|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W podziemiach opactwa w Jędrzejowie (Świętokrzyskie) trwają prace remontowe, dzięki którym za rok otwarte ma być tam muzeum cysterskie. Znajdą się w nim m.in. eksponaty z lokalnych wykopalisk archeologicznych - zapowiada przeor klasztoru o. Berna... Historycy Litwy, Polski, Białorusi i Ukrainy pracują nad wspólną publikacją, obejmującą okres Wielkiego Księstwa Litewskiego i wspólnej historii Polski i Litwy. Publikacja jest tematem spotkania historyków, które rozpoczęło się w Wilnie 17 listopada.Pierwszy t... Pozostałości murów pierwszego typowego fortu rzymskiego wzniesionego na barbarzyńskich terenach na północ od Morza Czarnego odkryli polscy archeolodzy w Bałakławie na Krymie - poinformował PAP kierownik wykopalisk dr Radosław Karasiewicz-Szc... Polsko-amerykański zespół astronomów, kierowany przez naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego, opublikował wyniki szczegółowej analizy źródła rentgenowskiego Cygnus X-1, zawierającego masywną czarną dziurę. Cygnus X-1 znajduje się na niebie w gwiazdozbiorze Łabędzi...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 WojsiełkCzy wiesz że...? Język litewski (lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy. Auksztota (lit. Aukštaitija), Litwa właściwa – kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie, na Nizinie Środkowolitewskiej i Pojezierzu Wileńskim, w dorzeczu górnej i środkowej Wilii, nad Niewiażą, Świętą i Muszą, ze stolicą w Poniewieżu; historyczny ośrodek ekspansji państwa litewskiego. Szwarno, Szwarn, Swarno, Swarn, Swamir, (ukr.: Шварно, lit.: Švarnas, Švarn, Svarnas, Shvarno) (ur. 1230 – zm. 1269/1270), książę halicki, chełmski (od 1264), wielki książę litewski (1264-1267 – wspólnie z Wojsiełkiem, 1267-1268/1269 - samodzielnie). Rusią Halicko-Wołyńskiej rządził ze swej stolicy i rezydencji w Chełmie. Wojsiełk, (lit. Vaišelga) (ur. 1223, zm. 1267 we Włodzimierzu Wołyńskim) - wielki książę litewski w latach 1264-1267. ŻyciorysKsiążę NowogródkaWojsiełk był synem Mendoga. Za rządów ojca około 1239 roku został mianowany księciem Nowogródka i otrzymał w zarząd Czarną Ruś. W 1254 roku zrezygnował z tronu, przyjął chrzest w obrządku bizantyjskim i wstąpił do klasztoru prawosławnego. W 1263 po zamordowaniu Mendoga przez spiskowców uciekł z Litwy i schronił się w Pińsku. Mendog, Mindowe (lit. Mindaugas, biał. Mindoŭh/Міндоўг, ur. ok. 1203, zm. 12 sierpnia 1263) – wielki książę (1235-1253), a od 1253 roku do śmierci król Litwy.
Chrzest – w chrześcijaństwie obrzęd nawrócenia i oczyszczenia z grzechów, mający postać sakramentalnego obmycia wodą, któremu towarzyszy słowo (Ef 5,26). Jednoczy on z Tajemnicą paschalną, Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa dla uzyskania odrodzenia do nowego życia w Duchu Świętym, życia w wieczności. Jest to obrzęd wyznania wiary, czyniący członkiem Kościoła-Ciała Chrystusa (por. Rz 11,9). Był praktykowany w Judaizmie jako obmycie z rytualnej nieczystości. Do tej pory czynią to chasydzi w specjalnie do tego przeznaczonym baseniku zwanym mykwą. Jako obmycie rytualne jest praktykowany również w wielu innych religiach. Wielki książę litewskiW 1264 roku na apel wodzów litewskich Wojsiełk powrócił do ojczyzny celem opanowania napiętej sytuacji wewnętrznej. Wspierany przez przybyłe z nim oddziały ruskie spacyfikował powstanie w Auksztocie, pokonał lokalnych kunigasów i ponownie zjednoczył Litwę. Wypędził z kraju Dowmunta, inicjatora królobójstwa z 1263 roku. Innych buntowników wymordował. W latach 1266-1267 prowadził wojnę z Pskowem, podporządkował władzy litewskiej księstwo połockie. Pod naciskiem dziedziców Daniela Halickiego, którzy żądali zwrotu Rusi Czarnej uznał swoim następcą księcia Szwarnę i uczynił go koregentem. Księstwem określa się państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł księcia lub księżnej. Określenie pojawiło się w średniowieczu. Księstwem określano także dzielnicę państwa podporządkowaną władcy zwierzchniemu (seniorowi).
