Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Warto przeczytać:
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Bitwa Warszawska 1920 rokuW dniach 13-15 sierpnia 1920 r. na przedpolach Warszawy rozegrała się decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Określana mianem "cudu nad Wisłą" i uznawana za 18. przełomową bitwę w historii świata zadecydowała o...
Materski: Bitwa 1920 roku na lata zaważyła na losach PolskiBitwa Warszawska 1920 roku i sukces II Rzeczypospolitej w konfrontacji z bolszewikami na lata zaważył na losach Polski, a być może pozwolił też uniknąć zapaści cywilizacyjnej i politycznej, jeżeli chodzi o całą Europę - ocenia historyk prof. Wojciech Materski...
Bitwa nad NiemnemBitwa nad Niemnem, rozegrana pod koniec września 1920 r., ostatecznie przypieczętowała polskie zwycięstwo w wojnie z bolszewicką Rosją, potwierdzając militarne zdolności marszałka Józefa Piłsudskiego. Po klęsce pod Wa...
Reklama:
 Wojna w Europie - rok 1945 To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3]
Kalendarium II wojny światowej – Europa
1939
19 marca – podpisano polsko-francuski protokół przewidujący pomoc wojskową Francji w przypadku ataku Niemiec na Polskę: lotniczą natychmiast, sił lądowych w 15. dniu wojny. Zobowiązanie to zostało zrealizowane we wrześniu tego samego roku tylko w sferze formalnej.
7 kwietnia – wojska włoskie pod dowództwem Benita Mussoliniego wkroczyły do Albanii. Aby zaspokoić swoje apetyty kolonialne i nie zostać w tyle za Adolfem Hitlerem, Benito Mussolini rozpoczął okupację Albanii.
23 sierpnia – zawarcie w Moskwie paktu Ribbentrop-Mołotow z tajnym protokołem o podziale stref wpływów w Europie Środkowo-Wschodniej pomiędzy III Rzeszę a ZSRR. Pakt rozpoczynał współpracę (w tym wojskową) obu państw i umożliwiał Niemcom agresję na Polskę.
1 września – III Rzesza atakiem Wehrmachtu na terytorium Polski i Wolnego Miasta Gdańska rozpoczęła agresję na Polskę bez wymaganego prawem międzynarodowym wypowiedzenia wojny.
3 września
Francja, Wielka Brytania (oraz członkowie Brytyjskiej Wspólnoty Narodów: Australia, Nowa Zelandia i Indie) wypowiedziały III Rzeszy wojnę.
niemiecki U-Boot U-30 zatopił brytyjski statek pasażerski „Athenia”.
4 września – W Paryżu podpisano układ interpretacyjny do sojuszu polsko-francuskiego z marca, zapowiadający uderzenie armii francuskiej pełnymi siłami w ciągu 15 dni.
6 września
wojska francuskie rozpoczęły siłami 12 dywizji ofensywę w rejonie Saarbrücken, na przedpolu Linii Zygfryda. Ofensywa trwała do 12 września 1939
Związek Południowej Afryki wypowiedział wojnę Niemcom.
10 września – Kanada wypowiedziała wojnę Niemcom.
12 września – we francuskim miasteczku Abbeville odbyła się tajna narada premierów i dowódców wojskowych Wielkiej Brytanii i Francji, na której zdecydowano, że nie zostaną podjęte żadne poważniejsze działania w celu odciążenia samotnie walczącej Polski. Francuzi przyjęli postawę wyczekującą. Rozpoczęła się tzw. „dziwna wojna” (niem.sitzkrieg – wojna siedząca). Było to złamaniem pisemnych zobowiązań sojuszniczych Francji i Wielkiej Brytanii wobec Polski, zobowiązujących do ofensywy powietrznej przeciw III Rzeszy z chwilą przystąpienia do wojny i do pełnej ofensywy lądowej w 15. dniu od rozpoczęcia mobilizacji przez Francję.
