Wojna gruzińsko-osetyjska 1918-1920

Ten artykuł dotyczy wojny gruzińsko-osetyjskiej z lat 1918-1920. Zapoznaj się również z: inne wojny w Osetii.

Wojna gruzińsko-osetyjska 1918-1920 – wojna toczona w latach 1918-1920 pomiędzy wojskami powstałej w 1918 r. Demokratycznej Republiki Gruzji a dążącymi do odzyskania państwowości Osetyjczykami.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Osetia Południowa (gruz.: სამხრეთ ოსეთი – trl.: Samxret’ Oset’i, trb.: Samchret Oseti; oset.: Хуссар Ирыстон – trl.: Hussar Iryston, trb.: Chuszszar Iryszton; ros. Южная Осетия – trl.: Ûžnaâ Osetiâ, trb.: Jużnaja Osietija) – rejon w północnej Gruzji obejmujący tereny istniejącego do 1991 roku Południowoosetyjskiego Obwodu Autonomicznego, wchodzącego w skład ówczesnej Gruzińskiej SRR. Zajmuje powierzchnię 3,9 tys. km².

Przyczyny

Po rewolucji lutowej, gdy załamała się carska administracja w Osetii Południowej utworzono Narodową Radę Osetyjczyków, próbowała ona przekształcić się we władzę całej Osetii. Bolszewicy zdobyli w Radzie przewagę i zaczęli forsować włączenie Osetii do państwa radzieckiego.

Gruzińska Socjalistyczna Republika Radziecka, Gruzja (ros. Грузинская Советская Социалистическая Республика, Грузия, gruz. საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, საქართველო) - była jedną z 15 republik ZSRR w latach 1936-1991, od 1922 do 1936 r. wchodziła w skład Zakaukaskiej FSRR łącznie z Azerbejdżańską SRR i Armeńską SRR. W 1991 r. odzyskała niepodległość jako Gruzja.

Gruzini (gruz.: ქართველები - Kartwelebi) − naród kartwelski, zamieszkujący głównie Gruzję (4 mln), a także Turcję (1,5 mln), Rosję 300 tys. oraz Stany Zjednoczone (140 tys.). Posługuje się językiem gruzińskim, który należy do kartwelskiej rodziny językowej. Dominującym wyznaniem wśród Gruzinów jest prawosławie.

Wojna

Gruzja w latach 1918-1921

W roku 1918 powstała niepodległa Gruzja, której armia podjęła walki z siłami osetyjskimi. Osetyjczycy przeprowadzili w Cchinwali czystki etniczne na ludności gruzińskiej. 22 marca 1918 Osetyjczycy zostali wyparci z miasta, a Gruzini zniszczyli osetyjskie siły.

Demokratyczna Republika Gruzji (gruz. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა , Sakartvelos Demokratiuli Respublika) - państwo powstałe 26 maja 1918 w wyniku secesji od Zakaukaskiej DRF.

Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-rosyjska 1919-1920) – wojna pomiędzy odrodzoną II Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi ("rewolucja z zewnątrz") rosyjskiej partii bolszewików.

Ponowne walki wybuchły w roku 1919, a w roku następnym Osetyjczycy uzyskali poparcie Lenina, jednak wobec wojny z Polską Rosjanie wycofali się konfliktu. 8 maja 1920 roku podpisano pokój, który gwarantował granice gruzińskie i pozostawiał Osetię Południową w jej granicach. Bez rosyjskiej pomocy Osetyjczycy przegrali wojnę.

Według rezolucji Komisji Praw Człowieka obejmuje deportację i przymusowe, masowe usuwanie lub wypędzanie osób z ich domów, jawne naruszanie praw tych osób w celu przemieszczenia lub zniszczenia grup narodowych, etnicznych, rasowych lub religijnych. Stanowi formę ludobójstwa.

Obwód autonomiczny, OA - forma autonomii terytorialno-narodowościowej, tworzona w Związku Radzieckim dla narodów o niewielkiej liczebności. Obwody autonomiczne były formą pośrednią autonomii pomiędzy republikami autonomicznymi a okręgami narodowościowymi (od 1977 r. - okręgami autonomicznymi).

Epilog

Osetia Południowa, republika autonomiczna w ramach Gruzińskiej SRR

Po zakończeniu wojny z Polską Lenin miał rozwiązane ręce w sprawie kaukaskiej; w 1921 roku w Gruzji zwyciężyli bolszewicy, a w 1922 r. Gruzińska Socjalistyczna Republika Radziecka, będąca częścia Zakaukaskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej stała się częścią ZSRR; Osetia Południowa jako obwodem autonomicznym pozostała w granicach Gruzińskiej SRR (Południowoosetyjski Obwód Autonomiczny).

Południowoosetyjski Obwód Autonomiczny, Południowoosetyjski OA - obwód autonomiczny w Związku Radzieckim, istniejący w latach 1922 - 1989/90, wchodzący w skład Gruzińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej ze stolicą w Cchinwali.

Rewolucja lutowa – rosyjska rewolucja przeciwko carowi Mikołajowi II i monarchii absolutnej. Wybuchła 3 marca 1917 (wg kalendarza juliańskiego 18 lutego). Spowodowała utworzenie się dwuwładzy w Rosji, zakończonej przez rewolucję październikową.