Wojna syro-efraimska - Polski Serwis Naukowy

Wojna syro-efraimska – konflikt zbrojny pomiędzy koalicją aramejsko-izraelską a Judą i Asyrią. Potwierdził dominację Asyrii w regionie i doprowadził do upadku aramejskiego królestwa Damaszku.

W 734 p.n.e. Damaszek, Samaria, Gaza i Aszkelon odmówiły płacenia danin Asyrii. Sformowana została też koalicja, na której czele stanęli Resin, król Aramu-Damaszku, i Pekach, król Izraela. Koalicja zaatakowała Judę i obległa Jerozolimę (2 Krl 16,5). Celem inwazji było zmuszenie Achaza do akcesji do koalicji lub zrzucenie go z tronu. Przygotowano nawet kandydata do tronu, nazywanego przez Biblię "synem Tabeela" (Iz 7,6). Achaz zapłacił trybut Tiglatpilesarowi, który podjął działania zbrojne. Po pokonaniu zbuntowanych Filistynów uderzył na Izrael i doprowadził do zrzucenia z tronu Pekacha, którego zastąpił Ozeasz, Państwo izraelskie zostało okrojone o Zajordanie, Galileę i Dolinę Jezreel, które weszły w skład asyryjskich prowincji Megiddo i Dor (2 Krl 15,29-30). Nałożono też na króla roczną daninę w wysokości 10 talentów złota i 100 talentów srebra. W 732 p.n.e. Tiglatpilesar zdobył Damaszek. Resin został zabity, a ludność miasta przesiedlona do Kir (2 Krl 16,9).

Talent - w starożytności jednostka miary - wagi i pieniądza. Służyła do odważania głównie złota lub srebra i równa była 60 minom. Masa t. zależała od lokalnych systemów pieniężnych, np. t. eubejskiego wynosiła 26,196 kg (Nowa encyklopedia powszechna PWN).

Filistyni (hebr. פלשתים Pelisztim - "obcy, wędrowcy", eg. Peleset) - lud zamieszkujący w starożytności tereny południowego wybrzeża Kanaanu położone na zachód od Judei. Pochodzenie etniczne Filistynów nie zostało definitywnie ustalone. Niektórzy uczeni na podstawie niewielkiej liczby zachowanych słów[potrzebne źródło] sugerują ich indoeuropejskie pochodzenie[1]. Możliwe, że wywodzili się z rejonu Morza Egejskiego, na co wskazywałby styl najstarszej filistyńskiej ceramiki. Istnieją również opinie o pochodzeniu z Kapadocji lub Ilirii. Zaliczali się oni do tzw. Ludów Morza, które na przełomie XIII i XII w. p.n.e. uderzyły na Egipt i po klęsce zadanej im przez Ramzesa III część z nich osiedliła się na terenie Kanaanu, będąc znanymi od tej pory właśnie pod nazwą Filistynów. Filistyni wzmiankowani są w źródłach egipskich i asyryjskich, a przez Biblię opisywani są jako jeden z głównych przeciwników starożytnych Izraelitów. W III wieku p.n.e. zatracili swą odrębność etniczną w związku z hellenizacją.

Osłabione królestwo Izraela przetrwać miało jeszcze dziesięć lat. Ostatecznie zostało unicestwione przez królów Asyrii Salmanasara V i Sargona II. Juda uległa politycznej i religijnej dominacji Asyrii (2 Krl 16,10-18).

Podczas wojny syro-efraimskiej działał prorok Izajasz. Na ten okres datowane jest proroctwo dotyczące Emmanuela (Iz 7,10-25).

Przypisy

Tschirschnitz, s. 73.
↑ Tschirschnitz, s. 253.
Tschirschnitz, s. 74.
Tschirschnitz, s. 161.
Tschirschnitz, s. 254.

Bibliografia

Alfred Tschirschnitz: Dzieje ludów biblijnych. Wyd. I. Warszawa: M. Sadren i S-ka, 1994. ISBN 83-86340-00-3.