Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Trzecie Doroczne Sympozjum na temat Wyszukiwania Kombinatorycznego, Atlanta, Stany Zjednoczone
Trzecie Doroczne Sympozjum na temat Wyszukiwania Kombinatorycznego (SOCS 2010) odbędzie się w dniach od 8 do 10 lipca 2010 w Atlancie. Doroczna konwencja jest kierowana do badaczy i studentów heurystycznych technik optymalizacji wyszukiwania i pokrewnych specjalizacji z zakresu informatyki, ...
 
Bitwa pod Grunwaldem - sukces militarny i piarowski, polityczna klapa
Bitwa pod Grunwaldem - jedna z największych wiktorii oręża polskiego - nie przyniosła równie znamienitych owoców politycznych. Choć było o niej głośno w całej Europie, niewykorzystanie zwycięstwa z 1410 r. okazało się w perspektywie następnych wieków tragiczne. Geneza ...
 
Bitwa graniczna i wojna koalicyjna
Bitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
 
Drugie Międzynarodowe Sympozjum na temat Przetwarzania Danych, Prywatności i Handlu Internetowego, Buffalo, Stany Zjednoczone
Drugie Międzynarodowe Sympozjum na temat Przetwarzania Danych, Prywatności i Handlu Internetowego (ISDPE 2010) odbędzie się w dniach 13 i 14 września 2010 roku w miejscowości Buffalo położonej w amerykańskim stanie Nowy Jork. W ramach sympozjum ISDPE 2010 zostanie poruszona tematyka przetwarzania danych, prywatności oraz ...
 
Bitwa nad Niemnem
Bitwa nad Niemnem, rozegrana pod koniec września 1920 r., ostatecznie przypieczętowała polskie zwycięstwo w wojnie z bolszewicką Rosją, potwierdzając militarne zdolności marszałka Józefa Piłsudskiego. Po klęsce pod Wa...

Reklama:


Wojna amerykańsko-hiszpańska

Czy wiesz że...?
Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia, iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.

Wojna amerykańsko-meksykańska – regularna wojna lądowa oraz morska pomiędzy USA i Meksykiem toczona w latach 1846-1848, której teatrem działań były obszary od Kalifornii i Teksasu aż po tereny na południe od meksykańskiej metropolii, oraz wybrzeża obu oceanów. Bezpośrednią przyczyną wojny było przyłączenie w 1845 r. zbuntowanej meksykańskiej prowincji – Teksasu jako 28. stanu USA, prowincji, która od dziesięciu lat funkcjonowała już jako niezależne państwo. Efektem wojny była utrata przez Meksyk połowy swojego terytorium oraz ustalenie granic na kontynencie.

Desant – operacja taktyczna przeniesienia wojsk na teren nieprzyjaciela, w celu wykonania określonego zadania, najczęściej opanowania terenu nieprzyjaciela lub uchwycenia punktów o istotnym znaczeniu. W zależności od wykorzystanego do tego celu środka transportu wyróżnia się desant morski, lądowy lub powietrzny (szybowcowy, spadochronowy lub śmigłowcowy).
Bitwa w Zatoce Manilskiej

Wojna amerykańsko-hiszpańska, ang. Spanish-American War (od 25 kwietnia do 12 sierpnia 1898) - konflikt zbrojny pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Hiszpanią, w wyniku którego Hiszpania utraciła większość swych posiadłości na Karaibach i na obszarze Pacyfiku, a Stany Zjednoczone porzuciły dotychczasową politykę izolacjonizmu.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.

Przyczyny wojny

Przyczynami wojny były tendencje ekspansjonistyczne polityki amerykańskiej, interesy ekonomiczne, strategiczne USA.

Rozpoczęte w 1895 r. powstanie antyhiszpańskie na Kubie i okrucieństwa popełniane w trakcie jego tłumienia przez Hiszpanów (co było nagłaśniane przez koncerny prasowe Hearsta i Pulitzera) spowodowały, że społeczeństwo amerykańskie zaczęło domagać się odebrania tej kolonii Hiszpanii. Nowo wybrany prezydent, William McKinley, obiecał wyborcom interwencję. Wprawdzie liberalny rząd w Madrycie odwołał dotychczasowego gubernatora, znanego z okrucieństw Valeriano Weylera i obiecał Kubańczykom autonomię, ale było już za późno.

Kontradmirał (kadm., kontradm.) - wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi brygady w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Theodore Roosevelt (ur. 27 października 1858 w Nowym Jorku, zm. 6 stycznia 1919 w Oyster Bay) – dwudziesty szósty prezydent USA (1901-1909), laureat Nagrody Nobla.

Dogodnym pretekstem do wypowiedzenia wojny stało się zatonięcie 15 lutego 1898 r. amerykańskiego pancernika USS "Maine" w porcie w Hawanie, o co oskarżono agentów hiszpańskich (Kuba była kolonią hiszpańską), a czego prawdopodobną przyczyną był samozapłon węgla. Wzburzenie amerykańskiej opinii publicznej wzrosło po opublikowaniu raportu mieszanej komisji śledczej hiszpańsko-amerykańskiej, w którym każda ze stron przedstawiła odmienne wnioski.