Lista władców Litwy obejmuje imiona i lata panowania potwierdzonych przez źródła pisane monarchów litewskich. Osobny rozdział zawiera wykaz legendarnych książąt litewskich, których imiona zostały odnotowane przez XVI-wiecznych kronikarzy litewskich, a których historyczność nie został potwierdzona naukowo. AbdykacjaW 1267 roku Wojsiełk ustąpił z tronu przekazując pełnie władzy nad Litwą w ręce Szwarny. Ponownie wstąpił do klasztoru. Powrócił jednak kilka miesięcy później do spraw politycznych, gdy książęta halicko-włodzimierscy pokłócili się o posiadane ziemie. Zaproszony jako arbiter przez Lwa Daniłowicza i Wasylka Romanowicza na zjazd ugodowy Wojsiełk został zamordowany przez Lwa we Włodzimierz Wołyńskim. Kunigas (czasem w formie kuniggas) - określenie w średniowieczu używane w języku polskim w znaczeniu księcia, możnowładcy na Litwie. Kunigasami nazywano przywódców grodów pruskich, odpowiedzialni za bezpieczeństwo i obronę ich mieszkańców, zwani byli też "królikami" lub z gockiego "rikjami".
Koregent (inaczej współkról, współwładca) - monarcha, który rządzi danym państwem razem z innymi, równymi mu rangą monarchami. Okres współrządów nazywamy koregencją. Znanymi koregentami byli: królowie Izraela i Judy - Dawid i Salomon, królowie Sparty, cesarze zachodnio- i wschodniorzymscy po roku 395 oraz królowie Polski - Jadwiga i Władysław Jagiełło oraz Zygmunt Stary i Zygmunt August. Przypisy
Bibliografia
Czy wiesz że...? beta Daniel Romanowicz Halicki, ukr. Данило Галицький (ur. 1201, zm. 1264) – król halicko-wołyński (1253-1254), syn Romana Halickiego, z wołyńskiej gałęzi dynastii Rurykowiczów. Po babce prawnuk Bolesława Krzywoustego. Urodził się około 1201 r.
Janka Zaprudnik (biał. Янка Запруднік, ang. Jan Zaprudnik, właśc. Siarhiej Wilczycki, Сяргей Вільчыцкі) (ur. 1926 w Mirze) – białoruski historyk i publicysta, emigracyjny działacz polityczny.
Ruś Czarna – kraina historyczna na terenie dzisiejszej Republiki Białoruskiej i w Polsce w województwie podlaskim, położona między Prypecią, Ptyczem i Niemnem, główne miasta: Grodno, Nowogródek, Wołkowysk, Świsłocz, Nieśwież.
Klasztor (z łac. claustrum – miejsce zamknięte) – budynek, lub kompleks budynków, w którym zamieszkują zakonnicy, lub zakonnice określonej reguły, charakterystyczny dla wyznań chrześcijańskich jak i buddyzmu; w obrządku wschodnim – monaster.
Prawosławie – doktryna ortodoksyjnego (gr. orthodoxos – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z 1054 roku (tzw. schizmy wschodniej lub – co uznaje się za historycznie bardziej uzasadnione – schizmy wielkiej). Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