17 września
ZSRR w nocie skierowanej do ambasadora RP w Moskwie stwierdził „zaprzestanie istnienia państwa polskiego”. Równolegle rozpoczęła się agresja ZSRR na Polskę – atak Armii Czerwonej na oddziały Wojska Polskiego a lotnictwa sowieckiego na wojsko i ludność cywilną. Późnym wieczorem Prezydent i Rząd RP przekroczyli granicę polsko-rumuńską wobec zbliżania się czołgów sowieckich. Przed opuszczeniem terytorium Polski Prezydent RP wydał odezwę do narodu.
niemiecki U-Boot U-29 zatopił brytyjski lotniskowiec HMS „Courageous”
18 września – w nocy Wódz Naczelny marszałek Edward Śmigły-Rydz przekroczył granicę polsko-rumuńską.
28 września
Skapitulowała stolica Polski, Warszawa.
Ministrowie spraw zagranicznych III Rzeszy Joachim von Ribbentrop i Związku Radzieckiego Wiaczesław Mołotow podpisali w Moskwie układ o granicach i przyjaźni z tajnymi protokołami. Jeden z protokołów przewidywał współpracę w zwalczaniu polskiej działalności niepodległościowej.
30 września – niemiecki pancernik Admiral Graf Spee zatopił brytyjski statek pasażerski Clement.
6 października
weszło w życie porozumienie kapitulacyjne ostatniego zwartego ugrupowania Wojska Polskiego – SGO „Polesie”. Koniec walk wojsk regularnych w kampanii wrześniowej.
w przemówieniu w Reichstagu Adolf Hitler zaproponował publicznie pokój Francji i Wielkiej Brytanii pod warunkiem uznania podziału Polski przez Niemcy i ZSRR.
12 października – w przemówieniu w Izbie Gmin Neville Chamberlain oficjalnie odrzucił propozycję Hitlera.
14 października – w głównej bazie Royal Navy w Scapa Flow, po storpedowaniu przez niemiecki okręt podwodny U-47, zatonął pancernik HMS Royal Oak. Zginęło 833 spośród 1234 członków załogi.
18 października – na podstawie wymuszonych paktów o wzajemnej pomocy Armia Czerwona wkroczyła do Estonii.
7 listopada – Władysław Sikorski mianowany Naczelnym Wodzem i Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych.
8 listopada
w Monachium miał miejsce nieudany zamach bombowy na Adolfa Hitlera.
z holenderskiego miasteczka Venlo nad granicą z Niemcami, po zwabieniu podstępem, zostali uprowadzeni przez funkcjonariuszy niemieckiej służby bezpieczeństwa Sicherheitsdienst dwaj wysocy oficerowie brytyjskiego wywiadu MI6: kpt. S. Payne Best oraz mjr H. R. Stevens.
19 listopada – dokonano oblotu ciężkiego bombowca Heinkel He 177.
22 listopada – Rząd RP na uchodźstwie przeniósł się z Paryża do Angers.
23 listopada – Brytyjski krążownik HMS Rawalpindi został zatopiony na północnym Atlantyku przez niemieckie pancerniki Scharnhorst i Gneisenau; zginęło 279 członków załogi.
26 listopada – po ostrzelaniu przez artylerię sowiecką radzieckiej wioski Mainila i obarczeniu tym faktem Finlandii rząd ZSRR wypowiedział Finlandii pakt o nieagresji. Sowieci zażądali od Finów wycofania się na odległość 25 km od granicy – opuszczenia linii fortyfikacji Linii Mannerheima.
30 listopada – ZSRR bez wypowiedzenia wojny zaatakował Finlandię. Rozpoczęła się wojna zimowa.
3 grudnia – brytyjski bombowiec zbombardował po raz pierwszy terytorium Niemiec, zrzucając bombę na wyspę Helgoland.
9 grudnia – prezydent Władysław Raczkiewicz powołał we Francji Radę Narodową Rzeczypospolitej Polskiej.
7 grudnia – wojna radziecko-fińska: rozpoczęła się bitwa pod Suomussalmi.
12 grudnia – wojna radziecko-fińska: zwycięstwo wojsk fińskich w bitwie koło Tolvajärvi.
