Wojna Kartagińczyków z najemnikami

Wojna Kartagińczyków z najemnikami, zwana też wojną bezlitosną, wybuchła w 240 p.n.e. Po klęsce w pierwszej wojnie punickiej Kartagina znalazła się w fatalnej sytuacji gospodarczej. Zmuszona do płacenia Rzymowi wysokiej kontrybucji, nie miała pieniędzy na opłacenie tysięcy najemników służących w jej armii.

Greckie wojska najemne w starożytności to siły zbrojne, podobnie jak i w innych czasach, biorące udział w konfliktach wojennych w celu zarobkowym. Żołnierze ci rekrutowali się z szeroko rozumianego świata greckiego, czyli zarówno spośród Greków zamieszkujących Grecję kontynentalną (głównie z Arkadii i Attyki), jak również Azję Mniejszą (m.in. Jonię). Pod pojęciem greckich najemników rozumie się także siły innych nacji (np. Karyjczycy), niemniej przeważał w nich element grecki i grecka sztuka wojenna. W okresie od VII, a szczególnie od V w. p.n.e. aż do II w. p.n.e., ich rola w basenie Morza Śródziemnego znacznie wzrosła, gdyż ich miecze i włócznie były znaczącym elementem toczących się wojen i rozstrzygnięć politycznych. Epokę greckich najemników zakończyła ekspansja republiki rzymskiej, która nie korzystała z najemnych żołnierzy.

Hannon Wielki (III w. p.n.e.) – kartagiński arystokrata, polityczny przeciwnik rodu Barkidów (szczególnie Hamilkara Barkasa). Zdobył numidyjskie miasteczko Theveste (dziś Tebessa). Przez pewien czas był strategiem Libii. Następnie dowodził kartagińczykami przeciw zbuntowanym najemnikom. Pod koniec życia prowadził negocjacje z Masynissą.

Nic dziwnego więc, że ponad 20 tysięcy najemników zbuntowało się. Powstańców, na czele których stanęli Libijczyk Matos i niewolnik Spendios, poparły kartagińskie miasta Utyka i Hippo Diarhytus oraz wieśniacy libijscy z opanowanych w 247 p.n.e. przez Hannona Wielkiego terenów i niewolnicy. Rosnąca w siłę armia zagroziła samej Kartaginie. Walkom położył kres Hamilkar Barkas, który przybył z wojskiem z Sycylii.

Hamilkar Barkas (ok. 280 p.n.e. - 229 p.n.e.), przedstawiciel Barkidów - potężnego rodu kartagińskiego, wódz kartagiński, ojciec Hannibala Barkasa - wielkiego wodza kartagińskiego, Mago Barkasa i Hazdrubala; nazwisko rodowe używane było również w brzmieniu Barca lub Barak.

Sardynia (wł. Sardegna) – to skalista wyspa, druga pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym. Wraz z pobliskimi wyspami tworzy region administracyjny we Włoszech.

W powstaniu wzięli również udział mieszkańcy Sardynii, ale widząc, że nie obronią się przed kartagińskim korpusem ekspedycyjnym, zwrócili się do Rzymu o pomoc. Rzymianie wystosowali stanowcze ultimatum, w którym żądali od Kartaginy zrzeczenia się Sardynii i Korsyki oraz wypłacenia 1200 talentów srebra, grożąc nową wojną. Kartagińczycy przyjęli te warunki i w 238 p.n.e. utracili obie wyspy. Ostatnie oddziały rebeliantów zostały pokonane w 237 p.n.e.

Pod terminem starożytny Rzym rozumie się zazwyczaj państwo stworzone przez mieszkańców miasta Rzym, leżącego w Italii nad rzeką Tyber. Historia starożytnego Rzymu zaczyna się wraz z założeniem miasta w 753 roku p.n.e., a kończy obaleniem cesarza Romulusa Augustulusa w 476 roku n.e.

Korsyka (korsykański: Corsica, franc.: Corse) – wyspa na Morzu Śródziemnym, położona na zachód od Włoch i na południowy wschód od Francji. Cieśnina Świętego Bonifacego oddziela ją od położonej na południu włoskiej Sardynii. Korsyka tworzy odrębny francuski region administracyjny.

W czasie tej wojny rozgrywa się akcja powieści Salambo Gustawa Flauberta.

Bibliografia

Krzysztof Kęciek: Dzieje Kartagińczyków. Warszawa: Wydawnictwo Attyka, 2007.