godzinne ultimatum. Prezydent Pezet uległ przed groźbą i uznał żądania hiszpańskie, rozpoczynając negocjacje za pośrednictwem generała Manuela Ignacio de Vivanco. Wstępny traktat Vivanco-Pareja, podpisany 27 stycznia na hiszpańskiej fregacie "Villa de Madrid", przewidywał m.in. zapłatę Hiszpanii 3 milionów peso za zwrot wysp. Postępowanie Hiszpanii i ustępstwa rządu wywołały wielkie niezadowolenie w Peru, na skutek czego 28 lutego 1865 wybuchło tam powstanie antyrządowe (Restauradora Revolution) pułkownika Mariano Ignacio Prado, wspartego również przez Jose Baltę. Powstanie zakończyło się zwycięsko i 26 listopada 1865 powołano za zgodą wojskowych nowy rząd dyktatorski Prado.