27-28 grudnia – wojna radziecko-fińska: wojska fińskie, wykorzystując nieprzygotowanie Rosjan do prowadzenia działań wojennych zimą oraz częste błędy taktyczne, zniszczyły 2 dywizje piechoty oraz jedną zmechanizowaną.
1940
1 stycznia – w Wielkiej Brytanii ogłoszono powszechną mobilizację.
13 stycznia – w Belgii w związku z przejęciem przez aliantów niemieckich planów inwazji będących kopią planu Schlieffena została ogłoszona powszechna mobilizacja. Niemcy dowiedzieli się o tym i wycofali swoje jednostki do koszar.
15 stycznia – wojna radziecko-fińska: wojska sowieckie rozpoczęły bombardowanie pozycji fińskich w pobliżu miejscowości Summa. Trwało ono do końca miesiąca.
24 stycznia – Marszałek III Rzeszy Hermann Göring powierzył Reinhardowi Heydrichowi „rozwiązanie problemu żydowskiego za pomocą ewakuacji bądź przymusowej emigracji”.
11 lutego – wojna radziecko-fińska: rozpoczęły się walki radziecko-fińskie na linii Mannerheima.
12 lutego – III Rzesza i Związek Radziecki zawarły umowę handlową.
16 lutego – Brytyjczycy odbili jeńców z okrętu „Altmark” na wodach neutralnej Norwegii.
1 marca – Hitler wydał rozporządzenie w sprawie przygotowania inwazji na Norwegię.
5 marca – Biuro Polityczne KC WKP(b) podjęło decyzję o wymordowaniu ok. 25. tysięcy polskich jeńców wojennych.
12 marca – podpisano porozumienie pokojowe pomiędzy Związkiem Radzieckim a Finlandią, kończące wojnę zimową, w wyniku którego Finlandia straciła ok. 10% swojego terytorium.
26 marca – Hitler podjął decyzję o rozpoczęciu ofensywy na Zachodzie natychmiast po operacji w Norwegii.
3 kwietnia – rozpoczęły się masowe egzekucje polskich jeńców wojennych z obozów sowieckich w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku.
8 kwietnia – u wybrzeży Norwegii polski okręt podwodny ORP Orzeł zatopił niemiecki statek Rio de Janeiro.
9 kwietnia
Niemcy zaatakowali Danię i Norwegię (operacja „Weserübung”); Dania skapitulowała.
Niemcy opanowali port Narwik w północnej części Norwegii oraz inne porty, w tym stolicę Oslo.
10 kwietnia – pierwsza bitwa morska pod Narwikiem.
13 kwietnia – druga bitwa morska pod Narwikiem.
14 kwietnia – pod Narwikiem wylądowały brytyjsko-francusko-polskie siły ekspedycyjne.
15 kwietnia – dokonano desantu oddziałów sprzymierzonych pod Narwikiem.
30 kwietnia – armia norweska skapitulowała w południowej części Norwegii.
3 maja – polska załoga przejęła od Wielkiej Brytanii niszczyciel ORP Garland.
4 maja – pod Narwikiem zatonął polski niszczyciel ORP Grom, zatopiony przez samoloty niemieckie (zginęło 59 członków załogi).
10 maja
Niemcy zaatakowali Francję, Belgię, Holandię i Luksemburg.
nowym premierem Wielkiej Brytanii, po dymisji Chamberlaina, został Winston Churchill.
wojska brytyjskie wkroczyły na Islandię.
12 maja – rozpoczęła się Bitwa o Afsluitdijk.
13 maja – rozpoczęła się bitwa nad Mozą.
14 maja
kapitulacja armii holenderskiej.
w Norwegii został zatopiony przez niemieckie lotnictwo statek pasażerski MS Chrobry.
zakończyła się Bitwa o Afsluitdijk.
14-15 maja – wojska niemieckie sforsowały Mozę.
19 maja – Niemcy osiągnęli brzeg Kanału La Manche i odcięli główne siły sprzymierzonych we Flandrii.