George Dewey oficer marynarki amerykańskiej, ur. w roku 1837 w Montpelier, VT, zm. w 1917 r., jedyny w historii Stanów Zjednoczonych admirał marynarki (ang. Admiral of the Navy). Sławę zdobył w czasie bitwy w Zatoce Manilskiej.

USS Maine (ACR-1) to amerykański krążownik pancerny, klasyfikowany także jako pancernik, pierwszy okręt o tej nazwie, słynny z powodu swojego zatonięcia, będącego bodźcem do wojny amerykańsko-hiszpańskiej.

11 kwietnia prezydent wystąpił do Kongresu o upoważnienie do podjęcia kroków mających położyć kres walkom na Kubie. W odpowiedzi Kongres opracował, a 19 kwietnia ogłosił, cztery rezolucje, w których uznawał niepodległość Kuby, domagał się wycofania wojsk hiszpańskich, zapewniał, że USA nie zamierzają zagarnąć wyspy i upoważniał prezydenta do użycia siły. Następnego dnia rząd Stanów Zjednoczonych przedłożył Hiszpanii ultimatum, na które rząd hiszpański odpowiedział zerwaniem stosunków dyplomatycznych.

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.

25 kwietnia Stany Zjednoczone ogłosiły, że od 21 kwietnia znajdują się w stanie wojny.

Przebieg

Wojna toczyła się na dwóch oddalonych teatrach działań. Bezpośrednim celem ataku amerykańskiego stały się kolonie hiszpańskie, przede wszystkim Kuba i Filipiny, gdzie wysadzono desanty wojsk amerykańskich, wspieranych przy tym przez antyhiszpańską partyzantkę. 22 kwietnia dowodzona przez kontradmirała Williama T. Sampsona Eskadra Północnego Atlantyku opuściła Hampton Roads i skierowała się na wody kubańskie z zadaniem założenia blokady wyspy, zaś 26 kwietnia wyszła z Hongkongu Eskadra Azjatycka komandora George'a Deweya i zniszczyła flotyllę hiszpańską w bitwie w Zatoce Manilskiej 1 maja 1898. Z kolei wysłana przez Hiszpanię na Kubę flota ekspedycyjna pod dowództwem kontradmirała Pascuala Cervery uległa całkowitemu zniszczeniu w bitwie z przeważającą flotą amerykańską pod Santiago de Cuba 3 lipca 1898.

Pancerniki – klasa dużych, silnie opancerzonych i uzbrojonych pełnomorskich okrętów, stanowiących trzon największych flot wojennych od czasu powstania klasy pancerników w drugiej połowie XIX wieku, do okresu II wojny światowej. Przeznaczeniem pancerników było zapewnienie panowania na morzach poprzez wygrywanie bitew artyleryjskich i niszczenie wrogich jednostek nawodnych wszystkich klas. Pierwsze pancerniki pojawiły się w latach 60. XIX wieku i z miejsca zastąpiły drewniane okręty liniowe w roli najpotężniejszych jednostek floty, przejmując także ich nazwę w niektórych językach (zobacz niżej). Szczyt znaczenia pancerniki miały podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905) i I wojny światowej, istotną rolę odgrywały także podczas II wojny światowej, aczkolwiek utraciły wtedy swój prymat na rzecz lotniskowców. Po tej wojnie klasa ta stopniowo zanikła, jedynie nieliczne pozostające w służbie okręty używane były w bardzo ograniczonym zakresie do lat 90. XX wieku. Polska nie posiadała w swojej marynarce okrętów tej klasy.

Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.

Desant amerykański na Filipinach wylądował 30 kwietnia. Było to 2500 żołnierzy generała Williama Merritta, którzy nieco wcześniej zajęli dla USA wyspę Guam. Działania lądowe sprowadzały się do oblegania Manili, której bronił 8-tysięczny garnizon hiszpański. Garnizon ten – po symbolicznym wręcz oporze (Amerykanie stracili 7 zabitych) – skapitulował 13 lipca.

Portoryko (hiszp. Puerto Rico – "bogaty port") – państwo stowarzyszone z USA, leżące na wyspie w Ameryce Środkowej, nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Karaibskim.

Filipiny, Republika Filipin (z ang. Philippines, Republic of the Philippines, z fil. Pilipinas, Republika ng Pilipinas) – państwo w południowo-wschodniej Azji, położone na archipelagu na Oceanie Spokojnym.

Wcześniej nieco, 22 czerwca, pod Baiquiri na Kubie (w pobliżu Santiago) rozpoczęły lądowanie oddziały V Korpusu US Army generała Williama R. Shaftera, które już 1 lipca stoczyły bitwę o El Canej i wzgórze San Juan, zdobywając pozycje górujące nad Santiago, którego garnizon skapitulował 17 lipca.

Karaiby (Wyspy Karaibskie; dawniej: Indie Zachodnie) – rejon pomiędzy kontynentami Ameryk. Nazwa pochodzi od Indian nazywanych Karaibami (Carib, Caraïbes), którzy niegdyś zamieszkiwali część Karaibów określaną dziś jako Małe Antyle.

