Wojna armeńsko-gruzińska - Polski Serwis Naukowy

Wojna armeńsko-gruzińska - konflikt zbrojny między Demokratyczną Republiką Armenii a Demokratyczną Republiką Gruzji od 7 grudnia do 31 grudnia 1918.

Przyczyny

Upadek Imperium Osmańskiego i Cesarstwa Rosyjskiego w wyniku I wojny światowej spowodował ruchy niepodległościowe w rejonie Kaukazu, na pograniczu rosyjsko-tureckim zamieszkiwanym od czasów starożytnych zarówno przez chrześcijańskich Ormian jak i Gruzinów. Obydwa narody dążyły do utworzenia niepodległych państw z terenów, do których wysuwały historyczne prawa.

Demokratyczna Republika Armenii (orm. Դեմոկրատական Հայաստանի Հանրապետություն, Demokratakan Hayastani Hanrapetutyun) - państwo armeńskie powstałe 28 maja 1918 wyniku rozpadu Zakaukaskiej DRF.

Gruzini (gruz.: ქართველები - Kartwelebi) − naród kartwelski, zamieszkujący głównie Gruzję (4 mln), a także Turcję (1,5 mln), Rosję 300 tys. oraz Stany Zjednoczone (140 tys.). Posługuje się językiem gruzińskim, który należy do kartwelskiej rodziny językowej. Dominującym wyznaniem wśród Gruzinów jest prawosławie.

Przebieg

W lipcu 1918 r. uzbrojone oddziały gruzińskie opanowały prowincję Lori, zamieszkiwaną w większości przez ludność ormiańską. Armenia zajęta walkami z armią turecką nie mogła odpowiedzieć na ten krok zbrojnie. Gruzja zaproponowała przyłączenie się do Republiki Górskiej Północnego Kaukazu, co rząd w Erewanie odrzucił. Początkiem grudnia Ormianie wysłali w kierunku Lori, Brochalo i Akhalkalaki wojska z zadaniem ich opanowania. 11 grudnia Ormianie odnieśli zwycięstwo nad oddziałami gruzińskimi pod Sanahin w Lori, co dało możliwość zajęcia tej prowincji. Mediacja Brytyjczyków zakończyła walki z końcem miesiąca.

Demokratyczna Republika Gruzji (gruz. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა , Sakartvelos Demokratiuli Respublika) - państwo powstałe 26 maja 1918 w wyniku secesji od Zakaukaskiej DRF.

Ormianie (orm. Hajer, Հայեր) - naród indoeuropejski zamieszkujący początkowo obszar Zakaukazia i Wyżyny Armeńskiej, posługujący się językiem ormiańskim. W wyniku wielowiekowych emigracji, obecnie częściowo rozproszeni, tworzą 5-milionową diasporę. Jednym z filarów tożsamości Ormian jest przynależność do jednego z trzech głównych Kościołów ormiańskich. Ormianie to starożytny naród, szczycący się 3000-letnią historią. Jednocześnie to najstarszy chrześcijański naród na świecie - chrzest przyjęli w 301 r. n.e. )

Rezultat

Obie strony konfliktu zakończyły wojnę w styczniu 1919, dzięki pośrednictwu Wielkiej Brytanii. Porozumienie zostało zawarte w atmosferze wzajemnej nieufności. Wojna okazała się zbyt kosztowna dla obu krajów, które wcześniej poniosły duże straty (zwłaszcza Armenia) w wyniku tureckiej polityki narodowościowej. Armenia zgodziła się odstąpić Gruzji Ardahan i Akhalkalaki, w zamian za prowincje Lori i Borchalo.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

Imperium Rosyjskie (ros: Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721-1917. Imperium rosyjskie było jednym z najrozleglejszych imperiów w historii ludzkości. Stolicą imperium był Sankt Petersburg.