20 maja – pierwszy transport (30 niemieckich więźniów kryminalnych) do obozu Auschwitz-Birkenau
23 maja – po raz ostatni nawiązano kontakt z okrętem podwodnym ORP Orzeł. Okręt wyszedł tego dnia w swój ostatni rejs, z którego nie powrócił. Zatonął na Morzu Północnym, prawdopodobnie 25 maja.
26 maja – rozpoczęła się ewakuacja wojsk alianckich z Dunkierki – operacja Dynamo.
28 maja
wojska francusko-brytyjskie i polskie (Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich) gen. Szyszko-Bohusza po ciężkich walkach z wojskami niemieckimi zdobyły Narwik.
kapitulacja armii belgijskiej.
3 czerwca – Paryż został zbombardowany przez Luftwaffe.
4 czerwca
zakończyła się ewakuacja brytyjskiego korpusu ekspedycyjnego z Dunkierki.
rozpoczęła się ewakuacja wojsk alianckich z Norwegii.
5 czerwca – wojska niemieckie przełamały front na linii rzek Somma i Aisne.
6 czerwca – zakończyła się ewakuacja wojsk brytyjskich i francuskich z Dunkierki do Wielkiej Brytanii.
8 czerwca – okręt podwodny ORP Orzeł nie powrócił planowo do brytyjskiego portu, został uznany za stracony 11 czerwca.
10 czerwca
Włochy wypowiedziały wojnę Francji i Wielkiej Brytanii.
Skapitulowała Norwegia, wojska alianckie wycofały się z Norwegii.
11 czerwca
Włosi rozpoczęli natarcie na Francję przez Alpy.
kampania śródziemnomorska: Włosi zbombardowali Maltę.
ORP „Orzeł” został uznany za utracony.
14 czerwca
Armia Czerwona rozpoczęła okupację wojskową Litwy (aneksja przez ZSRR – sierpień 1940.)
Wojska niemieckie zajęły Paryż.
17 czerwca – Armia Czerwona rozpoczęła okupację wojskową Łotwy i Estonii (aneksja przez ZSRR sierpień 1940).
22 czerwca – podpisano zawieszenie broni między Niemcami a Francją – w praktyce była to kapitulacja Francji.
25 czerwca – weszło w życie zawieszenie broni między Niemcami a Francją. Niemcy rozpoczęły okupację północnej i zachodniej części Francji. W części nieokupowanej utworzono tzw. Państwo Francuskie z rządem w Vichy.
30 czerwca – wojska niemieckie rozpoczęły okupację brytyjskich wysp Wysp Normandzkich na Kanale La Manche.
2 lipca – Hitler wydał rozkaz opracowania planu uderzenia na Wyspy Brytyjskie (operacja „Seelöwe”).
3 lipca
Wilno wraz z całą Litwą zostało wcielone siłą do ZSRR.
brytyjska marynarka wojenna przeprowadziła akcję przejęcia lub zniszczenia francuskich okrętów wojennych w portach brytyjskich i śródziemnomorskich, po kapitulacji Francji.
5 lipca – Wielka Brytania i francuski rząd Vichy zerwały stosunki dyplomatyczne.
9 lipca – nierozstrzygnięta włosko-brytyjska bitwa koło przylądka Stilo.
10 lipca
niemieckie lotnictwo rozpoczęło naloty bombowe na cele wojskowe w południowej Anglii i na brytyjskie konwoje na Kanale La Manche. Rozpoczęła się bitwa o Anglię.
zebrane w Tuluzie Zgromadzenie Narodowe Republiki (Senat i Izba Deputowanych łącznie), z pominięciem Prezydenta Republiki Alberta Lebrun udzieliło nadzwyczajnych pełnomocnictw premierowi, marszałkowi Pétain, który na ich podstawie ogłosił się „głową państwa francuskiego” („L' État Français”).
19 lipca – zwycięstwo aliantów w starciu z dwoma krążownikami włoskimi koło przylądka Spatha.
2 sierpnia – bitwa o Anglię: sformowano Dywizjon 303.