Bitwa pod Santiago de Cuba - największa bitwa morska wojny amerykańsko-hiszpańskiej, stoczona 3 lipca 1898 u wybrzeży Kuby, zakończona zniszczeniem hiszpańskiej eskadry karaibskiej (znanej też jako Flota del Ultramar).

25 lipca w porcie Guánica na Portoryko wylądował, przybyły z Guantanamo na Kubie, oddział generała Nelsona A. Milesa, który 29 lipca zajął Ponce i opanował południe wyspy.

Pokonana w bitwach morskich i niezdolna do przyjścia z pomocą swoim oddziałom, jeszcze walczącym na Kubie i Portoryko, Hiszpania zgodziła się na pośrednictwo Francji i uzyskała zgodę Stanów Zjednoczonych na zawieszenie broni w dniu 12 sierpnia.

Wojna zakończyła się podpisaniem 10 grudnia 1898 traktatu paryskiego, który został ratyfikowany przez Senat USA w 1899 roku.

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

Zatoka Guantánamo (ang. Guantánamo Bay, hiszp. Bahía de Guantánamo) - zatoka w prowincji Guantánamo na południowym wschodzie Kuby (19°54′N, 75°9′W). Część zatoki znajduje się pod administracją USA (Baza wojskowa Guantanamo).

Skutki wojny

Rezultatem wojny było przejęcie przez Stany Zjednoczone kontroli nad koloniami Hiszpanii na Karaibach i Pacyfiku. Stany Zjednoczone uzyskały: Filipiny, Portoryko i Guam. Kuba otrzymała ograniczoną niepodległość i znalazła się w amerykańskiej strefie wpływów. Wyspa przestała być kolonią hiszpańską, ale przez trzy lata po zakończeniu wojny pozostawała pod nadzorem amerykańskiej armii. Wojna z Hiszpanią, która miała na celu przynieść pomoc Kubańczykom, okazała się pomocą dwuznaczną z tego względu, iż przed wycofaniem wojsk w 1902 r., Amerykanie wymusili na władzach Kuby oddanie terenu na bazę marynarki wojennej. Była to zatoka Guantanamo. Amerykanom było to jednak za mało. Narzucili Kubie tzw. "poprawkę Platta", która mówiła, że Kuba zezwoli amerykańskim oddziałom objąć kontrolę nad wyspą w momencie, gdy zostaną narażone na niebezpieczeństwo amerykańskie interesy w regionie. Stany Zjednoczone kilka razy wykorzystywały ten przywilej: np. w 1906 r. prezydent Theodore Roosevelt ulokował tam wojska dla wsparcia proamerykańskiego zamachu stanu.

William Randolph Hearst (ur. 29 kwietnia 1863 w San Francisco, zm. 14 sierpnia 1951 w Beverly Hills) - amerykański magnat prasowy, jeden z największych w historii prasy.

Hampton Roads to obszerny akwen będący rozwinięciem estuarium rzeki Jamesa, do którego uchodzą także rzeki Elizabeth, Nansemond, Warwick i liczne pomniejsze cieki wodne tuż przed ujściem do zatoki Chesapeake otwierającej się w tym miejscu na Atlantyk. Nazwą tą obejmuje się zarówno sam zbiornik wodny, jak i cały, gęsto zaludniony region.

Zobacz też

  • wojna amerykańsko-meksykańska (1846-1848)
  • Przypisy

    1. 10 tysięcy to straty powstańców kubańskich i filipińskich
    2. W tym 345 Amerykanów

    Bibliografia

  • Andrzej Bartnicki, Krzysztof Michałek, Izabella Rusinowa: Encyklopedia historii Stanów Zjednoczonych Ameryki, Egross Morex, Warszawa 1992, ISBN 83-85253-07-6
  • Graham A. Cosmas: An Army for Empire: The United States Army and the Spanish–American War, 1971
  • Naval Station Guantanamo Bay - baza Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w Zatoce Guantánamo, na terytorium Kuby dzierżawionym przez Stany Zjednoczone. Leży niedaleko na południe od kubańskiego miasta Guantánamo. Zajmuje teren o całkowitej powierzchni 117,6 km², po obu stronach wejścia do zatoki.

    Kongres Stanów Zjednoczonych (ang. United States Congress) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych.





    Czy wiesz że...? beta

    Joseph Pulitzer (ur. 10 kwietnia 1847 w Makó na Węgrzech, zm. 29 października 1911 w Charleston w Karolinie Południowej) – amerykański dziennikarz i wydawca. Pochodził z rodziny węgierskich Żydów.
    Komandor (kmdr) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający pułkownikowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.
    Oblężenie - odcięcie miasta, twierdzy, regionu, części kraju lub innego obiektu posiadającego załogę wojskową, od głównych sił oraz źródeł zaopatrzenia, zarówno w sprzęt i siły wojskowe, jak i żywność i inne potrzebne do życia artykuły. Oblężenie polega na otoczeniu takiego obiektu pierścieniem wojsk i blokadzie prób zarówno opuszczenia go, jak i wsparcia z zewnątrz.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.