Wojny Polski z Turcją w XVII wieku - Polski Serwis Naukowy

Między Turcją a Polską dało się dostrzec w XVII wieku wiele punktów zapalnych, m.in.:

napady Kozaków na Turcję

napady Tatarów na Polskę

spalenie przez Kozaków Warny

bliskie stosunki Polaków z Habsburgami, które godziły w interesy Turcji.

W 1620 roku Kozacy spalili Warnę, dlatego do Polski weszły wojska turecko-tatarskie. Doszło do bitwy pod Cecorą. Podczas odwrotu wojsk polskich zginął hetman Stanisław Żółkiewski, a wielu Polaków dostało się do niewoli, między innymi hetman Koniecpolski. Rok później Polacy ruszyli na Mołdawię, bronili twierdzy Chocim. Doszło do podpisania pokoju, dzięki któremu granicę Polski wyznaczono na Dniestrze. Doprowadziło to do zaprzestania działań zbrojnych na południu, co było Polakom bardzo potrzebne do przeprowadzenia wojny ze Szwecją.

Bitwa pod Wiedniem – bitwa stoczona 12 września 1683 roku między wojskami polsko-austriacko-niemieckimi, pod dowództwem Jana III Sobieskiego, a armią Imperium osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy pod Wiedniem. Zakończyła się przegraną Turcji, która nie podniosła się już po tym uderzeniu i przestała stanowić zagrożenie dla chrześcijańskiej Europy.

Jan III Sobieski herbu Janina (ur. 17 sierpnia 1629 w Olesku, zm. 17 czerwca 1696 w Wilanowie) – król Polski i wielki książę litewski od 1674, hetman wielki koronny od 1668, hetman polny koronny od 1666, marszałek wielki koronny od 1665, chorąży wielki koronny od 1656.

Tymczasem sułtanem Turcji został Mehmed IV, który dążył do ekspansji Turcji. Hetman kozacki Piotr Doroszenko ogłosił się lennikiem Turcji. W 1672 roku ruszyła na Polskę armia turecka. Zdobyła twierdzę Kamieniec Podolski, a Michał Korybut Wiśniowiecki podpisał rozejm w Buczaczu, przez który Polska utraciła Ukrainę i Podole, a także zobowiązała się płacić Turcji haracz. Rozejm ten nie został jednak przyjęty przez polski Sejm. W 1673 roku hetman Jan Sobieski pokonał Turków pod Chocimiem. Sława Jana Sobieskiego jako pogromcy Turków rozniosła się po całej Europie. Sami Turcy nazywali go "lwem Lechistanu". Już jako król podpisał z Leopoldem I traktat polsko-austriacki.

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

W 1683 roku armia turecka pod dowództwem wezyra Kara Mustafy zaatakowała Austrię. Celem ataku był Wiedeń, stolica cesarskiej dynastii Habsburgów. Na pomoc ruszył król Jan III Sobieski, który wygrał bitwę pod Wiedniem. Wezyr zbiegł z pola bitwy. Jednak to nie przesądzało o klęsce Turków. W 1684 roku utworzono sojusz Austrii, Wenecji, Polski i papiestwa przeciw Turcji, nazywany Świętą Ligą.

Sułtan (tur. "władca", arab. as-sulṭān - "ten, który ma władzę") - tytuł władcy islamskiego, używany w wielu krajach muzułmańskich, m.in. w Turcji osmańskiej do 1922. Państwo rządzone przez sułtana to sułtanat.

Święta Liga – związek państw katolickich organizowany przez papieży w Europie w okresie od końca XV do początku XVIII wieku przeciw niektórym państwom katolickim (np. Francji), islamskiej Turcji lub krajom protestanckim.

W 1699 roku podpisano pokój w Karłowicach na mocy którego Polska odzyskała prawobrzeżną Ukrainę i Podole.

Zobacz też

stosunki polsko-tureckie