5 sierpnia – Łotwa została włączona do ZSRR.
8 sierpnia – rozpoczęła się druga faza bitwy o Anglię.
13 sierpnia – Niemcy rozpoczęli powietrzny atak na Anglię (operacja „Adler”).
7 września – bitwa o Anglię: potężne bombardowanie Londynu z udziałem tysiąca niemieckich samolotów; zginęło 450 osób, 1600 zostało rannych.
13 września – niemieckie bomby zniszczyły pałac Buckingham w Londynie.
15 września – kulminacyjny dzień bitwy o Anglię. Rekord zestrzeleń polskich pilotów: 26 niemieckich samolotów w ciągu jednego dnia.
17 września – Hitler odwołał inwazję na Wielką Brytanię.
27 września – Niemcy, Włochy i Japonia podpisały trójstronne porozumienie wojskowe (tzw. pakt trzech lub pakt berliński).
18-19 października – niemieckie okręty podwodne zatopiły 28 statków, z płynących do Wielkiej Brytanii konwojów SC-7 i HX-79.
28 października
wojna włosko-grecka: Włochy zaatakowały Grecję. Atak był przeprowadzony z terytorium Albanii.
u wybrzeży Irlandii zatonął po niemieckim ataku torpedowym brytyjski liniowiec pasażerski RMS Empress of Britain.
31 października – zakończyła się bitwa o Anglię.
11/12 listopada – nocny lotniczy atak na Tarent.
14 listopada
Grecy przeszli do ofensywy i wyparłszy Włochów z własnego terytorium wkroczyli do Albanii.
bitwa o Anglię: ciężkie bombardowanie Coventry.
16 listopada – w odwecie za zbombardowanie Coventry dwa dni wcześniej, samoloty RAF dokonały nalotu na Hamburg.
27 listopada – bitwa morska koło przylądka Spartivento zakończona zwycięstwem marynarki brytyjskiej nad włoską.
13 grudnia – Marcel Déat założył w Paryżu kolaboracyjne, faszystowskie Zgromadzenie Narodowo-Ludowe (RNP).
15 grudnia – marszałek Edward Śmigły-Rydz zbiegł z miejsca internowania w rumuńskim Dragoslavele i udał się na Węgry.
18 grudnia – Adolf Hitler zatwierdził plan ataku na ZSRR ("Plan Barbarossa").
22/23 grudnia i 23/24 grudnia – 684 osoby zginęły, a 2364 zostały ranne, w wyniku dwóch nocnych nalotów Luftwaffe na Manchester.
29 grudnia – bitwa o Anglię: Luftwaffe dokonała nalotu na Londyn z wykorzystaniem bomb zapalających, co wywołało największy pożar miasta od 1666 roku.
czytaj dalej: [2], [3]
Czy wiesz że...? beta
Eksterminacja Cyganów przez III Rzeszę (w języku romskim Porajmos - Pochłonięcie lub Samudaripen, Kali Traš) miała podobnie masowy i bezwzględny charakter jak planowe mordowanie Żydów ( Holocaust).
Sicherheitsdienst des Reichsführers-SS ( SD, pol. Służba Bezpieczeństwa Reichsführera SS) – organ wywiadu, kontrwywiadu i służby bezpieczeństwa SS, działający w III Rzeszy w latach 1931-1945.
Bitwa o Dniepr przeprowadzona w 1943 roku, jedna z największych operacji militarnych II wojny światowej. Zaangażowano w nią po obu stronach około 4 miliony osób. W jej wyniku na odcinku frontu 1500 kilometrów Armia Czerwona zdołała przełamać defensywę niemiecko-rumuńską i zdobyła zachodni brzeg Dniepru. W konsekwencji ofensywa ta doprowadziła do wyzwolenia Kijowa.
Miluza (franc., ang., wł. Mulhouse, niem. Mülhausen, alzacki Milhüsa) leży we wschodniej Francji i jest największym miastem departamentu Górny Ren, a drugim największym w Alzacji po Strasburgu. Leży nad rzekami Doller i Ill, dopływami Renu.
|
